YatirimYapiyorum.gov.tr  

SÖZLÜK

 
 
 
Hepsi A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z Diğer
 

A :

 
Kelime : ABD Merkez Bankası
Çevirisi : Federal Rezerve Bank (FED)
Açıklaması : Uzun yıllar, özellikle tarım sektöründeki kredi talebini düzenleme işlevi görmüş ancak büyük buhran sırasında sistemin ciddi bir krizi kaldıramayacak güçte olduğunun ortaya çıkmasının ardından Başkan Roosevelt 1935 yılında bugünkü anlamında modern merkez bankasını kurarak onu geniş yetkilerle donatmıştır.

Kelime : Acente
Çevirisi : Agent
Açıklaması : Acentalık sözleşmesi çerçevesinde, faaliyet gösterdikleri mahalde, sadece sermaye piyasası araçlarına ilişkin alım ve satım emirlerinin aracı kuruma iletilmesine ve gerçekleşen emirlerin tasfiyesine aracılık eden gerçek kişi veya ticaret şirketleridir.

Kelime : Açığa Satış
Çevirisi : Short Selling
Açıklaması : Sahip olunmayan menkul kıymetlerin ödünç alınmak sureti ile satılmasıdır.

Kelime : Açık Pozisyon
Çevirisi : Short Position
Açıklaması : Bir sözleşmede, ters işlemle kapatılmamış ya da teslim ile sonuçlandırılmamış uzun veya kısa pozisyon sayısı  (her uzun pozisyon karşısında bir kısa pozisyon olduğundan, uzun veya kısa pozisyonların birini hesaba katmak yeterli olmaktadır).

Kelime : Adi Hisse Senedi
Çevirisi : Common Stock
Açıklaması : Şirket ana sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmayan ve sahiplerine eşit haklar sağlayan hisse senedidir.

Kelime : Aktif Yönetilen Fonlar
Çevirisi : Actively Managed Funds
Açıklaması : Portföydeki menkul kıymetleri alıp satmaya ve bu amaçla kazanç elde etmeye dayalı olarak yönetilen fonlardır. Sık sık ve kapsamlı olarak portföylerini değiştiren bir anlayışla çalışırlar.

Kelime : Alım Satıma Aracılık
Çevirisi : Sale and purchase of capital market instruments issued previously (secondary trading)
Açıklaması : Daha önce ihraç edilmiş olan sermaye piyasası araçlarının alım satımına ilişkin faaliyettir.

Kelime : Alış – Satış Farkı
Çevirisi : Spread
Açıklaması : İşlem gören herhangi bir kıymetin, alış ve satış fiyatı arasındaki farkı ifade eder.

Kelime : Anapara Garantili Fonlar
Çevirisi : Capital Guranteed Funds
Açıklaması : Çeşitli hedging teknikleri ile anaparayı korumayı garanti eden yatırım fonu türüdür.

Kelime : Anonim Şirket
Çevirisi : Joint Stock Corporation
Açıklaması : Bir ünvana sahip, en az 5 ortakça, ana sözleşmesinde yazılı konularda faaliyette bulunmak üzere kurulmuş olan ve esas sermayesi muayyen (belli) paylara bölünmüş olan sermaye şirketleridir.

Kelime : Apel
Çevirisi : Cash-call for the unpaid portion of capital
Açıklaması : Pay bedelinin taksitle ödenmesinin sözkonusu olduğu durumlarda, ortaklık yönetim kurulu tarafından ortaklara yapılan çağrıya denir.

Kelime : Aracı Kuruluş
Çevirisi : Financial Intermediary (Institution)
Açıklaması : Sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu’nca yetkili kılınmış bankalar ve aracı kurumlardır.

Kelime : Aracı Kurum
Çevirisi : Brokerage House
Açıklaması : Sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmak üzere Sermaye Piyasası Mevzuatı uyarınca Kurul’dan yetki belgesi almış kuruluşlardır.

Kelime : Aracı Kurum-İskontocu
Çevirisi : Discount Brokerage
Açıklaması : İskontocu aracı kurumlar, tam servis sağlayan aracı kurumların sağladıkları tüm hizmetleri satın almak istemeyen müşteri kitlelerine hitap eden bir aracı kurum türüdür.

Kelime : Aracı Kurum-Tam Yetkili
Çevirisi : Full-Service Broker-Dealer
Açıklaması : Alım-satıma aracılık gibi temel aracılık hizmetleri yanında “prime brokerage” denilen hizmetleri de veren, yüksek sermayeye sahip, daha çok yatırım bankası şeklinde kurulmuş aracı kurumlardır.

Kelime : Aracılık
Çevirisi : Financial Intermediation
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının, yetkili aracı kuruluşlar tarafından, kendi nam ve hesabına, başkası nam ve hesabına, kendi namına ve başkası hesabına alım satımıdır.

Kelime : Aracılık Yüklenimi
Çevirisi : Underwriting
Açıklaması : Halka arz edilecek sermaye piyasası araçlarının tamamının satılacağının aracı kuruluş veya kuruluşlar tarafından ihraçcı şirkete taahhüt edilmesidir. Bakiyeyi yüklenim veya tümünü yüklenim olarak tak şeklinde ikiye ayrılır.

Kelime : Aracılık-Alım Satıma
Çevirisi : Intermediation For Trading in Securities
Açıklaması : Daha önce ihraç edilmiş sermaye piyasası araçlarının aracılık sıfatıyla ve ticari amaçla alım satımını ifade eder.

Kelime : Aracılık-Bakiyeyi Yüklenim
Çevirisi : Stand-by Underwriting
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının, aracı kuruluşlarca halka arz yoluyla satışında, satılmayan kısmın tamamının, bedeli satış süresi sonunda tam ve nakden ödenerek satın alınacağının satışı yapana karşı taahhüt edilmesini ifade eder.

Kelime : Aracılık-En İyi Gayret
Çevirisi : Best Effort Underwriting
Açıklaması : Halka arz edilecek sermaye piyasası araçlarının izahnamede gösterilen satış süresi içinde satılmasını, satılmayan kısmın ise ihraçcıya iadesini ifade eder.

Kelime : Arbitraj
Çevirisi : Arbitrage
Açıklaması : Herhangi bir menkul kıymetin, dövizin veya malın bir piyasadan alınıp diğer bir piyasada satılarak (kıymetler birbiri ile değiştirilerek) risksiz bir şekilde kar edilmesi işlemidir. Arbitraj işlemleri piyasalar arasındaki fiyat farklılıklarının azalmasına yol açar. Günümüzde iletişim teknolojisinin artması ve bilgiye ulaşma maliyetinin düşmesi ile piyasalar arası fiyat farklılığı son derece düşük olmakta, ortaya çıkan farklılıklar anlık olarak bu tür işlemlerle ortadan kalkmaktadır.

Kelime : Asgari Özsermaye Yükümlülüğü
Çevirisi : Minimum Capital Requirement
Açıklaması : Aracı kurumların alım satım aracılığı faaliyeti için sahip olmaları gereken özsermaye tutarı her yıl SPK tarafından yeniden belirlenir. Ayrıca, aracı kurumlar yapılan her bir sermaye piyasası faaliyeti için özsermayelerini aşağıda belirtilen oranlarda artırmak zorundadırlar. a) Halka arza aracılık faaliyeti için, alım satım aracılığı faaliyeti için sahip olunması gereken özsermaye tutarının % 50`si, b) Menkul kıymetlerin geri alma veya satma taahhüdü ile alım satımı faaliyeti için, alım satım aracılığı faaliyeti için sahip olunması gereken özsermaye tutarının % 50`si, c) Portföy yöneticiliği faaliyeti için, alım satım aracılığı faaliyeti için sahip olunması gereken özsermaye tutarının % 40`ı, d) Yatırım danışmanlığı faaliyeti için, alım satım aracılığı faaliyeti için sahip olunması gereken özsermaye tutarının % 10`u.

Kelime : Ayı Piyasası
Çevirisi : Bear Market
Açıklaması : Gelecek hakkında karamsarlığın ve fiyatların düşeceği beklentisinin hakim olduğu piyasalardır. Bu piyasalarda kişiler ellerindeki hisse senetlerini gelecekte daha düşük fiyattan satın alabilecekleri düşüncesi ile satarlar.

Kelime : aracı kurumlar
Çevirisi : brokerages
Açıklaması :

Kelime : aracı kuruluş
Çevirisi : transfer agent
Açıklaması :

Kelime : açığa satış
Çevirisi : short sale
Açıklaması :

Kelime : adli para cezası
Çevirisi : judicial fine
Açıklaması : Yargılama sonucunda mahkeme tarafından hükmedilen, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan ve bulunan miktarın Devlet Hazinesine ödenmesi şeklinde gerçekleşen yaptırım türü.

Kelime : Alternatif Uyuşmazlık Çözümü
Çevirisi : Alternative Dispute Resolution
Açıklaması : Tarafsız ve objektif konumda bulunan üçüncü bir kişinin, aralarında uyuşmazlık bulunan tarafları, ortaklaşa bir çözüme ulaşmaları için bir araya getirerek iletişim kurmalarını ve bu suretle sorunlarının çözümünü kendilerinin bulmalarını sağlamasını yahut onlara somut olayın koşullarına ve özelliklerine uygun olarak, üzerinde mutabakata varabilecekleri optimal çözüm önerileri üretip sunmak suretiyle, uyuşmazlığın çözümünde destek vermesini öngören ve yargılamaya nazaran seçimlik bir yol olarak işlerlik kazanan ve tümüyle gönüllülük esası üzerine bina edilmiş olan uyuşmazlık çözüm yolları bütünüdür.

Kelime : Alfa
Çevirisi : Alpha
Açıklaması : Portföy yönetiminde, portföyün, alınan riske kıyasla, ne kadarlık bir "ilave" getiri elde ettiğini gösteren bir performans ölçütüdür. Her hangi bir portföyün veya fonun getirisinin iki temel bileşeninin olduğu varsayılır: Maruz kalınan risk dolayısıyla kazanılan getiri ve "alfa" olarak bilinen "ilave" getiri. Bu iki bileşen istatistiki yöntemler kullanılarak hesaplanır ve portföyün/fonun alfa değeri elde edilir. Benzer risklilik düzeyine sahip portföyler veya fonlar arasında alfa değeri yüksek olanların, daha başarılı bir yönetim sergilediği kabul edilmektedir.

Kelime : Açılış Öncesi Seansı
Çevirisi : Pre-opening Session
Açıklaması : Normal seanstan önce düzenlenen fiyat sabitleme seansına ?açılış öncesi seansı? adı verilir. Açılış-öncesi seansında belirlenen denge fiyatı, normal seans açılırken baz fiyat olarak kullanılabilir. Dolayısıyla günlük fiyat hareket limitleri bu fiyat üzerinden tespit edilebilir. VOB?da şu an açılış öncesi seansı yapılmamaktadır. Fakat gerekli görüldüğü durumlarda açılış öncesi seansı düzenlenebilir.

Kelime : Aktif Emir
Çevirisi : Active Order
Açıklaması : Aktif alış emri, en düşük fiyatlı satıcıdan almak, aktif satış emri ise en yüksek fiyatlı alıcıya satmaktır.

Kelime : Aktif Vade
Çevirisi : Most Liquid Maturity
Açıklaması : Bir sözleşmenin değişik vadeleri içerisinde en fazla işlem görenidir. (Genellikle en yakın vadedeki sözleşmeler daha fazla işlem görmektedir).

Kelime : Aktivasyon Fiyatı
Çevirisi : Activation Price
Açıklaması : Şartlı emrin Borsaya gönderileceği seviyeyi belirler. Borsada, alış emirleri için aktivasyon fiyatı ve daha yüksek fiyatlardan, satış emirleri için aktivasyon fiyatı ve daha düşük fiyatlardan işlem geçtiği anda alış veya satış emri girilen fiyattan aktive edilir. Bu fiyat aktivasyon fiyatıyla aynı olabileceği gibi, daha farklı bir fiyat seviyesi de olabilir.

Kelime : Alım Opsiyonu
Çevirisi : Call Option
Açıklaması : Alım opsiyonu, bu opsiyonu alan tarafa, belirli bir vadede veya belirli bir vadeye kadar, önceden belirlenen fiyat üzerinden, belli miktar ve nitelikteki dayanak varlığı alma hakkını veren, ancak almayı zorunlu tutmayan, satan tarafı ise alıcının talebi halinde satmaya yükümlü kılan sözleşmedir.

Kelime : Alım Opsiyonlu Alacaklı Dikey Yayılma
Çevirisi : Bear Spread With Call Options
Açıklaması : Opsiyonlarda, fiyat düşüşlerinden sınırlı derecede kar elde etmek, ancak beklentinin tersi durumunda oluşabilecek zararı sınırlamak üzere kullanılan stratejidir. Bu strateji, vadeleri aynı olan, yüksek kullanım fiyatlı bir alım opsiyonunun alınıp eş zamanlı olarak düşük kullanım fiyatlı bir alım opsiyonunun satılması suretiyle uygulanır.

Kelime : Alım?Satım Opsiyonu Paritesi
Çevirisi : Put-call Parity
Açıklaması : Aynı dayanak varlık, vade ve kullanım fiyatına sahip Avrupa tipi alım opsiyonu ile satım opsiyonu arasında bir denge bulunmaktadır. Bu denge alım satım opsiyonu paritesi olarak adlandırılmaktadır. Bu denge kullanılarak, opsiyon primlerinden herhangi birinin bilinmesi durumunda diğeri hesaplanabilir.

Kelime : alım-satım opsiyonu paritesi
Çevirisi : Put-call Parity
Açıklaması : Aynı dayanak varlık, vade ve kullanım fiyatına sahip Avrupa tipi alım opsiyonu ile satım opsiyonu arasında bir denge bulunmaktadır. Bu denge alım satım opsiyonu paritesi olarak adlandırılmaktadır. Bu denge kullanılarak, opsiyon primlerinden herhangi birinin bilinmesi durumunda diğeri hesaplanabilir.

Kelime : Alış Fiyatı
Çevirisi : Buying Price
Açıklaması : Herhangi bir ürünün alınması için alıcının teklif etmiş olduğu fiyat.

Kelime : Amerikan Tipi Opsiyon
Çevirisi : American-type Option
Açıklaması : Vadesinde veya vadesinden önce herhangi bir zamanda alıcısı tarafından kullanılabilen opsiyon tipi.

Kelime : Ana Pazar
Çevirisi : Main Market
Açıklaması : Ana Pazar, VOBİS?te normal seans ya da fiyat sabitleme seansları sırasında emirlerin eşleştirildiği esas pazardır.

Kelime : Arz/Talep
Çevirisi : Supply/Demand
Açıklaması : Bir varlığı satmak/almak isteyen tarafların bir araya gelerek niyetlerini fiyatlara yansıtması. Arz, bir varlığı satmak isteyen taraftan niyetini fiyata yansıtması sonucu oluşur. Satış yapmakta istekli bir kişi satış yapmakta daha az istekli diğer bir kişiden daha düşük fiyat ilan ederek niyetini fiyata yansıtır. Talep, bir varlığı almak isteyen tarafın niyetini fiyata yansıtması sonucu oluşur. Alım yapmakta istekli bir taraf, alım yapmakta daha az istekli diğer bir taraftan daha yüksek fiyat ilan ederek niyetini fiyata yansıtır.

Kelime : Asli Değerli Opsiyon
Çevirisi : In the Money Option
Açıklaması : Alım opsiyonlarında; Alım opsiyonu sözleşmesinin kullanım fiyatı, opsiyona konu olan dayanak varlık fiyatından düşükse, bu opsiyon asli değerli opsiyondur. Çünkü opsiyonun alıcısı opsiyonu kullanmak istediğinde dayanak varlığı piyasa fiyatından daha düşük fiyata alma hakkına sahiptir. Satım opsiyonlarında; Satım opsiyonu sözleşmesinin kullanım fiyatı, opsiyona konu olan dayanak varlık fiyatından yüksekse, bu opsiyon asli değerli opsiyondur. Çünkü opsiyonun alıcısı opsiyonu kullanmak istediğinde dayanak varlığı piyasa fiyatından daha yüksek fiyattan satma hakkına sahiptir

Kelime : Asli Değersiz Opsiyon
Çevirisi : Out of the Money Option
Açıklaması : Alım opsiyonlarında; Vade sonu itibarıyla alım opsiyonu sözleşmesinin kullanım fiyatı, opsiyona konu olan dayanak varlık fiyatından yüksekse, bu opsiyon asli değersiz opsiyondur. Satım opsiyonlarında; Satım opsiyonu sözleşmesinin kullanım fiyatı, opsiyona konu olan dayanak varlık fiyatından düşükse, bu opsiyon asli değersiz opsiyondur.

Kelime : Avrupa Tipi Opsiyon
Çevirisi : European-type Option
Açıklaması : Vadesinden önce kullanılması mümkün olmayan opsiyon tipidir. Avrupa tipindeki opsiyonlar sadece vade sonunda kullanılabilir.

Kelime : A
Çevirisi : A
Açıklaması : Güçlü ancak ekonomideki değişimlere duyarlı olan finansal yükümlülüklere uyma kapasitesi olarak tanımlanmakta ve yüksek kredi kalitesine karşılık gelmektedir.

Kelime : AA
Çevirisi : AA
Açıklaması : Çok güçlü ve öngörüldüğü kadarıyla olumsuz bir etkiye uzak finansal yükümlülüklere uyma kapasitesi olarak tanımlanmakta ve çok yüksek kredi kalitesine karşılık gelmektedir.

Kelime : AAA
Çevirisi : AAA
Açıklaması : İstisnai derecede yüksek ve öngörülebildiği kadarıyla olumsuz bir etkiye uzak finansal yükümlülüklere uyma kapasitesi olarak tanımlanmakta ve en yüksek kredi kalitesine karşılık gelmektedir.

Kelime : A Tipi Yatırım Fonu
Çevirisi : A Type Mutual Fund
Açıklaması : Fon içtüzüklerinde asgari sınırları belirtilmek kaydıyla, portföy değerinin en az % 25?ini devamlı olarak mevzuata göre özelleştirme kapsamına alınan kamu iktisadi teşebbüsleri dahil Türkiye?de kurulmuş ortaklıkların hisse senetlerine yatırmış fonlar A tipi yatırım fonu olarak adlandırılır.

Kelime : A Tipi Yatırım Ortaklığı
Çevirisi : A Type Investment Trust
Açıklaması : Esas sözleşmelerinde asgari sınırları belirtilmek kaydıyla, portföy değerinin en az % 25?ini devamlı olarak mevzuata göre özelleştirme kapsamına alınan kamu iktisadi teşebbüsleri dahil Türkiye?de kurulmuş ortaklıkların hisse senetlerine yatırmış ortaklıklar A tipi yatırım ortaklığı olarak adlandırılır.

Kelime : Açılış Fiyatı
Çevirisi :
Açıklaması : Açılış fiyatı herhangi bir vadeli işlem veya opsiyon sözleşmesi için seans başlangıcında ilk işlemin hangi fiyattan gerçekleştiğini ifade eder. Bazı borsalar açılış fiyatını bir önceki günün kapanış fiyatı olarak, bazıları ise açılışın ilk birkaç dakikası içerisinde gerçekleşen fiyatların bir ortalaması olarak belirleyebilmektedir.

Kelime : Ağırlıklı Ortalama Fiyat
Çevirisi : Volume Weighted Average Price
Açıklaması : Bir sonraki seansa ait baz fiyatın hesaplanmasına esas teşkil eden hisse senedinin miktar ağırlıklı ve küsüratsız ortalama fiyatıdır.

Kelime : Açılış Seansı
Çevirisi : Opening Session
Açıklaması : Borsaya iletilen emirlerin normal seans öncesinde eşleştirilebildiği zaman dilimi

B :

 
Kelime : Bağımsız Dış Denetim
Çevirisi : Independent External Auditing
Açıklaması : Ortaklıkların ve sermaye piyasası kurumlarının kamuya açıklanacak veya Kurulca istenecek mali tablolarının, genel kabul görmüş muhasebe kavram ilke ve standartlarına uygunluğu ile bilgilerin doğruluğunun ve gerçeği dürüst bir biçimde yansıtıp yansıtmadığının, denetçiler tarafından denetim ilke ve kurallarına göre, defter, kayıt ve belgeler üzerinden incelenmesini ve tespit edilen sonuçların rapora bağlanmasıdır.

Kelime : Bağımsız İdari Otorite
Çevirisi : Independent Administration Authority
Açıklaması : Yetkilerini kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak kullanan kamu tüzel kişiliğini haiz mali ve idari özerkliğe sahip kuruluşlardır.

Kelime : Bağlı Ortaklık
Çevirisi : Affiliate Company, Subsidiary
Açıklaması : İşletmenin doğrudan veya dolaylı olarak en az % 50 oranında oy hakkına veya en az bu oranda yönetim çoğunluğunu seçme hakkına sahip olduğu iştiraklerdir.

Kelime : Banka Bonoları
Çevirisi : Bank Bills
Açıklaması : Kalkınma ve Yatırım Bankalarının borçlu sıfatıyla düzenleyip, ihraç ettikleri emre veya hamiline yazılı bir sermaye piyasası aracıdır.

Kelime : Banka Garantili Bonolar
Çevirisi : Bank Guaranteed Bills
Açıklaması : Kalkınma ve Yatırım Bankalarından kredi kullanan ortaklıkların, bu kredilerin teminatı olarak borçlu sıfatıyla düzenleyip, alacaklı bankaya verdikleri emre muharrer senetlerden, bu krediyi kullandırmış olan bankaca kendi garantisi altında ihraç edilen bir sermaye piyasası aracıdır.

Kelime : Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)
Çevirisi : Banking Regulation and Supervision Agency (BRSA)
Açıklaması : Türk bankacılık sektörünün düzenleyici otoritesidir.

Kelime : Basel Bankacılık Gözetim ve Denetim Komitesi
Çevirisi : Basel Committee on Banking Supervision
Açıklaması : Uluslararası Ödemeler Bankasının karar organıdır.

Kelime : Başlangıç Sermayesi
Çevirisi : Initial Capital
Açıklaması : Kayıtlı sermaye sistemine tabi ortaklıkların sahip olmaları zorunlu asgari çıkarılmış sermayeleridir.

Kelime : Başlangıç Teminatı
Çevirisi : Initial Margin
Açıklaması : Vadeli işlem sözleşmesinde uzun veya kısa pozisyonalan yatırımcının pozisyon açarken yatırması gereken teminattır.

Kelime : Baz Fiyat
Çevirisi : Base Price
Açıklaması : Bir hisse senedinin seans içinde işlem görebileceği üst ve alt fiyat limitlerinin ve fiyat adımlarının belirlenmesine esas teşkil eden fiyattır.

Kelime : Baz Puan
Çevirisi : Basis Point
Açıklaması : Faiz oranlarındaki değişimi ifade eden bir ölçüm birimidir. Noktadan sonraki 4 üncü haneye karşılık gelir (0.0001). Örneğin fazi oranının % 65.25’den % 66.75’e yükselmesi durumunda 150 baz puanlık bir artış söz konusudur. Diğer bir deyişle baz puan % 0.01’e karşılık gelmektedir.

Kelime : Bedelli Sermaye Artırımı
Çevirisi : Capital Increase Through Rights Issues
Açıklaması : Şirketlerin sermaye artırımı karşılığında çıkardıkları hisse senetlerini nominal değerinden veya daha yüksek bir fiyattan satmak suretiyle gerçekleştirdikleri sermaye artırımlarına denir. Söz konusu hisse senetleri ortaklara satılabileceği gibi (rüchan hakkının kullandırılması), ortaklar dışındaki yatırımcılara da satılabilir. (rüchan haklarının kısıtlanması). Bedelli sermaye artırımına katılım bedeli belli bir süre ile sınırlıdır.

Kelime : Bedelsiz Kar Dağıtımı
Çevirisi : Stock dividend
Açıklaması : Karın hisse senedi şeklinde hissedarlara dağıtılmasıdır.

Kelime : Bedelsiz Sermaye Artırımı
Çevirisi : Capital Increase Through Bonus Issues
Açıklaması : Anonim ortaklıkların, iç kaynaklarından yaptıkları sermaye artırımı karşılığı çıkardıkları hisse senetlerini bir bedel almaksızın ortaklarına dağıtarak gerçekleştirdikleri sermaye artırımlarıdır. Bedelsiz hisse senedi alma hakkı bir süre ile sınırlandırılamaz.

Kelime : Belirli Fayda Planları
Çevirisi : Defined Benefit Plans
Açıklaması : Bu emeklilik programlarında süre sonunda alınması planlanan emeklilik maaşının ne kadar olacağı, başlangıç tarihinde belirlendiği (örneğin emeklilikte ödenecek maaşın son yatırımış olduğu primin %80’inin taahhüt edildiği) emeklilik planıdır.

Kelime : Belirli Katkı Planları
Çevirisi : Defined Contribution Plans
Açıklaması : Çalışan ve/veya işverenden kesilen primlerin enflasyona endekslenmiş birimler üzerinde kişisel emeklilik hesaplarına kaydedilmesi, emeklilik döneminde de hesapta yer alan birikimlerin toplu olarak veya kademeli olarak emekli maaşına dönüşmesi ve herkesin tasarruf ettiği kadar emeklilik geliri kullanmaya hak kazanması esaslarına dayanan emelilik planıdır.

Kelime : Beta
Çevirisi : Beta
Açıklaması : Bir hisse senedinin fiyat dalgalanmasının endeksin fiyat dalgalanmasıyla ilişkisini gösterir. Beta -1 ile 1 arasında bir değer alabilir. -1 beta, bir hisse senedinin endeksle tam olarak ters orantılı hareket ettiğini; 1 beta, endeksle tam olarak doğru orantılı hareket ettiğini; 0 beta ise hisse senedinin fiyatının endeksle hiçbir ilişkisinin olmadığını gösterir.

Kelime : Bireysel Emeklilik Hesapları
Çevirisi : Individual Retirement Accounts-IRA
Açıklaması : 401(k) planlarına benzeyen, işveren sponsorluğunun yer almadığı, bireysel katkılara dayanan ve vergi avantajları sağlayan, bireylerin emeklilik dönemlerinin finansmanına yönelik emeklilik planlarıdır.

Kelime : Bireysel Emeklilik Planları
Çevirisi : Personal Pension Schemes
Açıklaması : Bireysel emeklilik planları, belirli bir mesleğe, işverene veya iş sözleşmesine bağlı olmayan, kişinin işinden ayrılsa bile, emeklilik planı kapsamındaki haklarının devam ettiği emeklilik planlarıdır. Bireysel emeklilik planları genellikle cazip vergisel teşvikleri haiz olup, belirli katkı planları niteliğindedirler ve gönüllü olarak oluşturulurlar. Bu planlar esasen, sosyal güvenlik sistemlerinin üçüncü ayağında yer alırlar.

Kelime : Bireysel Emeklilik Sistemi
Çevirisi : Individual Pension System
Açıklaması : Bireylere; yaşlılıklarında ve aktif çaIışma yaşamlarının sonunda ek bir gelir sağlamaya yönelik, katkıların her katılımcı adına ayrı hesaplarda takip ediIdiği ve herkesin kendi birikimleri oranında gelir alacakları devletin gözetim ye denetiminde ancak bütünüyle özel şirketler tarafından yapılan gönüllü katılıma dayalı kamu emeklilik sistemlerine tamamlayıcı bir emeklik sistemidir.

Kelime : Birincil Piyasalar
Çevirisi : Primary Market
Açıklaması : Menkul kıymetleri ihraç eden şirketler ile tasarruf sahiplerinin doğrudan doğruya karşılaştıkları piyasalardır. Diğer bir anlatımla, menkul kıymetlerin ihraçcı kuruluşlarca tasarruf sahiplerine ilk kez satışa sunulduğu piyasalardır. Benzer şekilde, devlet iç borçlanma senetlerinin, T.C. Hazine Müsteşarlığı tarafından ihale yöntemi ile satımı da bir birincil piyasa işlemidir.

Kelime : Birleşme ve Devralma
Çevirisi : Merger and Acquisition (M&A)
Açıklaması : Birleşme, ortaklık devralma ve yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme olarak iki şekilde gerçekleşebilir. Ortaklık devralma yoluyla birleşme, en az bir ortaklığın, aktif ve pasifini bir bütün olarak başka bir ortaklığa devrederek, tasfiyesiz infisah etmesi, devralan ortaklığın hisselerinden devrolan ortaklığın ortaklarına verilmesi ve devralan ortaklığın tüzel kişiliğini devam ettirmesi durumudur. Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme, iki veya daha çok ortaklığın, tasfiyesiz infisah yoluyla, tüzel kişiliklerini sona erdirerek aktif ve pasiflerini bir bütün olarak birleştirmek suretiyle kurulacak yeni bir ortaklığa devretmeleri ve yeni kurulan ortaklığın hisselerinin sona eren ortaklıkların ortaklarına hisseleri oranında verilmesini ifade eder.

Kelime : Black & Scholes Opsiyon Fiyatlama Modeli
Çevirisi : Black & Scholes Opsiyon Pricing Model
Açıklaması : 1970’li yılların başında Fisher Black ve Myron Scholes adında iki finans mühendisi tarafından geliştirilen, bir opsiyonu satın alırken veya satarken ödenen veya tahsil edilen miktarın adil olup olmadığını en iyi şekilde hesaplayan ve günümüzde de geçerliliğini koruyan son derece kapsamlı ve karmaşık bir fiyatlama modeli.

Kelime : Blok Satış
Çevirisi : Block Sale
Açıklaması : Emir miktarı şirketin ödenmiş/çıkarılmış sermayesinin % 10’unu aşan satış işlemidir.

Kelime : Boğa Piyasası
Çevirisi : Bull Market
Açıklaması : Talebin arzdan daha çok olduğu ve borsada fiyatların tırmanışa geçtiği dönemi ifade eder.

Kelime : Borsa
Çevirisi : Stock Exchange veya Exchange
Açıklaması : Alıcı ve satıcıların bilindik bir ortamda bilindik saatlerde bir araya gelerek oluşan fiyatlar üzerinden belli kurallar çerçevesinde alım satım yaptıkları mekan. Borsalar elektronik ortamda olabileceği gibi, yatırımcıların fiziki olarak bir araya gelip işlem yaptıkları mekanlar da olabilir.

Kelime : Borsa Eksperleri
Çevirisi : Stock Exchange Experts
Açıklaması : Menkul kıymetlere ilişkin alım-satım emirlerinin ilgili iç yönetmelikte belirtilen esaslara göre karşılaştırılması ile fiyatların teşekkülünü izleme ve alım satım işlemlerinin sonuçlandırılmasını sağlamakla yükümlü olan görevlilerdir.

Kelime : Borsa Emirleri
Çevirisi : Stock Exchange Orders
Açıklaması : Müşteri emirleri, aracı kurum üye temsilcileri tarafından seans içinde borsa bilgisayar sistemine aktarıldığında borsa emrine dönüşür.

Kelime : Borsa Fiyatı
Çevirisi : Stock Exchange Price
Açıklaması : Borsada belirli kurallara göre işleyen organize pazarlarda işlem gören menkul kıymetlerin, borsadaki arz ve talep koşullarına göre oluşan fiyatıdır.

Kelime : Borsa Payı
Çevirisi : Stock Exchange Transaction Fee
Açıklaması : Borsa üyelerinin, Borsa’da gerçekleştirdiği işlem hacmine göre hesaplanarak Borsa’ya ödenen meblağ olup Borsa Yönetim Kurulu’nca belirlenir.

Kelime : Borsa Üyeleri
Çevirisi : Stock Exchange Members
Açıklaması : Sermaye Piyasası Kurulu’ndan yetki belgesi ve Borsa’dan üyelik belgesi almış aracı kuruluşlardır.

Kelime : Bölgesel Pazarlar (Kot Dışı Pazar)
Çevirisi : Regional Markets
Açıklaması : Ulusal (Kot İçi) Pazar’da işlem görme koşullarını taşımayan ve Borsa Yönetim Kurulu’nca geçici veya sürekli olarak Ulusal Pazardan çıkarılmasına karar verilen şirketlerin hisse senetlerine likidite sağlamak, bu hisse senetlerinin fiyatlarının düzenli ve şeffaf bir piyasada, rekabet koşulları içinde oluşmasını temin etmek amacıyla kurulan pazardır.

Kelime : Broker veya Üye Temsilcisi
Çevirisi : Member Representative
Açıklaması : Borsa’da işlem yapma yetkisine sahip aracı kuruluş temsilcisidir.

Kelime : Büyüme Amaçlı Fon
Çevirisi : Growth Fund
Açıklaması : Yatırım yapılacak varlıkların, bunlardan elde edilecek sermaye kazancına ağırlık verilerek belirlendiği fonlardır.

Kelime : birincil halka arz
Çevirisi : initially public offering
Açıklaması :

Kelime : borsada satış emri
Çevirisi : sell order
Açıklaması :

Kelime : bireysel yatırımcı
Çevirisi : retail investor
Açıklaması :

Kelime : bireysel bankacılık
Çevirisi : retail banking
Açıklaması :

Kelime : borcu ya da faizi zamanında ödememe
Çevirisi : default
Açıklaması :

Kelime : bütçe açığı
Çevirisi : budget deficit
Açıklaması :

Kelime : bir yıl vadeli tahvil
Çevirisi : Tbill
Açıklaması :

Kelime : borç senedinin ödenmesi gereken tarih
Çevirisi : maturity
Açıklaması :

Kelime : borcun vadesinin gelmesi
Çevirisi : maturity
Açıklaması :

Kelime : bir ülkeye dışarıdan sermaye girişi
Çevirisi : capital inflow
Açıklaması :

Kelime : Bölünme
Çevirisi : De merger
Açıklaması : Özelleştirme kapsamında olanlar dahil, halka açık ortaklıkların son bilanço aktif toplamının belirli bir oranı tahsis edilerek yeni ortaklık veya ortaklıklar kurulması veya tüzel kişiliklerinin sona erdirilerek yeni ortaklık ve ortaklıklar kurulması

Kelime : Bölünme
Çevirisi :
Açıklaması : Özelleştirme kapsamında olanlar dahil, halka açık ortaklıkların son bilanço aktif toplamının belirli bir oranı tahsis edilerek yeni ortaklık veya ortaklıklar kurulması veya tüzel kişiliklerinin sona erdirilerek yeni ortaklık ve ortaklıklar kurulması

Kelime : Birleşme Oranı
Çevirisi : Merger Rate
Açıklaması : Birleşmede kullanılacak yöntem esas alınarak hesaplanan oran

Kelime : Bilirkişi Raporu
Çevirisi : Expert Report
Açıklaması : Birleşmeye taraf ortaklıkların özkaynaklarının tespiti amacıyla mahkemece atanan bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu hazırlanan rapor

Kelime : Bid consideration
Çevirisi : Çağrı Fiyatı
Açıklaması :

Kelime : Borsa Uyuşmazlığı
Çevirisi : Dispute on Stock Exchange Trades
Açıklaması : Borsa üyeleri arasında veya Borsa üyeleri ile müşterileri arasında Borsa işlemlerinden Doğan ve itiraz mercii SPK olan uyuşmazlıklardır.

Kelime : Birikimli Oy
Çevirisi : Cumulative Voting
Açıklaması : Her pay sahibinin şirket içerisinde seçimi yapılacak yönetici sayısı ile kontrolünde bulunan hisse sayısının çarpımı ile elde edilecek miktardaki oyu, tek bir aday yönünde kullanabileceği ya da birden fazla aday arasında kendi tercihine göre dağıtabileceği bir sistemdir.

Kelime : Borçlanma Aracı
Çevirisi : Debt Securities
Açıklaması :

Kelime : Borsa Yatırım Fonu
Çevirisi : Exchange Traded Fund
Açıklaması : Bir endeksi baz alan , baz aldığı endeksin performansını yatırımcılara yansıtmayı amaçlayan ve payları borsada işlem gören yatırım fonlarıdır.

Kelime : Bull Spread With Call Options
Çevirisi : Alım Opsiyonlu Borçlu Dikey Yayılma
Açıklaması :

Kelime : Baz
Çevirisi : Basis
Açıklaması : Spot fiyat ile vadeli fiyat arasındaki farktır. Baz, nakit fiyattan vadeli fiyatın çıkartılmasıyla hesaplanır.

Kelime : Baz Fiyat Riski
Çevirisi : Basis Risk
Açıklaması : Spot fiyatlarla vadeli fiyatların bire bir aynı paralellikte dalgalanmama riskidir.

Kelime : Baz Kalite
Çevirisi : Standardized Quality of the Underlying Commodity (Pysical Grade/Deliverable Grade)
Açıklaması : Pamuk, Buğday ve benzeri farklı kalite ve çeşitleri olan ürünlerde alım satıma konu olan kalite ve özelliklerin tanımlanmasını ifade eder. (Örneğin Pamuk Ege standart 1 gibi)

Kelime : Beklentiler Modeli
Çevirisi : Expectations Theory
Açıklaması : Beklentiler modelinde, vadeli fiyatlar alım satıma konu dayanak varlığın spot fiyatının vadeli işlem sözleşmesindeki teslimat gününe göre ne kadar değişeceğine ilişkin beklentilere bağlıdır.

Kelime : Biri Diğerini İptal Eden Emir
Çevirisi : One-Cancels-the-Other Order
Açıklaması : Aynı anda aynı yönde iki emir veren yatırımcı bir emrin gerçekleşmesi durumunda diğer emrin iptal edilmesini isterse, biri diğerini iptal eden emir verebilir.

Kelime : Borsa Teminat Takip Ücreti
Çevirisi : Exchange Colleteral Administration Fee
Açıklaması : Takasbank?ta, yatırılan vadeli işlem teminat hesaplarındaki nakit teminatların nemalandırılması sonucunda oluşan brüt nema tutarına belli bir oranda yapılan kesinti.

Kelime : Borsa Üyesi
Çevirisi : Exchange Member
Açıklaması : Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası?nda işlem yapmak üzere üye olan aracı kurum, banka veya vadeli işlem aracılık şirketleri.

Kelime : Bugünkü Değer
Çevirisi : Present Value
Açıklaması : Gelecekteki değerin bugünkü faiz oranını kullanarak bugüne iskontolanmış hali.

Kelime : Backward Market
Çevirisi : Dönmüş Piyasa(Ters Piyasa)
Açıklaması :

Kelime : Backward Market
Çevirisi : Ters Piyasa (Dönmüş Piyasa)
Açıklaması :

Kelime : B
Çevirisi : B
Açıklaması : Sınırlı güvenlik marjına sahip belirgin kredi riski olarak tanımlanmaktadır. Finansal yükümlülüğe halen uyulmakla birlikte ödemelerin yapılabilmesi istikrarı sürdürülebilir ekonomik ortama bağlı olup iyi kredi kalitesine karşılık gelmektedir.

Kelime : BB
Çevirisi : BB
Açıklaması : Özellikle ekonomik koşullarda zamanla oluşabilecek olumsuz değişimlere bağlı kredi riski olasılığı olarak tanımlanmaktadır. Alternatif imkanlar yükümlülüklere uymayı sağlayabilir. Spekülatif olarak değerlendirilmektedir.

Kelime : BBB
Çevirisi : BBB
Açıklaması : Elverişli ancak ekonomik koşullardaki değişimlerin etkisine nispeten açık finansal yükümlülüklere uyma kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Yüksek derecede spekülatif olarak değerlendirilmektedir.

Kelime : B Tipi Yatırım Fonu
Çevirisi : B Type Mutual Fund
Açıklaması : Portföye alınacak menkul kıymetlerde sınırlama olmayan yatırım fonlarıdır.

Kelime : Bakiyeyi Yüklenim
Çevirisi : Stand-by Underwriting
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının, aracı kuruluşlarca halka arz yoluyla satışında, satılmayan kısmın tamamının, bedelli satış süresi sonunda tam ve nakden ödenerek satın alınacağının satışı yapana karşı taahhüt edilmesini ifade eder.

Kelime : Basit Faiz
Çevirisi : Simple Interest
Açıklaması : Yapılan yatırımdan elde edilecek faiz gelirinin yeniden yatırıma dönüştürülmediği varsayımıyla hesaplanan getiri oranıdır.

Kelime : Başabaş Tahviller
Çevirisi :
Açıklaması : Nominal değeri ile satış fiyatı aynı, yani üzerinde yazılı bulunan değer üzerinden satışa çıkarılan tahvillerdir. Bu nevi tahviller mali bünyeleri sağlam, piyasada tanınmış, istikrarlı bir şekilde kar yapmaya devam eden şirketler tarafından çıkarılır.

Kelime : Bileşik Faiz
Çevirisi : Compounded Interest
Açıklaması : Bileşik faiz, bir yatırımdan elde edilen faiz gelirinin vade sonunda aynı oranla tekrar aynı yatırımla değerlendirilmesi varsayımı ile hesaplanan getiriye denilmektedir. Bileşik faiz; alternatif vadedeki yatırım araçları arasında bir değerlendirme yapmak amacıyla kullanılabilmektedir.

Kelime : Bileşik (Kümüle) Opsiyonlar
Çevirisi : Compound Options on Opstions
Açıklaması : "Alış opsiyonuna dayalı bir opsiyona bir diğer alış opsiyonunu satın alma hakkı veren alış opsiyonunu ya da satış opsiyonuna dayalı bir opsiyona bir diğer satış opsiyonunu satma hakkı veren satış opsiyonunu ifade etmektedir. Standart opsiyonlara oranla kaldıraç etkisi daha yüksek olup, genelde vade kısadır. Opsiyonlar üzerine düzenlenen opsiyonlardır. Dört ana türü vardır. Alım opsiyonu üzerine alım Satım opsiyonu üzerine alım Alım opsiyonu üzerine satım Satım opsiyonu üzerine satım opsiyonları Örnek: X1 kullanım fiyatından hisse alım opsiyonunu Y1 kullanım fiyatından alma hakkı veren bir alım opsiyonu."

Kelime : Boğa Piyasası
Çevirisi : Bull Market
Açıklaması : Talebin arzdan daha çok olduğu ve borsada fiyatların tırmanışa geçtiği dönemi ifade eder. Boğa piyasası (bull market) terimi, gelecek hakkında iyimserliği belirtir. Bu düşünceye sahip kimseler piyasa yükselmeden ellerinde yeterli para bulunmasa bile bir yere borçlanıp, hisse senedi satın alır, sonrada yüksek fiyattan satarlar. Bu terimin kökeninin boğaların boynuzları ile her şeyi yukarı doğru kaldırması olduğu inancı yaygındır.

Kelime : Borsa
Çevirisi : Stock Exchange veya Exchange
Açıklaması : En genel adıyla, ticarette veya finansal işlemlerle uğraşan kişilerin toplandıkları kamuya açık organize piyasalarıdır.Alıcı ve satıcıların bilindik bir ortamda bilindik saatlerde bir araya gelerek oluşan fiyatlar üzerinden belli kurallar çerçevesinde alım satım yaptıkları mekan. Borsalar elektronik ortamda olabileceği gibi, yatırımcıların fiziki olarak bir araya gelip işlem yaptıkları mekanlar da olabilir.

C :

 
Kelime : Control of Management
Çevirisi : Yönetim Kontrolü
Açıklaması :

Kelime : Correlation Coefficient
Çevirisi : Korelasyon Katsayısı
Açıklaması :

Kelime : Commodity Futures Trading Commission
Çevirisi : CFTC
Açıklaması :

Kelime : CTA
Çevirisi : Commodity Trading Advisor
Açıklaması : ABD türev araçlar endüstrisinde faaliyet gösteren bir tür aracıdır. CTA araştırma yapar ve ücret karşılığında türev araçlar ticaretine yönelik olarak yatırımcılara tavsiyelerde bulunur.

Kelime : C
Çevirisi : C
Açıklaması : Temerrüt açık ve yakındır.

Kelime : CC
Çevirisi : CC
Açıklaması : Bir şekilde temerrüde düşülmesi olasıdır.

Kelime : Cari Fiyat
Çevirisi :
Açıklaması : İçinde bulunulan anda alım satıma konu üründe gerçekleşen işlem fiyatı cari fiyattır.

Kelime : CEO
Çevirisi : Chief Executive Officer
Açıklaması : Bir kurumun en üst düzey yöneticisine verilen uluslararası ad.

Kelime : CFO (Finans Tepe Yöneticisi)
Çevirisi : Chief Financial Officer
Açıklaması : Finanstan sorumlu tepe yöneticilerinin uluslararası adı .

Ç :

 
Kelime : Çalışanların Emeklilik Geliri Güvence Yasası
Çevirisi : Employee Retirement Income Security Act-ERISA
Açıklaması : ABD`de özel emeklilik fonları ile yasadır. 1974 yılında kabul edilen yasa emeklilik planlarına ilişkin yasal çerçeve genişletilmiş ve konu ile ilgili mevzuat konsolide edilerek çalışanların hemen hepsi emeklilik planları kapsamına alınmıştır.

Kelime : Çapraz İşlem
Çevirisi : Cross Trade
Açıklaması : İşlemin alıcı ve satıcı tarafının aynı üye olması durumunu ifade eder. Bu şekilde işlem oluşturmaya yönelik emirler (Cross Orders), belirli kurallar dahilinde işlleme tabi olurlar.

Kelime : Çıkarılmış Sermaye
Çevirisi : Issued Capital
Açıklaması : Kayıtlı sermaye sistemine tabi ortaklıkların satışı yapılmış hisse senetlerini temsil eden sermayeleridir.

Kelime : Çok Fiyat-Sürekli Müzayede Sistemi
Çevirisi : Multiple Price Continuous Auction Method
Açıklaması : Çok fiyat yöntemi; bir menkul değer için verilen alım satım emirlerinin fiyat ve zaman önceliği kurallarına uygun olarak teker teker karşılaştırılması sonucunda oluşan fiyatlarla alım satım işleminin gerçekleştirilmesidir.

D :

 
Kelime : Dağıtım Sistemi
Çevirisi : Pay as You Go System
Açıklaması : Her aktif jenerasyonun kendinden önceki jenerasyonu ve toplumun muhtaç bireylerini finanse ettiği sosyal güvenlik mekanizması olarak tanımlanabilir.

Kelime : Dalgalanma Oranı-Oynaklık
Çevirisi : Volatility
Açıklaması : Bir varlığın getirisi ile ilgili belirsizliğin bir ölçüsü. Matematiksel olarak dalgalanma, fiyatların günlük yüzdesel değişiminin yıllık bazdaki standart sapması bulunarak hesaplanır.

Kelime : Davranışçı ya da Davranışsal Finans
Çevirisi : Behavioral Finance
Açıklaması : Finansal piyasaları geleneksel finansal modellerinin yanında biliş psikolojisi (cognitive psychology) alanındaki bulgularla destekleyerek açıklamaya çalışan çalışmalar.

Kelime : Defter Değeri
Çevirisi : Book Value
Açıklaması : İşletmenin aktif toplamından, borçlarının düşülmesi ile bulunan özvarlığının, çıkarılmış/ödenmiş hisse senedi sayısına bölünmesi ile bulunur.

Kelime : Değer Artış Kazancı
Çevirisi : Capital Gain Tax
Açıklaması : Değer artış kazancından alınan vergidir. Gelir Vergisi Kanununa göre mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır. “Elden çıkarma” deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade etmektedir.

Kelime : Değişken Faizli Sabit Getirili Menkul Kıymet
Çevirisi : Floating Rate Notes (FRN)
Açıklaması : Getirisi, ihracı sırasında sabitlenmeksizin önceden belirlenen başka değişkenlere bağlanan kıymetlerdir. Gerçekleşen enflasyona veya LIBOR gibi uluslararası faiz oranlarının, örneğin geçmiş 3 aylık ortalamasına endekslenen ihraçlar bu türe girmektedirler. Getiri (faiz) oranlarındaki belirsizliğin arttığı ve fiyat oluşumlarının güçleştiği ortamlarda, hem ihraç eden hem de yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar açısından riski daha düşüktür.

Kelime : Depo Sertifikası
Çevirisi : Depositary Receipt
Açıklaması : Yerel bir saklama kuruluşunda depo edilen yabancı menkul kıymetleri temsilen çıkarılan ve bu menkul kıymetlerin verdiği hakları aynen sağlayan, bunlara özdeş, hamiline yazılı, nominal değeri temsil ettiği yabancı menkul kıymetin para birimi cinsinden ifade edilen sermaye piyasası aracıdır.

Kelime : Destek
Çevirisi : Support Point
Açıklaması : Fiyatın belli bir seviyeye düşmesi sonrası o seviyeden yukarıya düzeltme yaptığı fiyat seviyesine destek denir.

Kelime : Dışarıda Yerleşik Kişi
Çevirisi : Non- Resident
Açıklaması : Türk Parasını Kıymetini Koruma mevzuatında tanımlanan dişarıda yerleşik kişidir.

Kelime : Direnç
Çevirisi : Resistance Point
Açıklaması : Fiyatın belli bir seviyeye çıkması sonrası o seviyeden aşağıya düzeltme yaptığı fiyat seviyesine direnç denir.

Kelime : Dünya Bankası
Çevirisi : The World Bank
Açıklaması : Çok taraflı bir kredi ajansıdır. Amacı, üye ülkelerin gelişmesine yardımcı olacak mali kaynakları sağlama ve bu ülkelere özel yabancı sermaye yatırımlarını yönlendirmektir. Banka, sağladığı krediler için devlet garantisi talep eder. Kalkınma projelerinin en büyük kaynağı konumundadır. Finans kaynaklarının yanı sıra yetişmiş elemanlarını ve bilgi birikimini kullanarak dünya yüzünde yoksulluğa karşı mücadele eder. 1944 yılında kurulmuştur.

Kelime : duyarlılık
Çevirisi : sentiment
Açıklaması :

Kelime : düzenleme riskleri
Çevirisi : regulatory risk
Açıklaması :

Kelime : döviz kur farklarından işlem yaparak kar sağlama
Çevirisi : currency arbitrage
Açıklaması :

Kelime : düşük maliyetli para ile borçlanıp bu tutarı getirisi yüksek paralara yatırmak
Çevirisi : carry trade
Açıklaması :

Kelime : Değiştirme Oranı
Çevirisi : Exchange Rate
Açıklaması : Birleşmeye taraf ortaklıkların ortaklarının, birleşme oranı dikkate alınarak, birleşme sonucunda, mevcut bir paya karşılık alacakları pay oranı

Kelime : Değiştirilebilir Tahvil
Çevirisi : Exchangeable Bonds
Açıklaması : İhraçcı tarafından çıkarılan ve payları borsalarda veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören diğer ortaklıklara ait paylarla değiştirme hakkı veren menkul kıymetlerdir.

Kelime : Dayanak Varlık
Çevirisi : Underlying Asset
Açıklaması : Tarafların alıp sattığı opsiyonların veya varantların hangi varlıkla ilgili olduğunun ifadesidir. Örneğin Vadeli İşlem Borsası?nda işlem görecek olan opsiyon sözleşmelerinin dayanak varlığı Ege Standart 1 pamuğunun vadeli işlem sözleşmesidir.

Kelime : deneme`lik "lik" `lik`
Çevirisi : deneme`lik
Açıklaması :

Kelime : Delta
Çevirisi : Delta
Açıklaması : Opsiyonun dayanak varlık fiyatının bir birim değişmesi sonucunda opsiyonun priminin ne kadar azalacağını ya da artacağını gösterir. Opsiyonun alım veya satım opsiyonu olmasına bağlı olarak artı veya eksi bir değer alır ve opsiyona konu olan varlığın fiyatı hareketlendiğinde delta birimi kadar ekleme ya da çıkartma işlemi uygulanarak opsiyonun bir sonra alacağı değer belirlenir.

Kelime : Dikey Yayılma
Çevirisi : Bull/Bear Spread
Açıklaması : Fiyat bazlı yayılma stratejileri, değişik kullanım fiyatlı aynı türde (alım veya satım), iki opsiyondan eş zamanlı olarak birinin alınması, diğerinin satılmasıyla oluşturulur. Dikey yayılma, vadeli işlem sözleşmeleriyle de gerçekleştirilir. Aynı vadeli ve dayanak varlıkları arasında bir fiyat ilişkisi bulunan farklı vadeli işlem sözleşmelerinden birinin alınması diğerininse satılması suretiyle dikey yayılma stratejisi oluşturulabilir.

Kelime : Dynamic Hedging
Çevirisi : Dinamik Korunma
Açıklaması :

Kelime : Direct Clearing Member
Çevirisi : Doğrudan Takas Üyesi
Açıklaması :

Kelime : Day Order
Çevirisi : Günlük Emir
Açıklaması :

Kelime : Daily Price Limit
Çevirisi : Günlük Fiyat Hareketi Limiti
Açıklaması :

Kelime : Delta
Çevirisi : Delta
Açıklaması : Opsiyon fiyatının, opsiyonun temel aldığı ürünün piyasa fiyatındaki değişmelere göre değişimi. Delta?nın değeri, bir opsiyonun kârda mı, zararda mı, yoksa başa baş noktasında mı olduğuna bağlıdır.

Kelime : Derecelendirme
Çevirisi : Rating
Açıklaması : İhraçcıların (şirket, devlet vs.) ihraç ettikleri borç niteliğindeki menkul kıymetlerin (tahvil, finansman bonosu vs.) anapara ve faizini zamanında geri ödeme yeterliliğine ne ölçüde sahip olduklarını göstermek amacıyla bağımsız kuruluşlar tarafından yapılan değerlemedir.

Kelime : Devlet İç Borçlanma Senetleri
Çevirisi : Goverment Debt Securities
Açıklaması : Devletin cari yıl bütçe kanununa dayanarak, bütçe açıklarının finansmanı amacıyla çıkarmış olduğu borçlanma senetlerinin genel adıdır.

Kelime : Devlet İç Borçlanma Senetleri Endeksleri
Çevirisi : Goverment Debt Securities Indices
Açıklaması : Bu tür menkul kıymetlere yatırım yapanların kıymetleri fiyat ve getirilerindeki gelişmeleri basit ve anlaşılabilir göstergeler yardımıyla izleyebilmelerini sağlamak amacıyla oluşturulmuşlardır. Ayrıca yatırımcıların sabit getirili menkul kıymetlere yaptıkları yatırımlar ile diğer yatırım seçenekleri arasında kolay karşılaştırma yapabilmelerini sağlar.

Kelime : Devre Kırıcılar
Çevirisi : Circuit Breakers
Açıklaması : Menkul kıymet borsalarında piyasanın belirlenen bir süre içerisinde, belirlenen bir seviyede düşüş göstermesi durumunda, hisse senedi ve vadeli endeks piyasalarında, alış ve satış emirlerindeki dengesizlik nedeniyle oluşabilecek aşırı düşüşlerin önlenebilmesi amacıyla, işlemlerin geçici olarak durdurulması uygulamasıdır.

Kelime : Devre Kırıcılar
Çevirisi :
Açıklaması : Menkul kıymet borsalarında piyasanın belirlenen bir süre içerisinde, belirlenen bir seviyede düşüş göstermesi durumunda, hisse senedi ve vadeli endeks piyasalarında, alış ve satış emirlerindeki dengesizlik nedeniyle oluşabilecek aşırı düşüşlerin önlenebilmesi amacıyla, işlemlerin geçici olarak durdurulması uygulamasıdır.

E :

 
Kelime : Egzotik Opsiyonlar
Çevirisi : Exotic Options
Açıklaması : Talep edenin ihtiyacına göre şekillendirilen opsiyonlardır. “Barrier option” adı altında opsiyona konu olan kıymetin opsiyonda öngörülen fiyatı, örneğin geçmesi halinde geçerliliğini yitiren opsiyonlar, ya da “Lookback options” adı altında belli bir dönemde gerçekleşen örneğin en yüksek fiyatı opsiyona fiyat kabul eden opsiyonlar bu türe örnektirler.

Kelime : Ek Satış Hakkı
Çevirisi : Green Shoe Option
Açıklaması : Talep toplama sonucunda toplanan kesin talebin satışa sunulan hisse senedi miktarından fazla olması halinde fazla talebin karşılanması amacıyla azami miktarı daha önce belirlenen ve kamuya duyurulan payların dağıtıma tabi tutulacak toplam hisse senedi miktarına ilave edilmesidir. Terim bu satış tekniğinin ilk kez bu şirketin halka azında kullanılmasından gelir.

Kelime : Elektronik İletişim Ağı
Çevirisi : Electronic Communications Network (ECN)
Açıklaması : Bilgisayar ağlarını kullanarak internet üzerinden hisse senedi işlemleri yapmayı sağlayan alternatif işlem sistemlerinin (ATS-Alternative Trading Systems) bir çeşididir. Bir çeşit online menkul kıymet piyasasıdır.

Kelime : Elektronik İmza
Çevirisi : Electronic Signature
Açıklaması : Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veridir.

Kelime : Emeklilik Gözetim Merkezi
Çevirisi : Pension Monitoring Center
Açıklaması : Emeklilik şirketlerinin faaliyetlerinin günlük olarak gözetim, denetim, işlem konsolidasyonu, katılımcılara ait bilgilerin saklanması, kamuyu ve katılımcıları bilgilendirme ile istatisitk üretimi ve fonksiyonlarının yürütülmesini temin eden merkezdir.

Kelime : Emeklilik Planı
Çevirisi : Pension or Retirement Plan (USA) or Pension Scheme (UK)
Açıklaması : Emeklilik sözleşmesinin uygulama biçimini belirleyen ve plan kapsamında katılımcıya sunulacak fonların unvanlarını, asgari katkı payı tutarını, giriş aidatını, yönetim ve fon işletim giderlerini ve bunlara ilişkin hesaplamaları içeren esaslardır.

Kelime : Emeklilik Yatırım Fonu veya Özel Emeklilik Fonu
Çevirisi : Pension Fund or Private Pension Fund
Açıklaması : Emeklilik şirketi tarafından emeklilik sözleşmesi çerçevesinde alınan ve katılımcılar adına bireysel emeklilik hesaplarında izlenen katkıların, riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet esaslarına göre işletilmesi amacıyla oluşturulan malvarlığıdır. Süresiz olarak kurulan fonun tüzel kişiliği yoktur. Fon, Kanunda yer alan amaçlar dışında kullanılamaz ve kurulamaz.

Kelime : Emir İyileştirilmesi
Çevirisi : Order Improvement
Açıklaması : Alış emirlerinde fiyatların yukarıya, satış emirlerinde aşağıya çekilerek fiyat önceliğinin değiştirilmesidir.

Kelime : Emisyon Primi
Çevirisi : Premium on Issued Shares
Açıklaması : Ortaklıkların hisse senetlerini nominal değerinin üzerinde bir fiyatla ihraç etmeleri sonucunda satış fiyatı ile nominal değer arasında oluşan farktır.

Kelime : Endeks
Çevirisi : Index
Açıklaması : Piyasanın bütünü içerisindeki bir grup hisse senedinden oluşan portföyün değerindeki değişimleri yansıtan istatistiki değer.

Kelime : Endeks Yatırım Fonu
Çevirisi : Index Mutual Fund
Açıklaması : Baz alınan bir endeksin değeri ile fonun birim pay değeri arasındaki korelasyon katsayısı en az %90 olacak şekilde, endeks kapsamındaki menkul kıymetlerin tümünden ya da örnekleme yoluyla seçilen bir kısmından oluşan fonlardır.

Kelime : Endeks-Fiyat
Çevirisi : Indices-Price
Açıklaması : Hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişimleri dikkate alarak hesaplanan endekslerdir.

Kelime : Endeks-Getiri
Çevirisi : Indices-Return
Açıklaması : Hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişimlerin yanı sıra şirketlerin ödedikleri kar paylarını da dikkate alarak hesaplanan endekslerdir.

Kelime : Endeks-Hizmetler
Çevirisi : Index-Services
Açıklaması : Ulusal Pazar’da işlem gören ve sadece hizmetler sektöründe yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişmeler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

Kelime : Endeks-Mali
Çevirisi : Index-Financial
Açıklaması : Ulusal Pazar’da işlem gören ve sadece mali sektörde yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişmeler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

Kelime : Endeks-Sınai
Çevirisi : Index-Industrial
Açıklaması : Ulusal Pazar’da işlem gören ve sadece sanayi sektöründe yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişmeler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

Kelime : Endeks-Ulusal 100
Çevirisi : ISE National 100 Index
Açıklaması : 1986 yılında 40 şirketin hisse senedi ile başlayarak zamanla sayısı 100 şirketin hisse senedi ile sınırlanan Bileşik Endeks!in devamı niteliğindedir. Ulusal Pazar’da işlem gören, yatırım ortaklıkları hariç önceden belirlenmiş şartlar yanında sektörel temsil kabiliyeti de gözönünde bulundurularak seçilmiş hisse senetlerinden oluşmakta ve İMKB-30 hisse senetlerini otomatik olarak kapsamaktadır. Hisse Senetlerinin fiyatları ve her bir hisse senedinin; aynen saklamada bulunanlar hariç, Takasbank saklamasında bulunan hisse senedi sayısının toplam hisse senedi sayısına oranları, baz alınarak piyasa değeri ağırlıklı olarak hesaplanır ve hisse senetleri piyasasının genel bir göstergesidir.

Kelime : Endeks-Ulusal 30
Çevirisi : ISE National 30 Index
Açıklaması : Vadeli İşlemler Piyasası’nda kullanılmak üzere, yatırım ortaklıkları hariç Ulusal Pazar’da işlem gören şirketlerden önceden belirlenmiş şartlar yanında, piyasa değeri ve likiditesi yüksek olanlardan sektörel temsil kabiliyeti de gözönünde bulundurularak seçilen 30 hisse senedinden oluşan endekstir.

Kelime : Erken Ödeme
Çevirisi : Pre Payment
Açıklaması : Erken ödeme ipotek sözleşmesinde yer alan ödeme planının dışındaki herhangi bir ödeme şeklidir. Kredi borcunun bir bölümünün veya tamamının ödenmesi olarak gönüllü olduğu gibi haciz süreci sonucunda olduğu gibi gönülsüz de olabilir.

Kelime : Esas Sözleşme
Çevirisi : Article of Corporation or Incorporation Charter
Açıklaması : Bir anaonim şirketin kuruluşuna ilişkin olarak Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde düzenlenen ve şirketin ticaret unvanı, amacı ve faaliyet konusu, süresi, yetkili organları vb. konuları içeren bir belgedir. Şirket, esas sözleşmenin tescili ile tüzel kişilik kazanır. 

Kelime : Etkin Piyasa
Çevirisi : Efficient Market
Açıklaması : Bu hipotez, bir piyasada işlem gören kıymetlerin mevcut fiyatlarının, o kıymetlere ilişkin elde edilebilir bilgilerin tümünü yansıttığını öngörür. Teori, fiyatı belirleyenin alıcı ve satıcılar olduğu varsayımı ile, işlemcilerin tüm ulaşılabilir bilgilere aynı anda ve simetrik olarak ulaşabildiğini varsayar. Bu durumda oluşan fiyatın da denge fiyatı olduğu öngörülür.

Kelime : Eurotahvil veya Eurobond
Çevirisi : Eurobond
Açıklaması : İhracı yapan ülkenin kendi para birimi dışındaki bir döviz cinsinden ve uluslararası bir konsorsiyum aracılığı ile bir banka ve/veya sendikasyon tarafından birden fazla ülkede eşannlı olarak ihraç edien, genellikle hamiline kayıtlı tahvilerdir.

Kelime : endişe
Çevirisi : concern
Açıklaması :

Kelime : Ek Satış
Çevirisi : Over allotment
Açıklaması : Talep toplama sonucunda toplanan kesin talebin satışa sunulan pay miktarından fazla olması halinde fazla talebin karşılanması amacıyla azami miktarı daha önce belirlenen ve kamuya duyurulan payların dağıtıma tabi tutulacak toplam pay miktarına ilave edilmesidir.

Kelime : Enflasyona Endeksli Tahvil/Bono
Çevirisi : Inflation-indexed Bond
Açıklaması : Anaparası ve/veya kupon oranı gerçekleşen enflasyon oranına göre belirlenen tahvil/bonodur.

Kelime : Elektronik İşlem
Çevirisi : Trading Electronically
Açıklaması : Sesli müzayede sisteminden farklı olarak, borsadaki alım ve satımların elektronik ortamda eşleştirilmesidir.

Kelime : Emir Düzeltme
Çevirisi : Order Amendment
Açıklaması : VOBİS?te, açık emirler ya da kısmi olarak gerçekleşmiş olan emirlerin gerçekleşmeden bekleyen kısımları ilgili temsilciler tarafından iş akışında belirtilen süreler içerisinde değiştirilebilir. Normal temsilciler kendi emirlerini, yönetici temsilciler ise kendi üyelerine ait tüm emirleri değiştirebilir.

Kelime : Emir İptali
Çevirisi : Cancelling the Orders
Açıklaması : VOBİS?te açık olan emirler ya da kısmi olarak gerçekleşmiş olan emirlerin gerçekleşmemiş olarak bekleyen ilgili temsilciler tarafından iş akışında belirtilen süreler içerisinde iptal edilebilir. Normal temsilciler kendi emirlerini, yönetici temsilciler ise kendi üyelerine ait tüm emirleri iptal edebilir.

Kelime : En Düşük Fiyat
Çevirisi : Minimum Trade Price in a Session
Açıklaması : Alım satıma konu ürünün, seans süresi içerisinde en düşük fiyatla gerçekleşen işlem fiyatıdır.

Kelime : En İleri Ay
Çevirisi : The Last Contract Month
Açıklaması : Vade sonu en uzak olan sözleşme ayını ifade eder.

Kelime : En Yakın Ay
Çevirisi : The Nearest Contract Month
Açıklaması : Vade sonu en yakın olan sözleşme ayını ifade eder..

Kelime : En Yüksek Fiyat
Çevirisi : Maximum Trade Price in a Session
Açıklaması : Alım satıma konu ürünün seans süresi içerisinde en yüksek fiyatla gerçekleşen işlem fiyatıdır.

Kelime : Endeks
Çevirisi : Index
Açıklaması : Piyasanın bütünü içerisindeki bir grup hisse senedi, devlet tahvilli gibi menkul kıymetlerden oluşan portföyün değerindeki değişimleri yansıtan istatistiki değerdir.

Kelime : Endeks Arbitrajı
Çevirisi : Index Arbitrage
Açıklaması : Aynı hisse senedi endeksinin bugünkü değeri ve teorik fiyatlamaya göre hesaplanan vadeli işlem sözleşmesi değeri arasındaki fark kullanılarak kar etmek amacıyla uygulanan bir yatırım stratejisidir. Bu durumda yatırımcılar hisse senetlerini alır veya satar ve buna eş zamanlı olarak vadeli işlem sözleşmesini satar veya alır.

Kelime : Eşleşme Anında Emir İptal Ücreti
Çevirisi : Cancellation Fee of Orders at Time of Matching
Açıklaması : 2005/6 sayılı Teminatlandırma ve Diğer Risk Yönetimi Esasları Genelgesinde belirtilen işlem gerçekleşmesi anında emirlerin VOBİS tarafından iptal edilmesi durumunda Borsa tarafından ilgili üyelerden alınan ücret.

Kelime : Egzotik Opsiyonlar
Çevirisi : Exotic Options
Açıklaması : Egzotik Opsiyonlar, klasik Avrupa ve Amerikan tipi opsiyonlardan daha karmaşık bir yapıya sahip olup firmaların spesifik ihitiyaçları için düzenlenmiş ve genellikle tezgahüstü piyasalarda alınıp satılan opsiyonlardır. Talep edenin ihtiyacına göre şekillendirilen opsiyonlardır. ?Barrier option? adı altında opsiyona konu olan kıymetin opsiyonda öngörülen fiyatı, örneğin geçmesi halinde geçerliliğini yitiren opsiyonlar, ya da ?Lookback options? adı altında belli bir dönemde gerçekleşen örneğin en yüksek fiyatı opsiyona fiyat kabul eden opsiyonlar bu türe örnektirler.

Kelime : Emir Bölme
Çevirisi : Order Split
Açıklaması : Girilen bir emrin, orijinal emrin fiyatına eşit ya da orijinal emrin fiyatından daha iyi fiyatlı yeni emirlere bölünmesidir. Emir bölünmesi gerçekleştirildiğinde, bölünen emirlerin toplam miktarının (toplam emir miktarının) ilk miktara eşit veya daha büyük olması zorunludur.

F :

 
Kelime : FCP
Çevirisi : Fond Commun de Placement
Açıklaması : Kollektif Yatırım Fonu

Kelime : Fesih
Çevirisi : Abolition
Açıklaması : Ortaklık faaliyetlerinin esas sözleşme şartlarına bağlı olarak ya da kanunlarda belirtilen şartlardan birinin gerçekleşmesi halinde sona erdirilmesidir. Sözkonusu durum gerçekleştiğinde Ortaklık hisse senetleri Borsa kotundan da çıkarılır.

Kelime : Finansal Hizmetler Otoritesi-İngiltere
Çevirisi : Financial Services Authority (FSA)
Açıklaması : İngilterenin bankacılık (Merkez Bankası ile birlikte), sermaye piyasaları ve sigortacılık otoritesidir.

Kelime : Finansal Kaldıraç
Çevirisi : Financial Leverage
Açıklaması : Şirketin sermaye yapısındaki borcun büyüklüğüdür.

Kelime : Finansman Bonoları
Çevirisi : Commercial Papers
Açıklaması : İhraçcıların borçlu sıfatı ile düzenleyip ihraç ettikleri emre veya hamiline yazılı kısa vadeli sermaye piyasası aracıdır.

Kelime : Fiyat Adımı
Çevirisi : Price Increments (tick)
Açıklaması : Her hisse senedi fiyatı için bir defada gerçekleşebilecek en küçük fiyat değişimidir.

Kelime : Fiyat Kotasyonu Vermek
Çevirisi : Price Quotation
Açıklaması : Piyasa yapıcının görevli olduğu sermaye piyasası aracında seans sırasında ilan ettiği alış ve satış fiyatıdır.

Kelime : Fiyat Marjı/Fiyat Aralığı
Çevirisi : Price Range
Açıklaması : Her hisse senedi için, seans içinde önerilebilecek en düşük ve en yüksek fiyatlar o hisse senedi için fiyat marjını oluşturur. Mevcut uygulamada bu limitler baz fiyatın % 10 altı ve üstüdür.

Kelime : Fiyat Önceliği
Çevirisi : Price Priority
Açıklaması : Hisse Senetleri Piyasası’nda daha düşük fiyatlı satım emirlerinin, daha yüksek fiyatlı satım emirlerinden; daha yüksek fiyatlı alım emirlerinin, daha düşük fiyatlı alım emirlerinden önce karşılanmasını ifade eder.

Kelime : Fon Katılma Belgelerinin Geri Alınması
Çevirisi : Redemption
Açıklaması : Borsa yatırım fonları organizasyonunda yetkilendirilmiş katılımcı tarafından en az bir asgari işlem birimi oluşturularak, saklamacı kuruluşa teslim edilmesi ve karşılığında söz konusu katılma belgelerine karşılık gelen menkul kıymet ve nakdin alınması sürecidir.

Kelime : Fon Katılma Belgesi Oluşturulması
Çevirisi : Creation
Açıklaması : Borsa yatırım fonları organizasyonunda yetkilendirilmiş katılımcı tarafından, fon portföyünün kompozisyonunu yansıtacak şekilde, portföyde yer alan menkul kıymet ve nakdin biraraya getirilerek saklamacı kuruluşa teslim edilmesi suretiyle asgari işlem birimi miktarı veya katları kadar yeni fon katılma belgesinin oluşturulma sürecidir.

Kelime : Fonlama Sistemi
Çevirisi : Funding System
Açıklaması : Her jenerasyonun kendi sosyal güvenlik giderini karşılamak üzere tasarruf yapmasına dayanan sosyal güvenlik mekanizması olarak tanımlanabilir.

Kelime : Forward İşlemler
Çevirisi : Forward Transactions
Açıklaması : İleri tarihli işlemler anlamındadır. Belli bir kıymetin önceden belirlenmiş bir fiyattan yine önceden belirlenmiş bir tarihte teslim edilmesini öngörür. İşlemler, genellikle organize piyasalarda değil, alıcı ve satıcının karşı karşıya gelmesi ile tarafların ihtiyaçları doğrultusunda gerçekleştirilir. Döviz, menkul kıymet, mal gibi alım-satıma konu araç üzerinden düzenlenebilen bu tür kontratlar fiyat riskini bertaraf etmenin yanısıra spekülatif amaçlara da yönelik olabilir.

Kelime : Futures Piyasaları
Çevirisi : Futures Markets
Açıklaması : İleri tarihli işlemler anlamındadır. Belli bir kıymetin önceden belirlenmiş bir fiyattan yine önceden belirlenmiş bir tarihte teslim edilmesini öngörür. Forward piyasalardan farkı, organize piyasalarda standartlaştırılmış (bir kontratın miktarı, kontratların piyasaya çıkış tarihleri, marjin adı altında bir teminat sistemine sahip olunması gibi) kontratlar üzerinden işlem görmesidir. Spekülatif amaçlı yapıldığında, teorik olarak sonsuz kar ve zarar ihtimali vardır. 

Kelime : finansal tablo
Çevirisi : statement
Açıklaması :

Kelime : fon portföyü
Çevirisi : fund portfolio
Açıklaması :

Kelime : finansal kapasite
Çevirisi : viability
Açıklaması :

Kelime : faiz arbitrajı
Çevirisi : carry trade
Açıklaması :

Kelime : Forward Contract
Çevirisi : Alivre Sözleşme
Açıklaması :

Kelime : Faiz Swapları
Çevirisi : Interest Rate Swaps
Açıklaması : Tarafların belirli bir süre zarfında faiz ödemelerini veya faiz gelirlerini birbirleriyle değiştirdikleri türev araç çeşididir.

Kelime : Fark Pozisyonu (Yayılma)
Çevirisi : Spread Position
Açıklaması : İki farklı sözleşmeden oluşan ve her bir sözleşmenin fiyatlarının zıt yönde hareket etmesinden kar sağladığı pozisyondur. Yayılma pozisyonunda iki farklı sözleşme (ayak) olur ve fiyatların belirli bir yönde hareket etmesi durumunda pozisyonun ayağının biri zarar ederken diğeri kar eder (veya tersi). Bu şekilde bir pozisyon, risklerin sınırlanması ve her iki ayak arasındaki fiyat ilişkisindeki değişiklikten kar elde edilmesi umuduyla alınır. Yayılma işlemleri opsiyonlarda vade bazlı ve kullanım fiyatı bazlı olabileceği gibi aynı anda hem kullanım fiyatı hem de vade bazlı olabilirler. Vadeli işlemlerde bir sözleşmenin bir vade ayının alınırken diğerinin satılması veya tersi hareket edilmesi şeklinde olur. Bunun yanında aynı vade ayında bir sözleşmeyi alırken farklı bir sözleşmeyi satma şeklinde de yapılabilir.

Kelime : Fırsatçı (Çıtırcı)
Çevirisi : Day Trader
Açıklaması : Bu tür işlem yapanlar pozisyonlarını çok kısa vadeli (bir günden az) olarak tutar ve çok küçük fiyat hareketlerinde pozisyonlarını kapatır. Bu şekilde hareket etmeleri piyasadaki likiditeyi artırır.

Kelime : Fiyat Sabitleme Seansı
Çevirisi : Fixing Session
Açıklaması : Borsa tarafından gerekli görülmesi durumunda normal seanstan önce, sonra ya da normal seans içinde bir ya da birden fazla sözleşmede, sözleşme tipinde, ?fiyat sabitleme seansları? düzenlenebilir. Günlük akış içerisinde normal seans başlamadan önce ?açılış-öncesi seansı?, normal seans sırasında ?tek fiyat belirleme seansı? ve normal seans bittikten sonra ?kapanış seansı? adları altında fiyat sabitleme seanslarının düzenlenmesi mümkündür. Fiyat sabitleme seanslarının düzenlenmesi halinde bunların saatleri ve süreleri Borsa tarafından duyurulur.

Kelime : Fiziki Teslimat
Çevirisi : Physical Delivery
Açıklaması : Takas işlemlerinde fiziki teslimat söz konusu ise nakdi uzlaşmadan farklı bir prosedür izlenir. Fiziki teslimata konu mal veya ürünün cinsi, kalitesi, miktarı standarttır ve bu detaylar sözleşmede belirtilir. Ayrıca fiziki teslimat işleminin zamanı ve şartları da önceden belirlenmiştir. Genel kural olarak teslimat kontrat ayında yapılır. Müşteri teslim talebini aracı kuruluşa iletir,aracı kuruluş da bu talebi Takas Merkezine bildirir. Haber verme süresi içinde gelen tüm talepler toplanarak, tasnif edilir. Genel prensip olaraken eski alış en eski satışla eşleştirilir. Her iki tarafa da çağrı yapılarak satıcıya sözleşmede belirtilen standarttaki malı, belirtilen tarihte takas merkezinin teslim deposuna getirmesi, alıcıya da ilgili depodan alabileceği bildirilir. Bu sistemde teslim tarihi ve yeri takas merkezince tayin edilir. Bu teslim şekli genelde future sözleşmeler için geçerlidir.

Kelime : Fiyat Endeklseri
Çevirisi : Fiyat Indices
Açıklaması : Hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişimleri dikkate alarak hesaplanan endekslerdir.

G :

 
Kelime : Gayrimekul Değerleme (veya Ekspertiz) Şirketi
Çevirisi : Real Estate Valuation Company
Açıklaması : Ortaklıkla yaptığı bir sözleşme çerçevesinde, ortaklık portföyünde yer alan gayrimenkullerin, gayrimenkul projelerinin ve gayrimenkule dayalı hakların rayiç değerlerini ve kira rayiçlerini tespit etmek konusunda hizmet veren şirketleridir.

Kelime : Gayrimenkul Sertifikaları
Çevirisi : Real Estate Certificates
Açıklaması : İhraçcıların bedelleri inşa edilecek veya edilmekte olan gayrimenkul projelerinin finansmanında kullanılmak üzere ihraç ettikleri, değerleri birbirine eşit, hamiline yazılı menkul kıymettir.

Kelime : Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları
Çevirisi : Real Estate Investment Trusts (REITs)
Açıklaması : Gayrimenkuller ve gayrimenkule dayalı sermaye piyasası araçlarından oluşan portföyü işleten ve gayrimenkule dayalı projelere yatırım yapan sermaye piyasası kurumlarıdır.

Kelime : Gelir Amaçlı Fon
Çevirisi : Income Fund
Açıklaması : Yatırım yapılacak varlıkların, bunlardan elde edilecek temettü ve faiz gelirlerine ağırlık verilerek belirlendiği fonlardır.

Kelime : Gelir Ortaklığı Senetleri
Çevirisi : Revenue Sharing Certificates
Açıklaması : Köprü, baraj, elektrik santralı, karayolu, demiryolu, telekomünikasyon sistemleri ile sivil kullanıma yönelik deniz ve hava limanları ile benzerlerinden, kamu kurum ve kuruluşlarına ait olanlarının gelirlerine, ortak olunması için çıkarılan senetlerdir.

Kelime : Genel Finans Ortaklıkları
Çevirisi : General Finance Corporations (Corresponding Special Purpose Vehicles in Securitization)
Açıklaması : Alacakların temellükü ve bu alacaklar karşılık gösterilerek düzenlenen varlığa dayalı menkul kıymetlerin ihracı ve halka arzı amacıyla kurulan anonim ortaklıklardır.

Kelime : Girişim (Risk) Sermayesi Yatırım Ortaklığı
Çevirisi : Venture Capital Investment Trust (VCIT)
Açıklaması : Kayıtlı sermayeli olarak kurulan ve çıkarılmış sermayelerini esas olarak sermaye ve faiz kazancı elde etmek amacıyla risk sermayesi yatırımlarına yönelten halka açık anonim ortaklıklardır. Kayıtlı sermayeli olarak kurulan ve çıkarılmış sermayelerini esas olarak girişim sermayesi yatırımlarına yöneten ve Kanunda risk sermayesi yatırım ortaklığı olarak ifade edilen ortaklıkları, girişim şirketlerine yatırım yaparlar. Yatıırm yapacakları girişim şriketlerinin sınai, zirai uygulama ve ticari pazar potansiyeli olan araç, gereç, malzeme, hizmet veya yeni ürün, yöntem, sistem ve üretim tekniklerinin meydana getirilmesini veya geliştirilmesinin amaçlamaları ya da yönetim, teknik veya sermaye desteği ile bu amaçları gerçekleştirebilecek durumda olmaları gereklidir.

Kelime : Gözaltı Pazarı
Çevirisi : Watchlist Companies Market
Açıklaması : Hisse senetleri Borsa’da işlem gören şirketler ve/veya hisse senetleri işlemleri ile ilgili olarak olağan dışı durumların ortaya çıkması, hisse senetleri Borsa’da işlem gören şirketler tarafından kamunun zamanında, tam ve sürekli aydınlatılmasına ve mevcut düzenlemelere uyum konusuna gerekli özenin gösterilmemesi, yatırımcıların haklarının korunması ve kamu yararı gereği hisse senetlerinin Borsa kotundan ve/veya ilgili pazardan geçici ya da sürekli çıkarılması sonucunu doğurabilecek gelişmelerin oluşması nedeniyle şirketlerin izleme ve inceleme kapsamına alınması durumlarında, sürekli gözetim, denetim ve izleme ortamında, hisse senetlerinin likidite imkanını kesintiye uğramadan İMKB bünyesinde işlem görebileceği pazardır.

Kelime : gayri menkul sertifikası
Çevirisi : real estate certificate
Açıklaması :

Kelime : girişim sermayesi
Çevirisi : venture capital
Açıklaması :

Kelime : gerçeğe uygun değer
Çevirisi : mark to market
Açıklaması :

Kelime : gerçeğe uygun değer
Çevirisi : fair value
Açıklaması :

Kelime : Gelişen İşletmeler Piyasası
Çevirisi : The Emerging Companies Market
Açıklaması : Borsa kotasyon şartlarını sağlayamayan, gelişme ve büyüme potansiyeline sahip şirketlerin menkul kıymetlerinin işlem görebileceği piyasadır.

Kelime : Gösterge Niteliğinde Net Aktif Değer
Çevirisi : Indicative Net Asset Value
Açıklaması : Borsa Yatırım Fonlarının anlık net aktif değeridir. Açıklandığı andaki piyasa koşullarına göre yaklaşık olarak fonun değerini gösteren değerdir.

Kelime : Gösterge Niteliğindeki Portföy Kompozisyonu
Çevirisi : Portfolio Composition File
Açıklaması : Borsa Yatırım Fonunun belirli bir pay sayısına denk gelen portföy yapısıdır. Bu sayede yatırımcı örneğin 50,000 fon payına denk gelen portföy kompozisyonunu takip ederek hangi portföy yapısına ortak olduğunu şeffaf şekilde takip edebilmektedir.

Kelime : Gamma
Çevirisi : Gamma
Açıklaması : Opsiyonun gamması, opsiyona dayanak olan varlığın veya ekonomik göstergenin fiyatındaki bir birim değişiklikle, opsiyon deltasında kaç birim değişikliğin olabileceğini gösterir.

Kelime : Garanti Fonu
Çevirisi : Guarantee Fund
Açıklaması : Borsa Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Borsa tarafından, temerrüt durumunda takas yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde, işlem teminatlarının yanı sıra kullanılmak amacıyla oluşturulan fon.

Kelime : Geçici Uzlaşma Fiyatı
Çevirisi : Normal Session Settlement Price
Açıklaması : VOBİS?te, gün içinde kar/zarar rakamlarının hesaplanabilmesi için her 10 dakikada bir belirlenen uzlaşma fiyatı.

Kelime : Genel Takas Üyesi
Çevirisi : General Clearing Member
Açıklaması : Doğrudan takas üyelerinin yetkisine ilave olarak diğer Borsa üyelerinin işlemlerinin takasını garanti etmeye yetkilidir. Genel takas üyeleri tarafından, pazar bazında takas garantisi verilebilir. Takas garantisi Takasbank?a karşı verilir.

Kelime : General Clearing Member
Çevirisi : Genel Takas Üyesi
Açıklaması :

Kelime : Genel Takas Üyesi
Çevirisi : General Clearing Member
Açıklaması : Doğrudan takas üyelerinin yetkisine ilave olarak diğer Borsa üyelerinin işlemlerinin takasını garanti etmeye yetkisi olan,pazar bazında Takasbank`a karşı takas garantisi verebilen üye.

Kelime : Gerçekleşmezse İptal
Çevirisi : Fill or Kill Order
Açıklaması : Girildiği anda, pasifte karşı tarafta bekleyen emirlerin durumuna göre emrin tamamının gerçekleşmesi, aksi takdirde tamamının iptal edilmesi için kullanılan emir türüdür.

Kelime : Gerçekleşmezse İptal
Çevirisi : Fill or Kill Order
Açıklaması : Girildiği anda, pasifte karşı tarafta bekleyen emirlerin durumuna göre emrin tamamının gerçekleşmesi, aksi takdirde tamamının iptal edilmesi için kullanılan emir türüdür.

Kelime : Global Account
Çevirisi : Global Hesap
Açıklaması :

Kelime : Good-Till-Cancelled Order
Çevirisi : İptale Kadar Geçerli Emir
Açıklaması :

Kelime : Gamma
Çevirisi : Gamma
Açıklaması : Sözleşmeye konu olan kıymetin fiyatındaki 1 ünitelik bir değişim karşısında Delta?nın nasıl değişeceğini gösterir. Hep pozitif bir rakamdır. Buna kısaca, opsiyon fiyatının, sözleşmeye konu olan kıymetin fiyatındaki değişimine göre değişiminin ikinci türevi diyebiliriz.

Kelime : Getiri Endeksleri
Çevirisi : Return Indices
Açıklaması : Hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişimlerin yanı sıra şirketlerin ödedikleri kar paylarını da dikkate alarak hesaplanan endekslerdir.

H :

 
Kelime : Halka Açık Anonim Ortaklık
Çevirisi : Publicly-Held Corporation
Açıklaması : Hisse senetleri halka arz edilmiş olan veya halka arz edilmiş sayılan anonim ortaklıklardır.

Kelime : Halka Açıklık Oranı
Çevirisi : Free Float Rate
Açıklaması : Halka açık hisselerin nominal değerleri toplamının, tüm hisselerin toplam nominal değerlerine oranını ifade eder.

Kelime : Halka Arz
Çevirisi : Public Offering
Açıklaması : Halka arz, sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halka çağrıda bulunulmasını; halkın bir anonim ortaklığa katılmaya veya kurucu olmaya davet edilmesini; hisse senetlerinin borsalar veya diğer teşkilatlanmış piyasalarda devamlı işlem görmesini; halka açık anonim ortaklıkların sermaye artırımları dolayısıyla hisse senetlerinin satışını ifade eder.

Kelime : Halka Arza Aracılık
Çevirisi : Intermediation For Public Offering
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının halka arz yoluyla satışına aracılıktır.

Kelime : Halka Arza Aracılık
Çevirisi : Issue or public offering of capital market instruments
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının ihracına veya halka arz yoluyla satışına ilişkin faaliyettir.

Kelime : Hazine Bonosu
Çevirisi : Treasury Bill
Açıklaması : Hazine tarafından vadesi bir yıldan kısa süreli olarak çıkarılan ve iskontolu olarak işlem gören borçlanma senetleridir.

Kelime : Hazine Müsteşarlığı
Çevirisi : Undersecretariat of Treasury
Açıklaması : Kamu borçlanmasından sorumlu düzenleyici otoritedir. Diğer ana faaliyet alanları Kamu Finansmanı, Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Sigortacılık, Yabancı Sermaye, Teşvik ve Uygulamadır.

Kelime : Hedge Fon
Çevirisi : Hedge Fund
Açıklaması : Genellikle kayıt altına alınmamış, komandit ortaklık şeklinde örgütlenmiş, menkul kıymetlerini halka arz etmeksizin yüksek gelir seviyesindeki kuruluş ve kişilere ihraç eden, yatırım fonlarından farklı olarak uzun pozisyon yanında kısa pozisyon da alabilen, kendilerine ait olmayan enstrümanları ödünç alıp açığa satarak piyasadaki düşüşlerden de kazanç elde etme imkanına sahip olan, arbitraj stratejileri kullanabilen varlık havuzlarıdır.

Kelime : Hedging (Riskten Korunma)
Çevirisi : Hedging
Açıklaması : Nakit piyasada bulunulan bir pozisyondan oluşan risklerden diğer piyasalarda (futures, options vs.) pozisyon alarak korunmadır.

Kelime : Hisse Senedi
Çevirisi : Stock
Açıklaması : Anonim ortaklıklar tarafından çıkarılan ve anonim ortaklığın sermayesine belirli bir katılma payını temsil eden, yasal şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmiş, kıymetli evraktır.

Kelime : halka açık anonim ortaklık
Çevirisi : publicly held corporation
Açıklaması :

Kelime : halka açık olmayan ortaklık
Çevirisi : non-public corporation
Açıklaması :

Kelime : hissedar
Çevirisi : shareholder
Açıklaması :

Kelime : holding
Çevirisi : conglomerate
Açıklaması :

Kelime : Hazirun Cetveli
Çevirisi : List of Attendants
Açıklaması : Genel kurulun toplantı anında hazır bulunan pay sahibi veya temsilcilerinin, ad ve soyadlarıyla ikametgahlarını ve pay miktarını gösteren cetvel

Kelime : Hizmet Sağlayıcı
Çevirisi : Servicer
Açıklaması : Fon portföyünde yer alan varlıkların günlük idaresinden sorumlu olan, Kurucu veya Kurucu niteliğini haiz kuruluş.

Kelime : Hisse Senedine Dönüştürülebilir Tahvil
Çevirisi : Convertible Bonds
Açıklaması : Ortaklık tarafından çıkarılan ve ihraçcı ortaklığın sermaye artırımı suretiyle çıkaracağı paylara veya izahname ve sirkülerde belirtilen esaslar çerçevesinde temin edilen ihraçcı paylarına dönüştürme hakkı veren menkul kıymetlerdir.

Kelime : Hatalı İşlem Düzeltmeleri
Çevirisi : Correction of Error Trades
Açıklaması : Üyeler tarafından hesap numarası hatalı olarak VOBİS?e girilen emirler sonucunda kısmen ya da tamamen hatalı olarak gerçekleşen işlemlerin düzeltilmesine ilişkin iş akışı ilgili üyenin başvurusu ile Borsa tarafından yapılan işlemdir. Farklı üyeler nezdindeki hesaplar arasında hatalı işlem düzeltmesi talep edilemez.

Kelime : Hisse
Çevirisi : Share
Açıklaması : Pay

Kelime : Hizmetler Endeksi
Çevirisi : Services Index
Açıklaması : Hizmetler sektöründe yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişmeler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

I :

 
Kelime : Issuer
Çevirisi : İhraççı
Açıklaması :

Kelime : Information Ratio
Çevirisi : Enformasyon Katsayısı (Bilgi Katsayısı)
Açıklaması :

Kelime : Information Ratio
Çevirisi : Bilgi Katsayısı (Enformasyon Katsayısı)
Açıklaması :

Kelime : ISIN Code
Çevirisi : ISIN Kodu
Açıklaması :

Kelime : International Securities Identification Number (ISIN Code)
Çevirisi : Uluslarası Güvenlik Teşhis Sayısı (ISIN Kod)
Açıklaması :

İ :

 
Kelime : İçerden Öğrenenlerin Ticareti
Çevirisi : Insider Trading
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının değerini etkileyebilecek, henüz kamuya açıklanmamış bilgileri kendisine veya üçüncü kişilere menfaat sağlamak amacı ile kullanarak, sermaye piyasasında işlem yapanlar arasında fırsat eşitliğini bozacak şekilde haksız yarar sağlamak veya bir zararı bertaraf etmektir.

Kelime : İçtüzük
Çevirisi : İnternal statute or trust deed
Açıklaması : Yatırım fonlarının içtüzükleri, yatırım fonu katılma belgesi sahibi ile kurucu (fonu kuran tüzel kişi), saklayıcı (fon portföyünde yer alan menkul kıymetleri saklayan kurum) ve yönetici (fon portföyünü yöneten kuruluş) arasında fon portföyünün yönetilmesini ve saklanmasını konu alan sözleşmedir. İçtüzükte fonun adı, adresi, kuruluş amacı, portföy yönetimine ilişkin esaslar, yatırım sınırlamaları, katılma belgelerinin satışına ve geri satın alınışına ilişkin esaslar vb. bilgiler yer alır.

Kelime : İhraç
Çevirisi : Issue
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının ihraçcılar tarafından çıkarılıp, halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin satışıdır.

Kelime : İkincil Piyasalar
Çevirisi : Secondary Markets
Açıklaması : Daha önce ihraç edilmiş sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü piyasalardır.

Kelime : İlk Kotasyon
Çevirisi : Initial Listing
Açıklaması : Ortaklık hisse senetlerinin ilk kez Borsa kotuna alınmasını, ortaklığın borçluluğu temsil eden menkul kıymetlerinin Borsa kotuna alınmasını ifade eder.

Kelime : İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş. (Takasbank A.Ş.)
Çevirisi : ISE Settlement and Custody Bank A.Ş.
Açıklaması : Sermaye piyasasinda faaliyet gösteren banka ve araci kurumlara saklama ve takas hizmeti veren kurulustur.

Kelime : İmtiyazlı Hisse Senedi
Çevirisi : Preferred Stock
Açıklaması : Esas sözleşmede hüküm bulunmak kaydı ile, sahiplerine temettü ödemesi, rüçhan hakkı kullanımı, oy hakkı gibi konularda ayrıcalık tanıyan senetlerdir.

Kelime : İnançlı Mülkiyet
Çevirisi : Fidicuary Ownership
Açıklaması : Yatırım fonları inançlı mülkiyet esasına dayanır. İnançlı mülkiyet esasında fona inançlı olarak fon kurucusu sahiptir. Tasarruf sahipleri ise fonla ilgili muameleleri yapma yetkisini kurucuya verirler. Bu yetki devri fon içtüzüğü ile olur. Kurucu, fonu bu sözleşme (içtüzük) çerçevesinde ve tasarruf sahiplerinin haklarını koruyarak yönetmek/yönettirmek zorundadır. 

Kelime : İpoteğe Dayalı Menkul Kıymet
Çevirisi : Mortgage Backed Securities (MBSs)
Açıklaması : İpotekle teminat altına alınmış alacaklar teminat gösterilerek ihraç edilen borçlanma senetleridir. İpoteğe dayalı menkul kıymetlerde teminat niteliğindeki alacaklar oluşturulan bir özel amaçlı varlığa (SPV) devredilmek suretiyle ihraççının bilançosu dışına çıkartılmakta ve yatırımcılar ihraççının iflas riskinden korunmaktadır.

Kelime : İpotek
Çevirisi : Mortgage
Açıklaması : İpotek, borç ödemelerini güvence altına almak için, bir mülk teminatıdır. Eğer mülk alan kişi, kredi veren tarafa ödeme güçlüğü içine düşerse, kredi veren taraf krediyi kapatma ve ipotek yapılmış olan mülkü sattırarak alacağını geri alma hakkına sahiptir.

Kelime : İpotek Ödemesinin Gelire Oranı
Çevirisi : Payment to Income (PTI)
Açıklaması : İpoteğe dayalı konut finansmanı sisteminde müşteriye verilecek olan kredi miktarının belirlendiği en önemli ölçütlerden birisidir.

Kelime : İrtibat Büroları
Çevirisi : Liasion Offices
Açıklaması : Aracı kurumu ve aracı kurumun yetkili olduğu sermaye piyasası faaliyetlerinin tanıtımını yapmak amacı ile aracı kurumu temsil etmekle görevli hizmet birimleridir. İrtibat büroları sadece müşteri emirlerini aracı kuruma iletebilirler.

Kelime : İstanbul Altın Borsası (İAB)
Çevirisi : Istanbul Gold Exchange (IGE)
Açıklaması : 26 Temmuz 1995`te faaliyete geçmiştir. Altının yanı sıra gümüş ve platin de işlem görmektedir.

Kelime : İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB)
Çevirisi : Istanbul Stock Exchange (ISE)
Açıklaması : İMKB, hisse senetleri, hazine bonoları ve devlet tahvilleri, gelir ortaklığı sertifikaları, özel sektör tahvilleri, yabancı menkul kıymetler, gayrimenkul sertifikaları ve uluslararası menkul kıymetlerin alım ve satımının yapılmasını sağlamak amacıyla 26 Aralık 1985 günü kurulmuş olup, 3 Ocak 1986 yılında faaliyete başlamıştır.

Kelime : İşlem Birimi
Çevirisi : Trading Unit
Açıklaması : Bir sermaye piyasası aracının, kendisi ya da katları ile işlem yapılabilecek asgari sayısını ya da değerini ifade eder. İşlem birimi olarak “lot” ibaresi kullanılır.

Kelime : İşlem Hacmi
Çevirisi : Traded Value
Açıklaması : Tüm hisse senetleri için gerçekleşen işlemlerdeki her emrin içerdiği hisse senedi sayısı ile işlem fiyatının çarpılarak elde edilen yekünlerin toplanmasıdır.

Kelime : İşlem Miktarı
Çevirisi : Trading Volume
Açıklaması : Bir piyasada, bir seansta ya da belli bir dönemde alınıp satılan (el değiştiren) menkul kıymet adedidir.

Kelime : İştirak
Çevirisi : Participation, Affiliate; Complicity
Açıklaması : Ticaret Hukuku bakımından iştirak, bir ortaklık ile işletme arasında, sözkonusu ortaklığın yönetimine ve ortaklık politikalarının belirlenmesine katılma anlamında devamlı bir bağ yaratan, doğrudan veya dolaylı sermaye ve yönetim ilişkisidir. Ceza Hukuku bakımından iştirak bir suçun işlenmesine katılma iradesi taşıyarak, o suçun işlenmesine katılmayı ifade eder.

Kelime : İtfa
Çevirisi : Redemption
Açıklaması : Tahvil ihraç planında belirlenen tarih ve miktarlarda ana paranın geri ödenmesidir.

Kelime : İzahname
Çevirisi : Prospectus
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının ihracında ya da halka arzında ortaklıklarca halkı şirket ve hisse senetleri konularında bilgilendirmek amacıyla düzenlenmesi gereken belgedir.

Kelime : İzinsiz Halka Arz
Çevirisi : Unregistered Public Offerings
Açıklaması : SPKn.’na göre pay sahibi sayısı 250’yi aşan anonim ortaklıların hisse senetleri halka arz olunmuş sayılır ve bu ortaklıklar, halka açık anonim ortaklık hükümlerine tabi olurlar. Kurul, bu Kanuna tabi ihraççıların kaydını tutar. Bu çerçevede, izinsiz halka arz, Kurul kaydına alınmaksızın hisse senedi satışını ve ortak olmak vaadiyle para toplanmasını ifade etmektedir.

Kelime : ihraç
Çevirisi : issue
Açıklaması :

Kelime : ikincil piyasa
Çevirisi : retail market
Açıklaması :

Kelime : ihtiyatlı
Çevirisi : cautious
Açıklaması :

Kelime : iki ve on yıl arası vadeli tahvil
Çevirisi : note
Açıklaması :

Kelime : işlem yapabilme limiti içerisindeki her bir kademe
Çevirisi : tranche
Açıklaması :

Kelime : İşlem Yasağı
Çevirisi : Trading Prohibition
Açıklaması :

Kelime : İflas
Çevirisi : Bankruptcy
Açıklaması : Şirketin borçlarını ödeyemez duruma düşmesi nedeniyle faaliyetlerinin sona erdirilmesi

Kelime : İdari Para Cezaları
Çevirisi : Administrative Pecuniary Punishments
Açıklaması :

Kelime : İhlal
Çevirisi : Violation
Açıklaması :

Kelime : İhraçcı
Çevirisi : Issuer
Açıklaması : Ortaklıklar, mevzuata göre özelleştirme kapsamına alınanlar dahil kamu iktisadi teşebbüsleri, mahalli idareler ile bu idarelerle ilgili özel mevzuat uyarınca faaliyet gösteren kuruluş, idare ve işletmelerdir.

Kelime : İhraç Limiti
Çevirisi : Issue Limit
Açıklaması : İhraçcılar tarafından ihraç edilebilecek sermaye piyasası araçlarının üst sınırıdır.

Kelime : İMKB Disiplin Komitesi
Çevirisi : ISE Discipline Committee
Açıklaması : İMKB Yönetmeliği?nde öngörülen disiplin suçlarıyla ilgili incelemeleri yapmak, Yönetmelikte yer alan kurallara göre karara bağlamak, bu kararları Yönetim Kurulunun onayına sunmakla görevli komite.

Kelime : İMKB Uyuşmazlık Komitesi
Çevirisi : ISE Dispute Resolution Committee
Açıklaması : Borsa üyeleri arasında çıkan uyuşmazlıkların Borsada Çözümü zorunlu olup, müşterilerin, Borsa üyeleri ile olan ihtilafları, başvuruları halinde, Borsada çözümlenir. Söz konusu uyuşmazlıkları çözmeye yönetim Kurulu yetkili olmakla birlikte Uyuşmazlık Komitesi, uyuşmazlıkların incelenmesinde ve sonuçlandırılmasında Yönetim Kuruluna yardımcı olur.

Kelime : İdari Para Cezası
Çevirisi : Administrative Fine
Açıklaması : Kanunda yer alan, yargı organına başvurmaksızın bizzat idare tarafından idari düzene aykırılık teşkil eden eylemler nedeni ile uygulanan para cezaları.

Kelime : İpotek Teminatlı Menkul Kıymet
Çevirisi : Mortgage Covered Securities
Açıklaması : İhraççının genel yükümlülüğü niteliğinde olan ve teminat varlıklar karşılık gösterilerek ihraç edilen borçlanma senedidir.

Kelime : İpotek Finansman Kuruluşu
Çevirisi : Mortgage Finance İnstitution
Açıklaması : İpotek finansmanı kuruluşları, münhasıran konut finansmanından kaynaklanan alacakların devralınması, devredilmesi, devralınan alacaklardan oluşan varlıkların yönetimi ve alacakların teminat olarak alınması suretiyle kaynak temini amacıyla kurulan, sermaye piyasası kurumu niteliğini haiz anonim ortaklıklardır.

Kelime : İhtiyati Haciz
Çevirisi : Precautionary Attachment
Açıklaması : Alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için, mahkeme kararı ile borçlunun mallarına dava ya da takipten önce geçici olarak el konulmasıdır.

Kelime : İhtiyati Tedbir
Çevirisi : Precautionary Injunction
Açıklaması : İleride açılacak olan ya da açılmış bir davanın sonucunun etkisiz kalmasını önlemeye yönelik geçici nitelikte hukuksal korumadır.

Kelime : İşlem Yapılmayan Dönem
Çevirisi : Non-Trading Period
Açıklaması : VOBAŞ`da Saat 08:45-09:30 arası, işlem yapılmayan dönem olarak adlandırılır. İşlem yapılmayan dönemde, sistem açık olmakla birlikte emir girişi ya da işlem gerçekleşmesi mümkün değildir.

Kelime : İflas
Çevirisi : Bankruptcy
Açıklaması : Şirketin borçlarını ödeyemez duruma düşmesi nedeniyle faaliyetlerinin sona erdirilmesidir.

Kelime : İhraçcı
Çevirisi : Issuer
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarını ihraç eden anonim ortaklıklar, mevzuata göre özelleştirme kapsamına alınanlar dahil kamu iktisadi teşebbüsleri, mahalli idareler ile bunlarla ilgili özel mevzuatları uyarınca faaliyet gösteren kuruluş idare ve işletmelerdir.

Kelime : İhraç Fiyatı
Çevirisi :
Açıklaması : Hisse senetlerinin şirket tarafından çıkarılış aşamasından satışa sunulduğu fiyattır.

Kelime : İntifa Senetleri
Çevirisi : Dividend Right Certificates
Açıklaması : Şirket genel kurulunun alacağı kararla bazı kimselere çeşitli hizmetler ve alacak karşılığı olarak kuruluştan sonra verilen ve sermaye payını temsil etmeyen hisse senetleridir.

K :

 
Kelime : Kalanını İptal Et
Çevirisi : Fill or Kill Orders
Açıklaması : Fiyat ve miktarın girildiği ancak işlem kısmen veya tamamen gerçekleşmezse işlem görmeyen kısmın ekranda pasif olarak görünmeyerek sistem tarafından otomatik olarak iptal edildiği emir türüdür.

Kelime : Kaldıraç Etkisi
Çevirisi : Leverage Effect
Açıklaması : Vadeli işlemler piyasalarında işlem yapmak üzere teminat olarak yatırılan parayla, yatırılan teminattan çok daha büyük bir pozisyon alınması. Örneğin Dolar Türk Lirası vadeli kuru 1,5 Milyon TL’yken, 100 Milyon TL yatırarak 1000 Dolar’lık pozisyon alan yatırımcı Türk Lirası bazında 1,5 Milyar TL’lik pozisyon alıyor demektir. Bu durumda yatırımcı yatırdığı teminat sayesinde, teminatın 15 katı pozisyonu kontrol edebilme imkanına kavuşmuştur.

Kelime : Kaldıraç veya Borç Ödeme Gücü
Çevirisi : Leverage
Açıklaması : Şirketin vadesi gelen uzun vadeli borçlarını ödeyebilme yeteneğidir.

Kelime : Kamu Borçlanma Senetleri
Çevirisi : Government Debt Securities
Açıklaması : Devletin cari yıl bütçe kanununa dayanarak, bütçe açıklarının finansmanı amacıyla çıkarmış olduğu borçlanma senetlerinin genel adıdır.

Kelime : Kamu Emeklilik Planları
Çevirisi : State Pension Schemes
Açıklaması : Çalışanların yasa ile belirlenen emeklilik yaşına ulaştıkları dönemden itibaren almaya hak kazandıkları, emeklilik ödemelerinin devlet tarafından sağlandığı, genellikle dağıtım esasına göre işleyen ve sosyal güvenlik sistemlerinin birinci ayağında yer alan emeklilik planlarıdır.

Kelime : Kamuyu Aydınlatma
Çevirisi : Disclosure
Açıklaması : Sermaye piyasasının açıklık ve dürüstlük içinde işleyişini sağlamak, tasarruf sahipleri, ortaklar ve diğer ilgililerin zamanında bilgilendirilmesini temin etmek amacıyla, sermaye piyasası araçlarının değerini ve yatrımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek önemli olay ve gelişmelerin (özel durumların) kamuya açıklanmasıdır.

Kelime : Kapanış Fiyatı
Çevirisi : Closing Price
Açıklaması : Bir seansta Borsa kaydına alınan (tescil edilen) en son işlemin fiyatıdır.

Kelime : Karapara Aklama
Çevirisi : Money Laundery
Açıklaması : Yasadışı olarak elde edilen gelirin gerçek kaynaklarının gizlenmesi amacıyla gelirin başka varlıklara transfer edilerek ekonomiye aktarılması ve yasal amaçlarla kullanılmasının sağlanması sürecidir.

Kelime : Karşılşatırma Ölçütü
Çevirisi : Benchmark
Açıklaması : Bir portföyün nispi getirisinin hesaplanması (veya getirisinin karşılaştırılması) amacıyla kullanılan endeks veya endekslerdir. Ölçüm ve karşılaştırma kriteri anlamında kullanılmaktadır. Örneğin portföy yönetiminde, benchmak portföy, bu yapı dışında oluşturulan portföylerin performans (getiri ve risk anlamında) başarısının ölçümüne esas alınan portföydür. Diğer bir örnek; benchmark menkul kıymetler, piyasada yeterince likiditeye sahip, ihraç eden kurum tarafından bu özelliğinin devam ettirilmesi söz konusu olan ve piyasada benzer ihraçlar için bir referans teşkil eden kıymetlerdir.

Kelime : Kar-Zarar Ortaklığı Belgesi
Çevirisi : Profit and Loss Sharing Certificate
Açıklaması : Ortaklıkların, kar ve zarara ortak olmak üzere iştigal sahalarına giren tüm faaliyetlerin gerektirdiği finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ihraç veya halka arz edebilecekleri bir tür sermaye piyasası aracıdır.

Kelime : Katılma İntifa Senedi
Çevirisi : Publicly Offered Dividend Right Certificates
Açıklaması : Nakit karşılığı satılmak üzere, ortaklık haklarına sahip olmaksızın kardan pay alma, tasfiye bakiyesinden yararlanma ve yeni pay alma gibi haklar sağlayan bir kıymetli evraktır.

Kelime : Katkı Payı Ödemeye Ara Verilmesi
Çevirisi : Contribution Holiday
Açıklaması : Katılımcı emekliliğe hak kazanmadan önce bireysel emeklilik sistemine katkıda bulunmaya ara verebilir. Emekliliğe hak kazanılması için gereken sürenin hesabında, katılımcının dahil olduğu emeklilik planı kapsamında ara verilen döneme karşılık gelen, işlem tarihindeki asgari katkı payı toplam tutarlarının ödenmesi kaydıyla katkı payı ödemeye ara verilen dönem dikkate alınır.

Kelime : Kaydileştirme
Çevirisi : Demateralization
Açıklaması : Menkul kıymetlerin basılmazksızın elektronik ortamda kaydi olarak izlenmesi.

Kelime : Kayıtlı Sermaye
Çevirisi : Authorized Capital
Açıklaması : Ortaklıkların, esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla, Yönetim Kurulu Kararıyla, Türk Ticaret Kanunu’nun sermayenin artırılmasına dair hükümlerine tabi olmaksızın çıkartabilecekleri, azami hisse senedi miktarını gösteren, Ticaret Sicili’ne tescil edilmiş sermayeleridir.

Kelime : Kısa Pozisyon
Çevirisi : Short Position
Açıklaması : Her vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesinde kısa ve uzun olmak üzere iki taraf vardır. Kısa pozisyon, sözleşmelerin satımını ifade eder. Vadeli işlem sözleşmesinde kısa taraf  dayanak varlığı sözleşmede belirtilen fiyat üzerinden teslim etmekle yükümlü olan taraftır.Alım opsiyonunda kısa taraf  uzun taraftan opsiyon primini alan ve uzun tarafın talep etmesi halinde dayanak varlığı uzun tarafa kullanım fiyatı üzerinden satma yükümlülüğü altında olan taraftır.Satım opsiyonunda kısa taraf, uzun tarafın talep etmesi halinde, dayanak varlığı kullanım fiyatı üzerinden alma yükümlülüğü altında bulunan taraftır.  

Kelime : Kollektif Yatırım Kuruluşu
Çevirisi : Undertakings for Collective Investment
Açıklaması : Tasarruf sahipleri ihraççı şirketlerden, aracı kuruluşlardan ya da menkul kıymet borsalarından menkul kıymet almak suretiyle tasarruflarını değerlendirebilirler. Ancak, menkul kıymetlere yatırım yapmak bilgi ve uzmanlık gerektirmektedir. Ayrıca, bireysel birikimler genelde yeterli büyüklüğe ulaşamadıklarından bunlarla oluşturulan portföyler de riskli portföylerdir. Bu risk anapara bakımından söz konusu olabileceği gibi portföyün getirisi açısından da söz konusu olabilir. Bu nedenle sermaye piyasasında kollektif yatırım kuruluşları olarak adlandırılan yatırım fonları ve yatırım ortaklıkları oluşturulmuştur. Kollektif yatırım kuruluşları, hukuki yapılarına göre ayrı ve bağımsız bir tüzel kişilik olarak kurulduklarında yatırım ortaklığı, başka bir tüzel kişilik tarafından bir sözleşme çerçevesinde kurulduklarında ise yatırım fonu olarak adlandırılır.

Kelime : Konkordato
Çevirisi : Concordat, Composition with Creditors
Açıklaması : Kendi kusuru olmaksızın mali durumu bozulmuş olan bir borçlunun alacaklıları ile yaptığı bir anlaşmadır. Bu anlaşma sonucunda alacaklıların en az üçte iki oranındaki çoğunluğu alacaklarının belirli bir bölümünden vazgeçer, borçlu ise geri kalan borçlarını bir plan dahilinde ödemeyi kabul eder.

Kelime : Kotasyon
Çevirisi : Listing
Açıklaması : Bir şirkete ait menkul kıymetlerin borsa listesine alınmasıdır. Menkul kıymetlerin Borsa kotuna alınması ile şirketin Borsa tarafından gerekli görülen şartları yerine getirmiş olduğu anlaşılır.

Kelime : Kredi Tutarının Gayrimenkulün Değerine Oranı
Çevirisi : Loan to Value (LTV)
Açıklaması : Kredi tutarının gayrimenkulün değerine oranıdır.

Kelime : Kredili Menkul Kıymet İşlemleri
Çevirisi : Margin Trading
Açıklaması : Bir aracı kuruluş nezdinde, müşteri adına kredi hesabı açılması koşulu ile müşteri ve aracı kuruluş arasında yapılacak sözleşme hükümleri çerçevesinde kredi kullanarak borçlanmak suretiyle menkul kıymet alınmasını ifade eder.

Kelime : Kullanım fiyatı
Çevirisi : Strike Price, Exercise Price
Açıklaması : Opsiyona/Varanta konu olan kıymetin, opsiyonun/varantın kullanılacağı anda alınacağı veya satılacağı fiyattır.

Kelime : Kupon
Çevirisi : Coupon
Açıklaması : Hisse senedi sahiplerinin bazı ortaklık haklarının (karpayı, bedelli/bedelsiz sermaye artırımına katılma hakları) kullanımını teminen hisse senetleri üzerinde bulunan ve sistematik olarak numaralandırılmış kıymetli evraktır.

Kelime : Kupür
Çevirisi : Denomination
Açıklaması : Para, tahvil ve hisse senetlerinin, üzerlerinde yazılı değere göre, her birimine verilen isimdir.

Kelime : Kurtaj veya Aracılık Komisyonu
Çevirisi : Brokerage Fee
Açıklaması : Aracı kuruluşların, aracı olarak Borsada gerçekleştirdikleri işlemler karşılığında menkul kıymetlerin işlem fiyatlarıyla hesaplanan tutarı üzerinden müşterilerinden aldıkları komisyondur.

Kelime : Kurucu Hisse Senetleri
Çevirisi : Founder’s Shares
Açıklaması : Anonim Şirketlerin kuruluşunda veya sermaye artırımında, kuruculara ya da önemli hizmeti geçenlere, şirket kârının bir kısmına iştirak hakkı temin etmek üzere nama yazılı olarak çıkartılan bedelsiz hisse senetleridir. Kurucu hisse senetleri, belli bir sermaye payını temsil etmediği gibi, şirketin yönetimine katılma hakkını da vermez.

Kelime : Kurumsal Yatırımcılar
Çevirisi : Institutional Investors
Açıklaması : Bireysel yatırımcılardan ayrı olarak, kendisine devredilen paralardan ya da tahvil ve hisse senedi satışıyla sağladığı kaynaklardan oluşan fonları yatırıma yönelten kurum, kuruluş veya örgütlerdir.

Kelime : Kurumsal Yönetim
Çevirisi : Corporate Governance
Açıklaması : Bir kurumun beşleri ve mali sermayeyi çekmesine, etkin çalışmasına ve böylece ait olduğu toplumun değerlerine saygı gösterirken uzun dönemde ortaklarına ekonomik değer yaratmasına imkan tanıyan her türlü kanun, yönetmelik, kod ve uygulamalar ifade etmektedir Kurumsal yönetimin evrensel kabul ve geçerliliği olan ana ilkeleri adillik, hesap verebilirlik, şeffalık ve sorumluluktur. Bu ilkeler etrafında kurumsal yönetim, kurumun en yüksek performansı göstermesini, en karlı, en başarılı ve en rekabetçi olmasını hedefler.

Kelime : Küçük ve Orta Ölçekli Kuruluş (KOBİ)
Çevirisi : Small and Medium Size Enterprises
Açıklaması : Küçük ve Orta Boy İşletmelerin Yatırımlarında Devlet Yardımları Hakkında 19.02.1999 tarih ve 99/12474 sayılı Bakanlar Kurulu kararına göre sanayi sektöründe faaliyette bulunan, işyerinde en fazla 150 işçi çalıştıran, kanuni defter kayıtlarında arsa ve bina hariç, makine ve teçhizat, tesis, taşıt araç ve gereçleri, döşeme ve demirbaşları toplamının net tutarı 100.000 Yeni Türk Lirasını aşmayan işletmelerdir.

Kelime : Küsurat Emir
Çevirisi : Odd Lot Orders
Açıklaması : İşlem biriminin ihtiva ettiği hisse senedi sayısından daha az miktarlar için verilmiş emirlerdir.

Kelime : kayda alma
Çevirisi : recognition
Açıklaması :

Kelime : kredi derecelendirme kuruluşu
Çevirisi : credit rating agency
Açıklaması :

Kelime : kırılganlık
Çevirisi : fragility
Açıklaması :

Kelime : Kira Sertifikası
Çevirisi : Sukuk-u ijara
Açıklaması : Varlık kiralama şirketinin satın almak veya kiralamak suretiyle devraldığı varlıkların finansmanını sağlamak amacıyla düzenlediği ve sahiplerinin bu varlıklardan elde edilen gelirlerden payları oranında hak sahibi olmalarını sağlayan menkul kıymet, kira sukuku.

Kelime : Kaynak Kuruluş
Çevirisi : Originator
Açıklaması : Kira Sertifikası ihracında sahip olduğu veya kiraladığı varlıkları, kiralamak üzere varlık kiralama şirketine devreden taraf. Varlığa Dayalı Menkul Kıymet ihracında fon portföyüne dahil edilen varlıkları oluşturan veya oluşturulan varlıkları devralan taraf.

Kelime : Kullanım Fiyatı
Çevirisi : Strike Price
Açıklaması :

Kelime : Katılma Belgesi Oluşturulması
Çevirisi : Share Creation-Redemption
Açıklaması : Yetkilendirilmiş katılımcı tarafından, fon portföyünün kompozisyonunu yansıtacak şekilde, portföyde yer alan menkul kıymet ve nakdin biraraya getirilerek saklamacı kuruluşa teslim edilmesi suretiyle asgari işlem birimi miktarı veya katları kadar yeni fon katılma belgesinin oluşturulma süreci.

Kelime : Kalanı Pasife Yaz Emri
Çevirisi : Keep Remainer Order
Açıklaması : Emrin girildiği anda tamamının gerçekleşmesi esas olmakla birlikte, tamamının gerçekleşmemesi durumunda kalan miktarın maksimum emir miktarına kadarlık kısmının, emrin yöntemine göre limit fiyatından ya da gerçekleştiği son fiyat üzerinden pasife limit emir olarak yazılması için kullanılan emir türüdür.

Kelime : Kaldıraç Oranı
Çevirisi : Leverage Ratio
Açıklaması : Pozisyon tutarının teminat tutarına bölünmesiyle hesaplanan oran.

Kelime : Kapanış Fiyatından
Çevirisi : On Close Order
Açıklaması : Gün sonunda hesaplanan uzlaşma fiyatı üzerinden işlem gerçekleştirmek amacıyla kullanılan emir yöntemidir. Uzlaşma fiyatı hesaplandıktan sonra kapanış fiyatından emirler karşı tarafta bekleyen kapanış fiyatından emirlerle eşleşir. Alış ve satış tarafında bekleyen kapanış fiyatından emirler eşleştikten sonra kalan kapanış fiyatından emirler uzlaşma fiyatını karşılayan normal seans emirleri ile eşleşir.

Kelime : Kapanış Aralığı
Çevirisi : Closing Period
Açıklaması : VOBİS?te, normal seansın son 10 dakikası ?kapanış aralığı? olarak adlandırılır.

Kelime : Kapanış Seansı
Çevirisi : Closing Session)
Açıklaması : Normal seansın bitiminden sonra düzenlenen fiyat sabitleme seansına kapanış seansı adı verilir. Kapanış seansında belirlenen denge fiyatı, o günün uzlaşma fiyatı olarak kullanılabilir

Kelime : Kelebek Stratejisi
Çevirisi : The Butterfly Spread
Açıklaması : Kelebek stratejisi genelde fon yöneticileri gibi profesyonel yatırımcıların kullandığı ileri bir opsiyon stratejisidir. Kar-zarar grafiğinde kelebek kanadına benzer bir şekil oluştuğu için böyle adlandırılmıştır ve dört adet ayrı alım veya satım opsiyonuna girilerek gerçekleştirilir. Fiyatların aşırı derecede aşağı veya yukarı doğru hareket edeceğini veya kısa bir bantta seyredeceğini düşünen yatırımcı kısa veya uzun kelebek stratejisini uygulayarak pozisyon alır. Alım opsiyonları ile oluşturulan uzun pozisyonlu kelebek stratejisinde yatırımcı iki adet başa baş alım opsiyonu satar ve bununla eş zamanlı olarak asli değersiz ve asli değerli birer alım opsiyonunda uzun pozisyona girer. Alım opsiyonları ile oluşturulan kısa pozisyonlu kelebek stratejisine giren yatırımcı ise iki adet başa baş alım opsiyonu alır ve bununla eş zamanlı olarak asli değersiz ve asli değerli birer alım opsiyonunda kısa pozisyona girer.

Kelime : Kısa Pozisyonlu Koruma
Çevirisi : Short Hedging
Açıklaması : Alım satıma konu ürünün gelecekte fiyatının düşmesi riskine karşı satım yönünde işlem yapılmasıdır.

Kelime : Korbey
Çevirisi : Trading Floor
Açıklaması : İşlemlerin elektronik ortamda gerçekleşmediği borsalarda, borsa üyelerinin sözleşmelerin alım satımını sesli olarak gerçekleştirmek üzere toplandıkları alan.

Kelime : Kotasyon Şekli
Çevirisi : Pricing Unit
Açıklaması : Piyasada ilgili sözleşmede fiyatlamanın para ve ölçü biriminin tanımlanmasını ifade eder (YTL/Kg, YTL/USD gibi).

Kelime : Kaydi Takas
Çevirisi : Book-entry Settlement
Açıklaması : Üyelerin, takasa olan para borçları ile takastan olan para alacaklarının hesaben ödenmesi ile menkul kıymet borçları ile menkul kıymet alacaklarının hesaben teslimidir.

Kelime : Kullanım fiyatı
Çevirisi : Strike Price, Exercise Price
Açıklaması : "Bir ürünü belli bir vadede veya belli bir vadeye kadar alma veya satma hakkı veren sözleşmelerde (opsiyonlarda) vadede alım veya satımda uygulanacak fiyattır. / Opsiyon sözleşmelerinde, opsiyona konu olan kıymetin, opsiyonun kullanılacağı anda alınacağı veya satılacağı fiyattır. /Opsiyona/Varanta konu olan kıymetin, opsiyonun/varantın kullanılacağı anda alınacağı veya satılacağı fiyattır."

Kelime : Kuponlu Tahvil
Çevirisi : Coupon Bond
Açıklaması :

L :

 
Kelime : LIBOR
Çevirisi : London Interbank Offered Rate
Açıklaması : Londra`da belirlenen ve uluslararası kredilere uygulanan faiz oranları. Londra piyasalarında yürütülen işlemlerde birinci sınıf bankaların kullandığı kredilere uygulanan faiz oranlarını gösterir. Uluslararası kredi işlemlerinde başvurulan bir ölçüdür. Londra para piyasasında yürütülen işlemlerde birinci sınıf bankaların kullandığı kredilere uygulanan faiz oranlarıdır. Uluslararası bankacılık ve kredi işlemlerinde bir ölçü olarak kullanılmaktadır.

Kelime : Likidite
Çevirisi : Liquidty
Açıklaması : Döviz, menkul kıymet, gayrimenkul gibi herhangi bir aktifin kısa sürede ve sorunsuz bir şekilde (değer kaybına uğramadan) nakde çevrilebilmesini ifade eder.

Kelime : Lot
Çevirisi : Lot
Açıklaması : Hisse senetleri piyasasında işlem birimidir. İ.M.K.B. Hisse Senetleri Piyasası`nda, 1 lot; 1 adet ve 1 YTL değerli hisse senedini ifade eder.

Kelime : Limit Fiyatlı Emir (LMT)
Çevirisi : Limit Order
Açıklaması : Belirlenen limit fiyat seviyesine kadar işlem gerçekleştirmek için kullanılan emir yöntemidir. Bu yöntem kullanıldığında fiyat girilmesi zorunludur.

Kelime : Lambda
Çevirisi : Lambda
Açıklaması : Sözleşmeye konu olan kıymetin fiyatının volatilitesindeki 1 ünitelik bir değişim karşısında opsiyon fiyatının nasıl değişeceğini gösterir. Değeri genellikle 0 ile sonsuz arasındadır ve vade sonuna yaklaştıkça azalır. Yüksek Lambda?lı opsiyonlar volatilitedeki değişimlerden yüksek oranda etkilenirler.

Kelime : Limit Değerli Emirler
Çevirisi : Limit Value Orders
Açıklaması : Özel limit fiyatlı emirlerin belirli bir tutar sınırı konmuş şeklidir. Özel limit fiyatlı emre ilaveten maksimum işlem değeri ?TL? olarak yazılır. Sistem, belirtilen tutardan fazla olmamak şartıyla, belirtilen fiyat seviyesine kadar, en iyi fiyatlı emirlerden başlayarak tüm fiyat seviyelerinde işlem gerçekleşmesine olanak sağlayacaktır. Eğer belirtilen fiyat seviyesine ulaşmadan girilen tutar karşılandıysa, karşılanan tutardan fazla işlem olmasına sistem izin vermeyecektir.

Kelime : Limitli Emir
Çevirisi : Limit Orders
Açıklaması : Emri veren alıcının, işlemin gerçekleşmesi için kabul ettiği en yüksek fiyatı; satıcının ise satmaya razı olduğu en düşük fiyatı belli ettiği emir tipidir.

Kelime : Limit Fiyatlı Emirler
Çevirisi : Limit Price Orders
Açıklaması : Fiyat ve miktarın girildiği emirlerdir. İşlem kısmen veya tamamen olmazsa, gerçekleşmeyen kısım sistemde pasif olarak görünür.

M :

 
Kelime : Mahsup
Çevirisi : Netting Between Different Markets
Açıklaması : Üyelerin, bir piyasadan doğan alacaklarını talimatları doğrultusunda diğer bir piyasa işleminden doğan borçlarını ödemede kullanabilmeleridir.

Kelime : Mali Piyasalar
Çevirisi : Financial Markets
Açıklaması : Tasarruf fazlası olan ekonomik birimlerle tasarruf açığı (fon ihtiyacı) olan ekonomik birimler arasında fon akımlarını düzenleyen kurumlar, akımı sağlayan araç ve gereçler ile bunları düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan yapıya mali piyasa (finans kesimi) denir. Bu piyasalar kısa vadeli fon akımlarını kapsayan Para Piyasası (Money Market); orta ve uzun vadeli fon akımlarından oluşan Sermaye Piyasası (Capital Market); Döviz Piyasası (Foreign Exchange Market) ve Altın Piyasası (Gold Market) şeklinde gruplandırılabilir.

Kelime : Manipulation
Çevirisi : Manipülasyon
Açıklaması : Bilgi bazlı ve işlem bazlı olarak ikiye ayrılır. Bilgi bazlı manipülasyonlarda, yatırımcılara şirketle ilgili yanlış ve yanıltıcı bilgiler verilmekte veya şirketle ilgili gerçek olmayan bir takım söylentiler çıkarılmakta ya da açıklanması gerekli bilgiler açıklanmamaktadır. Bu tür manipülasyonlar bilgisel etkinliğin sağlanmadığı, şirketle ilgili bilgilerin yatırımcılar tarafından kolaylıkla elde edilemediği ve asimetrik bilgi dağılımının söz konusu olduğu piyasalarda daha sık görülmektedir. İşlem bazlı manipülasyonda işlem yapanlar, asıl niyetlerini gizleyerek, yapmış oldukları alım ve satım işlemleriyle menkul kıymet fiyatlarını etkilemeye, yapay piyasa oluşturmaya çalışmaktadırlar. Kamuyu aydınlatma yükümlülüklerinin bulunmadığı veya sınırlı olduğu, dolayısıyla şirketle ilgili bilgilere yatırımcıların kolaylıkla ulaşamadığı, genel yatırımcı profilini kamuya açıklanmış bilgileri analiz etme ve değerlendirme yetenekleri sınırlı tecrübesiz bireysel yatırımcıların oluşturduğu ve asimetrik bilgi dağılımının sözkonusu olduğu piyasalar manipülasyona daha elverişli bir ortam yaratmaktadır. Ancak, işlem bazlı manipülasyon yasal görüntülü işlemler ile gerçekleştirildiğinden, çok farklı tekniklerin uygulanmasına elverişidir. Dolayısıyla teknolojik gelişmelerin de, manipülatif tekniklerde kullanılması mümkündür. Bu nedenle, gelişmiş ve sıkı denetim mekanizmalarının bulunduğu piyasalarda da işlem bazlı manipülasyon görülmektedir.

Kelime : Matador bond
Çevirisi : Matador bond
Açıklaması : İspanya’da ihraç edilen yabancı tahvildir.

Kelime : Mavi Gökyüzü Kanunları
Çevirisi : Blue Sky Law
Açıklaması : ABD’de 1933 tarihli sermaye piyasası kanunlarından once yürürlükte olan düzenlemeler.

Kelime : Menkul Kıymet
Çevirisi : Security
Açıklaması : Ortaklık veya alacaklılık sağlayan, belli bir meblağı temsil eden, yatırım aracı olarak kullanılan, dönemsel gelir getiren, misli nitelikte, seri halinde çıkarılan, ibareleri aynı olan ve şartları SPK’ca belirlenen kıymetli evraktır.

Kelime : Menkul Kıymet Borsaları
Çevirisi : Securities Exchanges
Açıklaması : Menkul kıymetlerin arz ve talebinin karşılaştığı örgütlenmiş piyasalardır.

Kelime : Menkul Kıymet Ödünç İşlemleri
Çevirisi : Securities Lending
Açıklaması : Aracı kuruluş ile müşteri arasında düzenlenen sözleşmede belirlenen esaslar dahilinde, ödünç veren taraftan açığa satış amacıyla ödünç alan tarafa, belirli bir dönem için menkul kıymetlerin verilmesi ve aynı cins menkul kıymetlerin mislen geri alınmasını ifade eder.

Kelime : Menkul Kıymetler ve Borsalar Komisyonu-ABD
Çevirisi : Securities and Exchange Commission (SEC)
Açıklaması : ABD’nin sermaye piyasaları otoritesidir.

Kelime : Menkulkıymetleşitirme
Çevirisi : Securitization
Açıklaması : Likit olmayan finansal aktiflerin pazarlanabilir sermaye piyasaı araçlarına dönüştürülmesidir.

Kelime : Merkezi Kayıt Kuruluşu
Çevirisi : Central Registry Institution
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarını ve bunlara bağlı hakları, bilgisayar ortamında, üyeler ve hak sahipleri itibariyle kayden izlemek, Kayıtların üyeler itibariyle tutarlılığını izlemek, tutarsızlık ve kaydi sisteme ilişkin düzenlemelere aykırılık tespiti halinde üyeler nezdinde gerekli düzeltmelerin yapılmasını istemek ve durumu derhal Kurul`a bildirmek, sistemin güvenli çalışmasını sağlayacak önlemler almak ve uygulamak, Kayıtların mevzuatta öngörülen çerçevede gizliliğini sağlamak, Kurul tarafından Kanun`un 10/A maddesine göre kaydı tutulmasına karar verilen sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesine ilişkin işlemleri yapmak, öngörülen sürenin sonuna kadar teslim edilmeyen araçların yönetime ilişkin haklarını kullanmak, mali haklarını kullanmak ve izlemekle görevli kuruluştur.

Kelime : Mesleki Emeklilik Planları
Çevirisi : Occupational Pension Schemes
Açıklaması : Belirli bir iş sözleşmesi kapsamında, işverenlerin çalışanları adına oluşturdukları, genellikle belirli fayda planlarını içeren ve sosyal güvenlik sistemlerinin ikinci ayağında yer alan emeklilik planlarıdır.

Kelime : Murabaha
Çevirisi : Murabaha
Açıklaması : Bir kerdi türüdür. Murabaha, krediyi talep edene hiçbir surette nakit para verilmemesi ile diğer kredilerden ayrılmaktadır. Murabahayı sağlayan finansör kurum veya konsorsiyum yatırımlarda kullanılacak malları kendisi peşin olarak almakta ve bunu bir kâr marjı ile vadeli olarak talep edene satmaktadır. Bu şekliyle murabaha bir krediden çok alışverişe benziyor. Kâr marjı ise rekabet koşulları dolayısıyla referans faiz oranları baz alınarak tespit edilimekedir.

Kelime : Mutabakat Zaptı
Çevirisi : Memorandum of Understanding (MoU)
Açıklaması : Ülkeler arasında bilgi alış verişi yapılabilmesi için ilgili ülke makamlarınca bilgi alış verişinin kapsamını açılayan resmi anlaşmalardır.

Kelime : Müşteri İsmine Saklama Sistemi
Çevirisi : Customer Name Based Custody System
Açıklaması : Takasbank sisteminde Müşteri kodlarıyla takip edilem alt hesapların Takasbank’ın yapacağı düzenleme ile isme çevrilmesini, her bir yatırımcı için verilecek sicil numarası ile takip edilerek yatırımcının kimlik bilgilerinin tespitinin mümkün hale getirilmesini ve müşterilerin menkul kıymetlerini bloke edebilmesini amaçlayan sistemdir.

Kelime : menfaat sahibi
Çevirisi : stakeholder
Açıklaması :

Kelime : Mutlak Getirili Fon
Çevirisi : Absolute Return Fund
Açıklaması : Performans kriteri olarak takip etmekte olduğu herhangi bir karşılaştırma ölçütü bulunmaksızın fon yöneticisinin en iyi getiriyi sağlamak üzere getiri yatırım kararlarını aldığı fonlardır.

Kelime : Mark to Market
Çevirisi : Hesapların Güncellenmesi
Açıklaması :

Kelime : Makbuz Senedi
Çevirisi : Warehouse Receipt
Açıklaması : Türk Ticaret Kanunu?nda düzenlenmiş emtianın mülkiyet ve rehin hakkını temsil eden senetlerdir. Makbuz senedi belirli bir kalitede ve miktarda bir malın bir depoda olduğunu göstermekte ve depo işleticisi bu konuda taraflara güveni sağlamaktadır. Makbuz senedinde yer alan bilgilere tarafların güven duyması, senedin ciro edilmesi suretiyle malların taraflar arasında kolayca el değiştirmesini sağlamaktadır.

Kelime : Manipülasyon
Çevirisi : Manipulation
Açıklaması : Sermaye Piyasası Kanunu`nun (Kanun) 47`nci maddesinin (A-2) bendine göre işlem bazlı manipülasyon,yapay olarak, sermaye piyasası araçlarının, arz ve talebini etkilemek, aktif bir piyasanın varlığı izlenimini uyandırmak, fiyatlarını aynı seviyede tutmak, arttırmak veya azaltmak amacıyla alım ve satımıdır.

Kelime : Mutlak Pozisyon Limiti
Çevirisi : Position Limit Threshold
Açıklaması : Bir hesabın ilgili sözleşmenin toplam açık pozisyon miktarından bağımsız olarak alabileceği maksimum açık pozisyon sayısını ifade eder.

Kelime : Müşteri Hesabı
Çevirisi : Customer Account
Açıklaması : Üyenin müşterileri için açtığı hesaplardır.

Kelime : Maksimum Lot
Çevirisi : Maximum Lot
Açıklaması : Hisse senedi bazında belirlenen ve alım satım sistemine limit fiyatlı emir olarak bir defada girilebilen en yüksek miktardır.

Kelime : Maktu Teminat
Çevirisi : Fixed Colateral
Açıklaması : Borsa üyeleri tarafından hisse senetleri piyasasında işlem yapabilmek için yatırılması gereken teminatın tüm aracı kuruluşlar için sabit tutar olarak belirlenen kısmıdır.

Kelime : Menkul Kıymetleşitirme
Çevirisi : Securitization
Açıklaması : Likit olmayan finansal aktiflerin pazarlanabilir sermaye piyasaı araçlarına dönüştürülmesidir.

Kelime : Merkezi Takas
Çevirisi : Central Settlement
Açıklaması : Borsa?da gerçekleşen tüm işlemlerin takasının yine Borsa?da sonuçlandırılmasıdır.

Kelime : Munzam Teminat
Çevirisi : Additional Collateral
Açıklaması : Üçer aylık dönemlerde, her bir temerrüt matrahı 20 milyon TL veya üstü olmak kaydıyla, Hisse Senetleri Piyasası işlemlerinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyerek birden fazla günde Borsaca geçerli kabul edilmeyen şekilde savunmalı olarak temerrüde düşen üyelerin, toplam temerrüt matrahının, % 10?u oransal teminat veya ortalama teminatı aştığı takdirde ödenen aradaki farka munzam teminat denir.

Kelime : Müşteri Emirleri
Çevirisi : Customer / Client Orders
Açıklaması : Müşterilerin Borsa?da menkul kıymet alıp satmak amacıyla Borsa üyelerine yazılı ya da sözlü şekilde ilettikleri emirlerdir.

N :

 
Kelime : Nakit Piyasalar
Çevirisi : Cash Markets
Açıklaması : Vade uygulanmadan aynı gün valörlü işlemlerin yapıldığı piyasalardır.

Kelime : Nama Yazılı Hisse Senetleri
Çevirisi : Registered Shares
Açıklaması : Hisse senedinin üzerinde sahibinin adının yazılı olduğu ve şirketin pay defterine bu adın kaydedildiği hisse senetleridir.

Kelime : NASDAQ
Çevirisi : National Association of Securities Dealers Automated Quotation System (NASDAQ)
Açıklaması : Ulusal Menkul Değerler Aracı Kurumları Birliği`nin bilgisayar ağı ile sağladığı menkul değerler alım satım sisteminden oluşan dünyanın en büyük tezgahüstü menkul değer piyasasıdır.

Kelime : Net Bakiye Prensibi
Çevirisi : Net Balance Principle
Açıklaması : Hisse Senetleri Piyasası’nda gün içinde yapılan iki seansta gerçekleşen işlemlerin netleştirilmesidir. Üyelerin, hem aynı menkul kıymet üzerinde yaptıkları alım satımları ve hem de nakit olarak borç ve alacakları birbirine mahsup edilir. Üyeler, takasa kalan net tutar kadar borçlu veya alacaklı olurlar. Böylece her aracı kuruluş için gün sonunda ve tüm işlemleri üzerinden net nakit borç/alacak tutarı ile her menkul kıymet için ayrı ayrı net bir kıymet borcu/alacağı bulunur.

Kelime : Nispi Getiri
Çevirisi : Relative Yield or Return
Açıklaması : Bir portföyün getirisinin karşılaştırma ölçütü ile kıyaslanması sonucunda elde edilen göreli getiridir.

Kelime : Nitelikli Yatıırmcı
Çevirisi : Qualified Investors
Açıklaması : Yatırım fonları, emeklilik fonları, menkul kıymetler yatırım ortaklıkları, girişim sermayesi yatırım ortaklıkları, gayrimenkul yatırım ortaklıkları, aracı kurumlar, bankalar, sigorta şirketleri, özel finans kurumları, portföy yönetim şirketleri, emekli ve yardım sandıkları, vakıflar, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi uyarınca kurulmuş olan sandıklar, kamuya yararlı dernekler ile nitelikleri itibariyle bu kurumlara benzer olduğu Kurulca belirlenecek diğer yatırımcılar ve halka arz tarihi itibariyle en az 1 trilyon Türk Lirası tutarında Türk ve/veya yabancı para ve sermaye piyasası aracına sahip olan gerçek ve tüzel kişilerdir.

Kelime : Nominal (İtibari) Değer
Çevirisi : Nominal/Face Value
Açıklaması : Hisse senedi için pay senedinin üzerinde yazılı olan fiyattır. Tahvillerde ise, vade sonunda ödenecek değerdir.

Kelime : Nitelikli Yatırımcıya İhraç Pazarı
Çevirisi : Offerings Market For Qualified Investors
Açıklaması : Hisse senetleri İMKB Ulusal, İkinci Ulusal ve Yeni Ekonomi Pazarlarında işlem gören ortaklıkların, izahname ve sirküler düzenlemeksizin ihraç edebilecekleri ve yalnızca sermaye piyasası mevzuatında tanımlanan ?Nitelikli Yatırımcı?lar tarafından satın alınabilecek borçlanma araçlarının ihraç işlemlerinin gerçekleştirildiği Pazar?dır.

Kelime : Nakdi Uzlaşma
Çevirisi : Cash Settlement
Açıklaması : Sözleşmelerin ifa edilmesinde kullanılan bir yöntem olup, bu yöntemde vade sonunda dayanak varlık taraflar arasında el değiştirmez. Bunun yerine, sözleşme fiyatı ile dayanak varlığın son işlem günündeki cari fiyatı veya borsa tarafından belirlenen diğer yöntemler esas alınarak belirlenmiş fiyat arasındaki fark kadar tutar taraflar arasında el değiştirir ve sözleşme bu şekilde itfa edilmiş olur.

Kelime : Nakit Dışı Teminat
Çevirisi : Non-cash Collateral
Açıklaması : İşlem teminatı olarak kabul edilebilecek nakit dışı teminatlardır.

Kelime : Nakit Fiyat
Çevirisi : Spot Fiyat
Açıklaması : Mal ve hizmetler karşılığı aynı gün ödenmek üzere alınıp satılırken tarafların üzerinden işlem yaptığı fiyatıdır.

Kelime : Nakit Piyasa
Çevirisi : Spot Market
Açıklaması : Mal ve hizmetlerin karşılığı aynı gün ödenmek üzere alınıp satıldığı piyasadır.

Kelime : Nakit Teminat
Çevirisi : Cash Collateral
Açıklaması : Nakit teminat olarak sadece Yeni Türk Lirası (YTL) kabul edilir.

Kelime : Normal Piyasa
Çevirisi : Contango Market
Açıklaması : Normal piyasalar, vadeli fiyatların taşıma maliyeti nedeniyle spot fiyatlardan yüksek olduğu durumu ifade eder.

Kelime : Normal Seans
Çevirisi : Normal Session
Açıklaması : VOB?da saat 09:15-17:15 arasında normal seans adı verilen tek bir seans düzenlenir. Normal seans fiyat ve zaman önceliğine dayanılarak sürekli müzayede esasıyla işlemlerin gerçekleştirildiği seanstır.

Kelime : Normal Üye Temsilcisi
Çevirisi : Member Representative-Trader
Açıklaması : Normal temsilci bağlı bulunduğu üyenin yönetici temsilcisinin kendisine tahsis ettiği hesaplar için VOBİS?e emir gönderebilir ve bu hesaplara ilişkin teminat ve pozisyon bilgilerine ulaşabilir. Normal temsilci özel emir girişi yapamaz. Normal temsilciler sadece kendi girdikleri emirleri düzeltme ve iptal etme yetkisine sahiptir.

Kelime : Nakit Piyasalar / Spot Piyasalar
Çevirisi : Cash Markets
Açıklaması : Vade uygulanmadan aynı gün valörlü işlemlerin yapıldığı piyasalardır.

Kelime : Normal Emir
Çevirisi : Normal Order
Açıklaması : Küsuratsız şekilde tam olarak, önceden belirlenmiş işlem birimi ve katlarrı halinde verilmiş olan emirlerdir.

O :

 
Kelime : OECD
Çevirisi : Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD)
Açıklaması : Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı

Kelime : Opsiyon Pirimi
Çevirisi : Option Premium
Açıklaması : Opsiyon sözleşmesinin satın alan tarafın önceden belirlenmiş bir kullanım fiyatından belli miktarda bir kıymeti belli bir tarihte, veya öncesinde satın alma veya satma hakkını elde etmek amacıyla opsiyon sözleşmesini satan tarafa ödediği fiyattır.

Kelime : Opsiyon Sözleşmesi
Çevirisi : Option Contract
Açıklaması : Belli bir vadeye kadar (veya belirli bir vadede), opsiyona dayanak varlık oluşturan belli miktardaki bir malı, finansal ürünü, sermaye piyasası aracını veya ekonomik göstergeyi belli bir fiyattan  (kullanım fiyatı) alma yada satma hakkını, belli bir prim karşılığında opsiyonu satın alan kişiye (lehdara) veren ancak zorunlu tutmayan, buna karşın opsiyonun satıcısını (keşidecisini) lehdar tarafından talep edilmesi halinde satmaya zorunlu tutan  sözleşmedir.

Kelime : Opsiyon-Alım Hakkı
Çevirisi : Call Option
Açıklaması : Alım opsiyonu, bu opsiyonu alan tarafa, belirli bir vadede veya belirli bir vadeye kadar, önceden belirlenen fiyat üzerinden, belli miktar ve nitelikteki dayanak varlığı alma hakkını veren, ancak almayı zorunlu tutmayan, satan tarafı ise alıcının talebi halinde satmaya yükümlü kılan sözleşmedir.

Kelime : Opsiyon-Amerikan Tipi 
Çevirisi : American Type Option
Açıklaması : Vadesinde veya vadesinden önce herhangi bir zamanda alıcısı tarafından  kullanılabilen opsiyon.

Kelime : Opsiyon-Avrupa Tipi
Çevirisi : European Type Option
Açıklaması : Vadesinden önce kullanılması mümkün olmayan opsiyon. Avrupai tipte opsiyonlar sadece vade sonunda kullanılabilir.

Kelime : Opsiyon-Satım Hakkı
Çevirisi : Put Option
Açıklaması : Satım opsiyonu, bu opsiyonu alan tarafa, belirli bir vadede veya belirli bir vadeye kadar, önceden belirlenen fiyat üzerinden, belli miktar ve nitelikteki dayanak varlığı satma hakkını veren, ancak almayı zorunlu tutmayan, satan tarafı ise alıcının talebi halinde almaya yükümlü kılan sözleşmedir.

Kelime : ortak girişim
Çevirisi : joint venture
Açıklaması :

Kelime : Opening Session
Çevirisi : Açılış Seansı
Açıklaması :

Kelime : Oydan Yosun Pay
Çevirisi : Nonvoting Shares
Açıklaması : Anonim ortaklıkların esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak şartıyla ihraç edebilecekleri kar payı imtiyazı sağlayan ancak oy hakkından yoksun paylardır.

Kelime : Opening Price
Çevirisi : Açılış Fiyatı
Açıklaması :

Kelime : Olağanüstü Durum Teminatı
Çevirisi : Extraordinary Cases Margin
Açıklaması : Borsa Yönetmeliğinde belirlenen esaslar çerçevesinde Borsa tarafından Borsada alınmak istenen (ya da alınmış olan) açık pozisyonlar için başlangıç teminatına ek olarak talep edilen teminat.

Kelime : Opsiyon
Çevirisi : Option
Açıklaması : Belli bir vadeye kadar (veya belirli bir vadede), opsiyona dayanak varlık oluşturan belli miktardaki bir malı, finansal ürünü, sermaye piyasası aracını veya ekonomik göstergeyi belli bir fiyattan (kullanım fiyatı) alma ya da satma hakkını, belli bir prim karşılığında opsiyonu satın alan kişiye (lehdara) veren ancak zorunlu tutmayan, buna karşın opsiyonun satıcısını (keşidecisini) lehdar tarafından talep edilmesi halinde satmaya zorunlu tutan sözleşmedir.

Kelime : Opsiyon Alıcısı (lehdar)
Çevirisi : Buyer of an Option
Açıklaması : Alım ya da satım opsiyonunu satın alan kişi (uzun pozisyon taşıyan kişi).

Kelime : Opsiyonun Kullanımı
Çevirisi : Exercising an Option
Açıklaması : Opsiyonda yer alan hakkın yerine getirilmesi için kısa pozisyon sahibine başvurulması. Örneğin alım opsiyonunda uzun tarafın dayanak varlığı satın almak üzere kısa tarafa opsiyonun vadesi içinde başvurması.

Kelime : Opsiyonu Yazan Taraf
Çevirisi : Seller of an Option
Açıklaması : Alım ya da satım opsiyonunu satan kişi (kısa pozisyon taşıyan kişi).

Kelime : Opsiyonun Tipi
Çevirisi : Option Type
Açıklaması : Opsiyonun Amerikan mı yoksa Avrupa tipinde mi olduğunu gösterir.

Kelime : Opsiyonun Türü
Çevirisi : Put/Call Options
Açıklaması : Opsiyonun Alım Opsiyonu mu yoksa Satım Opsiyonu mu olduğunu gösterir.

Kelime : Opsiyonun Vadesi
Çevirisi : Maturity of an Option
Açıklaması : Opsiyonun kullanılabileceği son gün.

Kelime : Oransal Pozisyon Limiti
Çevirisi : Position Limit Percentage
Açıklaması : Bir hesabın mutlak poziyon limiti aşıldıktan sonra ilgili sözleşmenin toplam açık pozisyon miktarının belli bir oranı kadar açık pozisyona sahip olabileceğini gösterir.

Kelime : Organize Piyasa
Çevirisi : Organised Market
Açıklaması : Belli kurallar çerçevesinde, belli saatlerde, alıcı ve satıcıların aracı kurumlar eşliğinde bir araya geldiği borsalar.

Kelime : Ortalama Fiyat
Çevirisi : Average Price
Açıklaması : Alım satıma konu olan ürünün, bir seans içerisinde gerçekleşen işlemlerde oluşan fiyatlarının ortalamasıdır.

Kelime : Opoze Hisse Senedi
Çevirisi : Circulation Restricted Stock
Açıklaması : Üzerinde devir ve satış yasağı bulunan hisse senedidir.

Kelime : Opsiyon Primi
Çevirisi : Option Premium
Açıklaması : Opsiyon sözleşmesinin satın alan tarafın önceden belirlenmiş bir kullanım fiyatından belli miktarda bir kıymeti belli bir tarihte, veya öncesinde satın alma veya satma hakkını elde etmek amacıyla opsiyon sözleşmesini satan tarafa ödediği fiyattır.

Kelime : Opsiyon Sözleşmesi
Çevirisi : Option Contract
Açıklaması : Belli bir miktarda malı, menkul kıymeti veya finansal göstergeyi belli bir fiyattan ileride önceden belirlenmiş bir tarihte veya öncesinde alma veya satma hakkıdır./Belli bir vadeye kadar (veya belirli bir vadede), opsiyona dayanak varlık oluşturan belli miktardaki bir malı, finansal ürünü, sermaye piyasası aracını veya ekonomik göstergeyi belli bir fiyattan  (kullanım fiyatı) alma yada satma hakkını, belli bir prim karşılığında opsiyonu satın alan kişiye (lehdara) veren ancak zorunlu tutmayan, buna karşın opsiyonun satıcısını (keşidecisini) lehdar tarafından talep edilmesi halinde satmaya zorunlu tutan sözleşmedir.

Kelime : Oransal Teminat
Çevirisi : Proportional Collateral
Açıklaması : Üçer aylık dönemlerde hesaplanan ve Borsa üyelerinin Hisse Senetleri Piyasası?nda gerçekleştirdikleri işlemlerin günlük ortalama tutarının % 4?üdür.

Kelime : Ortalama Fiyat
Çevirisi :
Açıklaması : Alım satıma konu olan ürünün, bir seans içerisinde gerçekleşen işlemlerde oluşan fiyatların ortalamasıdır.

Kelime : Ortalama Teminat
Çevirisi : Average Collateral
Açıklaması : Üçer aylık hesaplama dönemlerinde tüm Borsa üyeleri için hesaplanan oransal teminat tutarlarının basit ortalamasıdır.

Kelime : Otomatik İşleme Kapama
Çevirisi : Freeze
Açıklaması : Bir menkul kıymet ya da menkul kıymet grubunun fiyat ve/veya işlem miktarının, belirlenen bir süre içerisinde belirlenen bir parametreyi aşan bir değişim göstermesi durumunda, o menkul kıymetlere ait işlemlerin bir süre için otomatik olarak durdurulmasıdır.

Ö :

 
Kelime : Ödeme Aktarmalı Menkul Kıymet
Çevirisi : Pass Through Securities
Açıklaması : Ödeme aktarmalı menkul kıymetler ipoteklerin bir havuzda toplanarak ipoteklerden kaynaklanan faiz ve anapara nakit akımlarının satılması için oluşturulmuşlardır. İpotek havuzunun oluşturan kuruluş (bu nakit akışında faydalanarak menkul kıymet ihraç etmek üzere ipotek havuzunda yer alan hakları satın alan diğer bir kuruluş) ipoteklerle ilgili servis hizmetlerini yürütmeye devam ederler, ödemeleri toplarlar ve ödemeleri servis ücretlerini, garanti için yapılan ödemeleri düştükten sonra yatırımcılara aktarırlar.

Kelime : Ödenmemiş Sermaye
Çevirisi : Callable or Unpaid Capital
Açıklaması : Esas sermaye sistemine tabi ortaklıklarda, ortaklarca taahhüt edilen sermayenin nakden ödenmemiş kısmıdır.

Kelime : Ödenmiş Sermaye
Çevirisi : Paid in Capital or Paid-Up Capital
Açıklaması : Esas sermaye sistemine tabi ortaklıklarda, ortaklarca taahhüt edilen sermayenin nakden ödenmiş kısmıdır.

Kelime : Örtülü Kazanç
Çevirisi : Hidden Income
Açıklaması : (SPK Mevzuatı) Halka açık anonim ortaklıkların; yönetim, denetim veya sermaye bakımından dolaylı veya dolaysız olarak ilişkili bulunduğu diğer bir teşebbüs veya şahısla emsallerine göre bariz şekilde farklı fiyat, ücret ve bedel uygulanmasıdır. (Vergi Mevzuatı) Örtülü kazanç, kurumsal bakımdan, kurumun iktisadi ve ticari faaliyetinden hasıl olmuş, fakat kurumlar vergisi ödenmeden, ilgili gerçek ve tüzel kişilere devredilmiş kârlardır.

Kelime : Öz Düzenleyici Kuruluş
Çevirisi : Self Regulatory Organizations (SRO)
Açıklaması : Öz düzenleme, meslekte çalışanların, dışarıdan zorlandıkları için değil, bütünlük ve  ilkelere uyumu sağlamak amacıyla yüksek standartlar korumasını ifade eder. Özdüzenleyici kuruluşlar ise kendi sektörlerinde bu amaca hzimete eden kuruluşlardır.

Kelime : Özel Denetim
Çevirisi : Special Auditing
Açıklaması : Menkul kıymetlerin halka arzı için kayda alınmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu’na başvuran veya Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında olup, birleşme, devir veya tasfiye durumunda bulunan anonim ortaklıklar ile aracı kurumlar ve yatırım ortaklıklarından Kurul’ca belirlenenlerin mali tablo ve raporlarının denetlenmesidir.

Kelime : Özel Durum veya Hal
Çevirisi : Material Event
Açıklaması : Yatırım kararlarını ve sermaye piyasası araçlarının değerini etkileyebilecek her türlü bilginin ortaya çıkması durumudur.

Kelime : Özel Sektör Tahvilleri
Çevirisi : Private Sector Bonds
Açıklaması : Anonim şirketler tarafından çıkarılan borçlanma senetleridir. Vadeleri en az iki yıl olmak üzere serbestçe belirlenebilir ve sabit veya değişken faizli olarak ihraç edilebilir. Kupon ödemeleri yılda 1,2 ya da 4 defa olabilir.

Kelime : Özsermaye
Çevirisi : Equity Capital
Açıklaması : Aktif toplamından borçlar indirilerek hesaplanan tutardır. Ödenmiş sermayeye, şirketin iç kaynakları ve karı eklenir, zarar çıkartılır. Mevzuatta düzenlemenin amacına gore farklı hesplanaları da yapılabilmektedir. Örneğin hesaplamaya karın ilave edilmemesi gibi.

P :

 
Kelime : Para Piyasası
Çevirisi : Money Market
Açıklaması : Kısa vadeli (uluslararası piyasalar için 90 gün ve daha az), yüksek likiditeye sahip finansal enstrümanların işlem gördüğü piyasalardır.

Kelime : Pasif Yönetilen Fonlar
Çevirisi : Passive Managed Funds
Açıklaması : Portföydeki menkul kıymetleri alıp satmaktan ziyade seçilen bir endekse gore alım satımının yağıldığı fonlardır. Satın al ve elinde tut stratejisini izlerler. Endeks fonlar bu anlayışla yönetilirler ve bu nedenle yönetim ücretleri aktif yönetilen fonlara göre daha düşüktür.

Kelime : Piyasa
Çevirisi : Market
Açıklaması : İtalyanca “piazza” kelimesinden dilimize geçmiştir. Genel anlamda mal veya hizmet satıcılarının arzı ile bunları satın almak isteyenlerin taleplerinin karşılaşmasını ve fiyatların oluşumunu ifade eder. Arz ve taelbin karşılaşması çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Farsça “bazar” kökeninden gelen pazar terimi de piyasa anlamına gelir.

Kelime : Piyasa Emri
Çevirisi : Market Order
Açıklaması : Menkul kıymet alım satımında en iyi piyasa fiyatından işlemin gerçekleştirileceği emir türüdür. Bu tür emrin en büyük avantajı, emrin hemen yerine getirilebilme olanağıdır.

Kelime : Piyasa Fiyatı
Çevirisi : Market Price
Açıklaması : Sermaye piyasası aracının arz ve talebinin karşılaşması sonucu oluşan fiyatıdır.

Kelime : Piyasa Gözetimi
Çevirisi : Market Surveillance
Açıklaması : Borsa’da işlem gören menkul kıymetlerde gerçekleşen olağandışı fiyat ve/veya miktar hareketlerinin, sözkonusu borsanın ilgili birimi ve/veya piyasanın yasal düzenleyicisi konumunda olan kurum tarafından, yapay piyasa ve içeriden öğrenenlerin ticareti gibi yasal olmayan aktivitelerin tespit edilebilmesi amacıyla izlenmesi ve incelenmesi.

Kelime : Piyasa Yapıcı
Çevirisi : Market Maker
Açıklaması : Piyasanın dürüst, düzenli ve etkin çalışmasını sağlamak ve görevli olduğu sermaye piyasası araçlarında likit ve sürekli bir piyasanın oluşmasını sağlamak için kendi nam ve hesabınaçift taraflı kotasyon vermekle yükümlü olan aracı kuruluştur.

Kelime : Piyasa Yapıcılığı Sistemi
Çevirisi : Primary Dealer
Açıklaması : Birincil piyasa işlemlerinde etkinliği artırmak, ikincil piyasaların işleyişini kolaylaştırmak amacı ile, hazine veya merkez bankalarının, borçlanma senedi ihracı (ihale), döviz müdahalesi türü işlemlerinde sadece belli kriterlere göre seçtiği banka ve diğer bazı kuruluşları taraf kabul ettiği bir sistemdir. Piyasa yapıcısı adı altında seçilen kuruluşlar, ikincil piyasalarda aralıksız işlem yapmak, kotasyon vermek, bir ihracın belli bir miktarını satın almak gibi yükümlülüklere sahiptir.

Kelime : Piyasaya Göre Ayarlama
Çevirisi : Marking to the Market
Açıklaması : Bir menkul kıymetin veya portföyün fiyatının günlük olarak belirlenmesi ve günlük kar zarar miktarının hesaplanmasıdır. Vadeli işlem sözleşmesinde ise pozisyon alındığı tarihten itibaren cari uzlaşma fiyatı ile bir önceki gün piyasada oluşan uzlaşma fiyatı arasındaki farkın, açık pozisyon sahiplerinin hesaplarına yansıtılmasıdır.

Kelime : Portföy
Çevirisi : Portfolio
Açıklaması : Sahip olunan varlıkların aynı veya farklı özelliğe sahip birden fazla kıymete yatırılması sonucu oluşan toplam değerdir.

Kelime : Portföy Saklama Kuruluşu
Çevirisi : Depository Institution (Custodian)
Açıklaması : Müşterisi adına menkul kıymetleri saklamaya yetkili kurum ve kuruluşlardır.

Kelime : Portföy Yöneticiliği
Çevirisi : Portfolio or Asset Management
Açıklaması : Kıymetli madenlere dayalı olanlar dahil olmak üzere sermaye piyasası araçlarından oluşturulan portföylerin müşteriler hesabına vekil sıfatıyla yönetilmesidir.

Kelime : perakende piyasa
Çevirisi : retail market
Açıklaması :

Kelime : para politikası
Çevirisi : monetary policy
Açıklaması :

Kelime : Partial Tender Offer
Çevirisi : Kısmi Çağrı
Açıklaması :

Kelime : Persons Acting in Concert
Çevirisi : Birlikte Hareket Edenler
Açıklaması :

Kelime : Proxy Voting
Çevirisi : Vekaleten Oy Kullanma
Açıklaması :

Kelime : Proxy Solicitation
Çevirisi : Çağrı Yoluyla Vekalet Toplanması
Açıklaması :

Kelime : Portfolio Composition File
Çevirisi : Gösterge Niteliğindeki Portföy Kompozisyonu
Açıklaması :

Kelime : Portfolio Composition File
Çevirisi : Gösterge Niteliğindeki Portföy Kompozisyonu
Açıklaması :

Kelime : Pergel Stratejisi
Çevirisi : Straddle Strategy
Açıklaması : Bu opsiyon stratejisini uygulayan yatırımcı, kullanım fiyatları ve vadesi aynı olan biri alım, diğeri satım opsiyonunu eş zamanlı olarak satın alır veya satar. Yatırımcı söz konusu opsiyonların ikisini aynı anda satın alırsa uyguladığı strateji uzun pozisyonlu pergel stratejisi; satarsa kısa pozisyonlu pergel stratejisi olarak tanımlanır. Uzun pozisyon alan yatırımcı, fiyat dalgalanmasının artacağını beklemektedir. Kısa pozisyon alan yatırımcının beklentisi dalgalanmanın azalacağı yönündedir.

Kelime : Piyasanın Sıkıştırılması
Çevirisi : Market Squeeze
Açıklaması : Piyasanın sıkıştırılması, hem vadeli hem de spot piyasada alım satıma konu olan üründe uzun pozisyon alınarak yapılmaktadır. Vade ayında teslimat öncesi, hem spot piyasada önemli miktarda sözleşmeye konu malı alan, hem de vadeli piyasadaki uzun pozisyonunu koruyan alıcı karşısında kısa pozisyon sahipleri pozisyonlarını kapatamamakta, spot piyasada ise arzın yetersiz olması nedeniyle fiyatlar suni olarak aşırı yükselmektedir. Bu durumda yapay olarak fiyatların yükselmesi neticesinde aşırı kar elde etme imkanı doğmaktadır.

Kelime : Piyasa Yapıcı Hesabı
Çevirisi : Market Maker Account
Açıklaması : Sadece piyasa yapıcıların yaptığı işlemlerin izlendiği hesaplardır.

Kelime : Piyasa Yapıcı Hesabı
Çevirisi : Market Maker Account
Açıklaması : Sadece piyasa yapıcıların yaptığı işlemlerin izlendiği hesaplardır.

Kelime : Piyasalararası Yayılma İşlemi
Çevirisi :
Açıklaması : Aynı ürün veya aralarında belirli bir ilişki olan ürünler farklı borsalarda işlem görüyorsa, bu borsalar arasında yapılan mutabakat gereği piyasa katılımcılarının aynı veya benzer ürünlerdeki alış veya satış işlemleri her iki borsa tarafından yayılma işlemi olarak kabul edilebilir. Örneğin, Aralık vadeli pamuğu New York Pamuk Borsası?nda alıp yine Aralık vadeli Ege Standart 1 pamuğunu Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası?nda satmak piyasalararası yayılma işlemidir.

Kelime : Portföy Hesabı
Çevirisi : Portfolio Account
Açıklaması : Üyenin kendi portföyü için yaptığı işlemlerin izlendiği hesaptır.

Kelime : Pozisyon
Çevirisi : Position
Açıklaması : Borsada alım ve/veya satım yapılarak sahip olunan sözleşmelerin yön (uzun-kısa) ve adet bakımından ifade edilme şeklidir.

Kelime : Pozisyon
Çevirisi : Position
Açıklaması : Borsada alım ve/veya satım yapılarak sahip olunan sözleşmelerin yön (uzun-kısa) ve adet bakımından ifade edilme şeklidir.

Kelime : Pozisyon Aktarımı
Çevirisi :
Açıklaması : Takasbank tarafından tutulan kayıtlar üzerinden, ilgili teminat hesaplarıyla birlikte yapılır. Belirli durumların gerçekleşmesi halinde, Takasbank?ın önerisi ve Borsa Yönetim Kurulunun kararı ile üyelerin pozisyonları diğer bir takas üyesine transfer edilebilir.

Kelime : Pozisyon Aktarımı
Çevirisi :
Açıklaması : Takasbank tarafından tutulan kayıtlar üzerinden, ilgili teminat hesaplarıyla birlikte yapılır. Belirli durumların gerçekleşmesi halinde, Takasbank?ın önerisi ve Borsa Yönetim Kurulunun kararı ile üyelerin pozisyonları diğer bir takas üyesine transfer edilebilir.

Kelime : Pozisyon Aktarımı
Çevirisi :
Açıklaması : Takasbank tarafından tutulan kayıtlar üzerinden, ilgili teminat hesaplarıyla birlikte yapılır. Belirli durumların gerçekleşmesi halinde, Takasbank?ın önerisi ve Borsa Yönetim Kurulunun kararı ile üyelerin pozisyonları diğer bir takas üyesine transfer edilebilir.

Kelime : Pozisyonların Güncelleştirilmesi
Çevirisi : marking to market
Açıklaması : Piyasada işlem yapan tarafların sahip oldukları pozisyonların her gün sonunda belirlenen uzlaşma fiyatı esas alınarak yeniden değerlendirilmesidir. Yeniden değerleme sonucu kar/zararlar hesaplanarak ilgili hesaplara yansıtılır.

Kelime : Pozisyon Limiti
Çevirisi : Position Limit
Açıklaması : Herhangi bir sözleşmede, tek bir hesabın alım ya da satım yönünde alabileceği azami sözleşme sayısı veya oranı. Borsa, manipülatif işlemleri sınırlamak ve suni arz ve talebi önleme suretiyle piyasanın sıkışmasını engellemek amacıyla pozisyon limiti uygular.

Kelime : Pozisyon Kapatma
Çevirisi : Offset Position
Açıklaması : Vadeli piyasalarda alınmış bir pozisyonun, ters yönlü bir işlem yapılmak (alındıysa satılması/satıldıysa geri alınması) suretiyle kapatılması işlemidir.

Kelime : Primli Tahvil
Çevirisi : Premium Bond
Açıklaması : Başabaş tahvillerin aksine tahvilin nominal değeri ile satış fiyatı arasında alıcı lehine fark bulunan yani itibari kıymetinden daha düşük bir bedelle satışa arzedilen tahvillerdir. Diğer bir deyimle bu farka ihraç primi de denilmektedir.

Kelime : Piyasa Değeri
Çevirisi : Market Capitilization
Açıklaması : Şirketlerin piyasa değeridir. Türkiyede şirketin halka açıklık oranı ne olursa olsun borsada işlem gören hisse bir hisse senedinin değerinin ödenmiş veya çıkarılmış sermayesini temsil eden tüm hisse senetlerinin sayısı ile açrpımı ile hesaplanır.

R :

 
Kelime : Raf Kayıt Sistemi
Çevirisi : Book Shelf Registration
Açıklaması : Hisse senetleri Borsa’da işlem gören anonim ortaklıklardan Kurulca uygun görülenler hakkında temel bilgileri içeren ve düzenli olarak güncellenen dokümanın sürekli olarak yayımlanmasına dayalı kamuyu aydınlatma sistemidir.

Kelime : Rekabet Kurumu
Çevirisi : Turkish Competition Authority
Açıklaması : Mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasını sağlamakla görevli düzenleyici otoritedir.

Kelime : Rembrand bond
Çevirisi : Rembrand bond
Açıklaması : Hollanda’da ihraç edilen yabancı tahvildir.

Kelime : Repo
Çevirisi : Repurchase Agreement
Açıklaması : Bir menkul kıymetin işlemin başlangıç valöründe satılıp, bitiş valöründe geri alınmasıdır (Menkul kıymetin geri alma vaadiyle satımı).

Kelime : Repo ve Ters Repo
Çevirisi : Repurchase and reverse repurchase of capital market instruments
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının geri alım veya satım taahhüdüyle alım satımına (repo-ters repo),ilişkin faaliyettir.

Kelime : Risk
Çevirisi : Risk or Exposure
Açıklaması : Kaybetme veya zarar görme olasılığıdır ya da bir beklentinin gerçekleşip gerçekleşmeme olasılığıyla ifade edilen bir kavramdır.

Kelime : Risk Alma
Çevirisi : Risk Lover
Açıklaması : “Risk lover” bir yatırımcı yüksek bir riske rağmen bir prim talep etmeksizin garanti bir düşük getiriye razı olan yatırımcı türünü ifade eder.

Kelime : Risk- Geri Ödememe
Çevirisi : Risk-Default
Açıklaması : Borcun geri ödenenemesi riskidir.

Kelime : Risk Nötr
Çevirisi : Risk Neutral
Açıklaması : “Risk neutral” bir yatırımcı ise riskle değil yatırımın getirisi ile ilgili olan yatırımcı türünü ifade eder.

Kelime : Risk- Uzun Yaşama
Çevirisi : Risk-Longevity
Açıklaması : Uzun yaşama riskidir.

Kelime : Risk Yönetimi
Çevirisi : Risk Management
Açıklaması : Gelecekte olabilecek olumsuz fiyat dalgalanmalarına karşı önlem alarak fiyat ve/veya faiz riskinden korunma işlemlerinin geneli.

Kelime : Risk-Döviz Kuru
Çevirisi : Risk-Currency
Açıklaması : Aracı kurumların döviz kuru riski her bir döviz cinsi itibariyle hesaplanacak net açık pozisyonlarının toplamından oluşur.

Kelime : Risk-Düzenleme
Çevirisi : Riks-Regulatory
Açıklaması : Düzenleyici otoritelerin, mahkemelerin veya herhangi bir kamu kurmunun aldığı bir karardan ötürü ortaya çıkan risktir.

Kelime : Riske Maruz Değer veya Riskteki Değer
Çevirisi : Value at Risk (VAR)
Açıklaması : Portföyde ortaya çıkabilecek kaybın tahminidir. Belli bir süre için, belli bir güven aralığında ortaya çıkabilecek en yüksek zararı veya belli bir parasal tutardır. Bir başka deyişle, herhangi bir kıymetin belli bir sürede (10 gün gibi), belli bir olasılıkla (%95, %99 gibi) ne kadar değer kaybedebileceğinin istatistiki yöntemler kullanılarak hesaplanmasıdır. Döviz, menkul kıymet ve benzeri yatırım araçlarının ya da bunlardan oluşan bir portföyün içerdiği piyasa riskinin ölçülmesi amacı ile kullanılan istatistiksel bir yöntemdir. Bu tür bir ölçümle, piyasa riski olarak adlandırılan, kur ve faiz riskinin yatırımın mevcut değerini çeşitli olasılık değerlerine ve süreye bağlı olarak ne ölçüde etkileyebileceği bulunmaya çalışılmaktadır.

Kelime : Risk-Karşı Taraf
Çevirisi : Risk-Counterpart
Açıklaması : Karşılığında yeterli teminat bulunmadan borç verilmesi, diğer taahhütlerde bulunulması, varlıkların ödünç, emanet veya teminat olarak tevdi edilmesi gibi nedenlerle, varlıkların geri alınmasında ortaya çıkan riskleri ifade eder.

Kelime : Risk-Nakde Dönüştürme
Çevirisi : Risk-Liquidity
Açıklaması : Şirketlerin aktiflerinde ya da fonların portföylerinde yer alan varlıkların kısa sure içinde piyasa değerine yakın bir fiyattan satılamaması veya satın alınamaması riskidir.

Kelime : Risk-Operasyonel
Çevirisi : Risk-Operational
Açıklaması : İç kontrol sisteminin yeterli olmaması, bilgi işlem ve iletişim sisteminin hatalı çalışması, kişilerin kasten veya istemeyerek neden oldukları hatalar sonucunda ortya çıkan risktir.

Kelime : Risk-Pozisyon
Çevirisi : Risk-Position
Açıklaması : Varlıkların ihraçcısından veya bu varlıkların işlem gördüğü piyasalarda oluşan fiyat dalgalanmaları ile alacak ve borçların cari değerlerindeki değişmelerden kaynaklanan riskleri ifade eder.

Kelime : Risksiz Faiz Oranı
Çevirisi : Risk Free Rate
Açıklaması : Devletin iç piyasadan aldığı borcu geri ödeyememe ihtimalinin bulunmaması, devlet iç borçlanma senetlerini yükümlülüğü yerine getirme açısından risksiz kılar. Dolayısıyla devletin aldığı borçlara ödediği faiz risksiz faiz oranıdır.

Kelime : Risk-Yoğunlaşma
Çevirisi : Risk-Concentration
Açıklaması : Belirli bir varlık veya yükümlülüğünün, sermaye yeterliliği tabanının önemli bir oranını oluşturması halindeki riski ifade eder.

Kelime : Risten Kaçınma
Çevirisi : Risk Averse
Açıklaması : “Risk averse” bir yatırımcı riskli bir portföyü ancak riskini karşılayacak garanti bir prim karşılığı kabul eden yatırımcı türünü ifade eder.

Kelime : Rüçhan Hakkı
Çevirisi : Pre-emptive Right
Açıklaması : Ortaklıkların bedelli sermaye artırımlarına mevcut ortakların öncelikle katılma hakkıdır. Sözkonusu hak, hisse senedine bağlı “Yeni Pay Alma Kuponları” karşılığında ve ayrıca hisse senedi ibrazına gerek kalmaksızın kullandırılır.

Kelime : raf kayıt sistemi
Çevirisi : shelf registration system
Açıklaması :

Kelime : risk sermayesi
Çevirisi : venture capital
Açıklaması :

Kelime : risk iştahı
Çevirisi : risk appetite
Açıklaması :

Kelime : Riskten Korunma Oranı
Çevirisi : Hedge Ratio
Açıklaması : Spot piyasada bir birim sahip olunan pozisyon için kaç birimlik vadeli işlem sözleşmesi ile korunma sağlanacağını gösteren oranadır.

Kelime : Ralli
Çevirisi : Suddenly Increase of the Prices
Açıklaması : Fiyatların aniden yukarı çıkması.

Kelime : Rho
Çevirisi :
Açıklaması : Faiz oranındaki %1?lik değişim sonucunda, opsiyon priminin ne kadar değişeceğini gösterir.

Kelime : Riskli Hesap
Çevirisi : Risky Account
Açıklaması : ?Başlangıç teminatının?, ?mevcut teminat ± kar/zarar? tutarına oranı %100 veya daha büyük ise ilgili hesap riskli duruma düşer. Riskli durumdaki hesaplar pasif ve aktif emir girişi yaparak pozisyon kapatıcı işlem gerçekleştirebilirler. Diğer taraftan, daha önce riskli konuma geçmiş hesaplar için başlangıç teminatının ?mevcut teminat ± kar/zarar? tutarına oranı %90 veya daha düşük duruma gelirse hesap, ?riskli hesap? durumundan çıkarılır.

Kelime : Risk Transferi
Çevirisi : Transferring the Risk
Açıklaması : Risk transferi, aleyhte fiyat değişimi riskinden korunmak isteyenlerin fiyat riskini, fiyat hareketlerinden kar elde etmek isteyen spekülatörlere devretmesidir.

Kelime : Risksiz Faiz Oranı
Çevirisi : Risk-Free Interest Rate
Açıklaması : Devletin iç piyasadan aldığı borcu geri ödeyememe ihtimalinin bulunmadığı varsayımı, devlet iç borçlanma senetlerini yükümlülüğü yerine getirme açısından risksiz olduğu varsayımını doğurur. Dolayısıyla devletin aldığı borçlara ödediği faiz, risksiz faiz oranı olarak kabul edilir.

Kelime : Referans Fiyat
Çevirisi : Reference Price
Açıklaması : Bir hisse senedinin işlem görebileceği en üst ve en alt fiyat limitlerinin belirlenmesinde esas teşkil etmeyen, fiyat tescili yapılıncaya kadar üyelerce referans değer olarak kullanılması amaçlanan fiyattır. Sadece Rüçhan Hakkı Kupon Pazarı?nda işlem görmeye başlayacak yeni pay alma kuponları için hesaplanır.

Kelime : Re?sen Alım/Satım (Temerrüt Alış/Satışı)
Çevirisi : Buy in / Sell out
Açıklaması : Temerrüt halinin Borsa Yönetim Kurulu?nun belirlediği süreyi doldurması halinde, sürenin bitimini takip eden ilk iş günü işlem konusu hisse senetlerinin temerrüde düşen üyenin pozisyonuna göre Hisse Senedi Piyasası Müdürlüğü?nce elektronik ortamda ayrı hisse koduyla, cari fiyattan alım satımının yapılmasıdır.

Kelime : Resmi Müzayede Pazarı
Çevirisi : Official Auction Market
Açıklaması : Mahkemelerin, icra dairelerinin ve diğer resmi dairelerin Borsa?da yapılmasına gerek gördükleri menkul kıymet satım işlemlerinin yapıldığı pazardır.

Kelime : Rho
Çevirisi : Rho
Açıklaması : Faiz oranındaki 1 puanlık değişim karşısında opsiyon priminde meydana gelecek değişimi gösterir.

Kelime : Risk Primi
Çevirisi :
Açıklaması : Gelişmiş ülke piyasalarında risk primi hesaplanırken geçmiş verilerin ortalaması kullanılmaktadır. Türk piyasası gibi geçmişe yönelik yeterli veri olmayan piyasalarda, risk priminin başka veriler kullanılarak tahmini yoluna gidilebilir.

Kelime : Risk Sermayesi Yatırım Ortaklığı
Çevirisi : Venture Capital Investment Trust
Açıklaması : Kayıtlı sermayeli olarak kurulan ve çıkarılmış sermayelerini esas olarak sermaye ve faiz kazancı elde etmek amacıyla risk sermayesi yatırımlarına yönelten halka açık anonim ortaklıklardır.

Kelime : Risk Yönetimi
Çevirisi :
Açıklaması : Risk yönetimi ?risk almamak? demek değildir. Doğru riski doğru maliyetle üstlenme sanatıdır. Nihai hedef; riske göre ayarlanmış getiri (risk adjusted return) hesaplaması yapabilmek ve sermayenin buna göre tahsis edilmesidir.

S :

 
Kelime : Sabit Getirili Menkul Kıymetler
Çevirisi : Fixed Income Securities
Açıklaması : Alacaklılık hakkı sağlayan, belirli bir meblağı temsil eden, dönemsel gelir getiren, misli nitelikte seri halinde çıkarılan, ibareleri aynı olan ve yatırım aracı olarak kullanılan borçlanma senetleridir. İhraç eden kuruluşların niteliğine göre kamu ve özel sektör menkul kıymetleri olarak ikiye ayrılırlar. Sabit getirili menkul kıymetler vade sonuna kadar elde tutulmaları halinde belirli bir getiriyi garanti eder.

Kelime : Sarbanes- Oxley Kanunları
Çevirisi : Sarbanes-Oxley Laws
Açıklaması : Yöneticilerin ve şirket çalışanlarının şirkete ilişkin görevlerinde ilkeli hareket etmelerini sağlamak ve buna uygun davranmayanları çok ciddi şekilde cezalandırmaya yönelik düzenlemelerdir. Şirket yöneticileri ve çalışanları açısından ağır para ve hapis cezaları öngören düzenlemeler neticesinde, bağımsız denetim alanında yeni bir sistem tasarlanmış ve “Public Company Accounting Oversight Board” adlı gözetim ve denetim kurulu oluşturulmuş, ABD’de bağımsız denetim hizmeti verecek kuruluşların söz konusu kuruluşa kaydı zorunlu tutulmuştur.

Kelime : Satış Komisyonu Alan Fonlar
Çevirisi : Load Mutual Funds
Açıklaması : Satış komisyonu alan fonlardır.

Kelime : Satış Komisyonu Almayan Fonlar
Çevirisi : No-Load MutualFunds
Açıklaması : Satış komisyonu almayan fonlardır.

Kelime : Sermaye
Çevirisi : capital
Açıklaması :

Kelime : Sermaye Piyasası
Çevirisi : Capital Market
Açıklaması : Orta ve uzun vadeli yatırım araçlarının ihraç edildiği ve işlem gördüğü piyasalardır.

Kelime : Sermaye Piyasası Faaliyetleri
Çevirisi : Capital Market Activities
Açıklaması : Sermaye piyasası faaliyetleri; a) Kurul kaydına alınacak sermaye piyasası araçlarının ihraç veya halka arz yoluyla satışına aracılık, b) Daha önce ihraç edilmiş olan sermaye piyasası araçlarının aracılık amacıyla alım satımı, c) Ekonomik ve finansal göstergelere, sermaye piyasası araçlarına, mala, kıymetli madenlere ve dövize dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil her türlü türev araçların alım satımının yapılmasına aracılık, d) Sermaye piyasası araçlarının geri alım veya satım taahhüdü ile alım satımı, e) Yatırım danışmanlığı, f) Portföy işletmeciliği veya yöneticiliği, g)Diğer sermaye piyasası kurumlarının faaliyetleridir.

Kelime : Sermaye Piyasası Kurulu
Çevirisi : Capital Markets Board of Turkey
Açıklaması : Türk sermaye piyasalarının düzenleyici otoritesidir. Tasarrufların menkul kıymetlere yatırılarak halkın iktisadi kalkınmaya etkin ve yaygın bir şekilde katılmasını sağlamak amacıyla; sermaye piyasasının güven, açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını, tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarının korunmasını, düzenlemek ve denetlemek amacıyla 13.01.1982 tarihinde kurulmuştur.

Kelime : Sermaye Yeterliliği Tabanı
Çevirisi : Capital Adequacy Base
Açıklaması : Aracı kurumların özsermayelerinden duran varlıklar (Maddi duran varlıklar (net), maddi olmayan duran varlıklar (net), borsalarda ve teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görenler hariç olmak üzere, değer düşüklüğü karşılığı ve sermaye taahhütleri düşüldükten sonra kalan finansal duran varlıklar ve diğer duran varlıklar) ve müşteri sıfatı ile olsa dahi, personelden, ortaklardan, iştiraklerden, bağlı ortaklıklardan ve sermaye, yönetim ve denetim açısından doğrudan veya dolaylı olarak ilişkili bulunulan kişi ve kurumlardan olan teminatsız alacaklar ile bu kişi ve kurumlar tarafından ihraç edilmiş ve borsalarda ve teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmeyen sermaye piyasası araçlarının indirilmesi suretiyle bulunan tutarı ifade eder.

Kelime : SICAV
Çevirisi : Societe d’investissement a capital variable
Açıklaması : Açık uçlu ve şirket tipi kollektif yatırım kuruluşlarına Lüksemburg mevzuatında verilen isimdir. Bu ortaklıklar, devredilebilir menkul kıymetlere yatırım yapmakta, tüm gelirleri bir havuzda toplanmakta ve açık uçlu oldukları için sermayeleri yatırımcıların arz ve talebine göre artıp azalmaktadır. Yatırımcılar, ortaklık paylarını pay başına net aktif değeri üzerinden alıp satmaktadırlar. Pay başına net aktif değerinin üzerine genellikle alım veya satım komisyonu eklenmektedir.

Kelime : Sınırlı Denetim
Çevirisi : Limited Auditing
Açıklaması : Ara mali tablo düzenlemekle yükümlü olan anonim ortaklıklar, aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları ve yatırım fonlarının düzenleyecekleri ara mali tabloların, sürekli denetleme ile görevli bağımsız denetleme kuruluşları tarafından incelenmesi ve rapora bağlanmasıdır.

Kelime : Sıralama
Çevirisi : Ranking
Açıklaması : Kamuya kurumsal yatırımcılar hakkında tarafsız bilgi vermek üzere kurumsal yatırımcıların performanslarına göre sıralanmasıdır. Sıralama yapılırken getiri oranı, riske göre düzeltilmiş getiri oranı veya uygun görülen diğer yöntemler kullanılır. Sıralamanın sunuşunda kullanılacak göstergeler puanlama, simgeleme, harf veya uygun görülen diğer göstergelerdir.

Kelime : Sosyal Güvenlik Uygulamaları (Birinci, İkinci ve Üçüncü Ayak)
Çevirisi : Social Security Implementations (First, Second and Third Pillar)
Açıklaması : Birinci basamakta, zorunlu katılıma dayalı, sosyal devlet olmanın gereği olarak her bireye asgari bir gelir sağlama amaçlı emeklilik sistemi (Pay As You Go) yer almaktadır. İkinci basamakta zorunlu veya isteğe bağlı olarak, çoğunlukla işyeri bazlı ve emeklilikteki gelirin belli olduğu (DB Defined Benefit-Belirli Fayda) emeklilik sistemi, üçüncü basamakta ise bireylerin emekliliğe yönelik gönüllü tasarruflarını düzenleyen emeklilik sistemi (DC-Defined Contribution–Belirli Katkı) söz konusudur.

Kelime : Spekülatör
Çevirisi : Speculator
Açıklaması : Korunma amacıyla değil de oluşturduğu fiyat beklentileri çerçevesinde kar elde etmek amacıyla sözleşme alıp satan yatırımcı türüdür.

Kelime : Spot Fiyat
Çevirisi : Spot Price
Açıklaması : Teslim işlemlerinin çok kısa bir süre içerisinde gerçekleştirileceği alım satımlarda o an için geçerli piyasa fiyatı.

Kelime : SRO
Çevirisi : Self Regulatory Organizations
Açıklaması : Öz düzenleyici kuruluşlar

Kelime : Stres Testi
Çevirisi : Stress Testing
Açıklaması : Sık rastlanmayan fakat olası risklerin gerçekleşmesi durumunda oluşabilecek zararları ölçmek için kullanılan bir risk yönetim tekniğidir.

Kelime : Sukuk
Çevirisi : Sukuk
Açıklaması : Kamuya ait gayrimenkullerin bir portföy havuuz içinde menkul kıymetleştirilmesine dayalı olarak ihraç edilen islami global bono satışıdır.

Kelime : Sürdürme Teminatı
Çevirisi : Maintenance Margin
Açıklaması : Borsa tarafından belirlenen ve başlangıç teminatının, piyasadaki olumsuz fiyat değişmeleri sonucu oluşan zarar dolayısıyla, ineceği asgari teminat seviyesini gösteren tutardır.

Kelime : Süre
Çevirisi : Duration
Açıklaması : Sabit getirili, kupon ödemeli bir menkul kıymetin, anapara ve kupon ödemelerinin net bugünkü değerlerinin, kupon ödeme dönemleri ile ağırlıklandırılarak bulunan vadesidir. Efektif vade olarak da adlandırılır. Tahvilin vadesi uzadıkça, duration artar. Tahvilin getirisi arttıkça, duration azalır. Kupon sıklığı arttıkça, duration azalır. İskontolu, kupon ödemesi olmayan kıymetlerde, duration, kıymetin vadeye kalan süresine eşittir. Risk ölçümü açısından, menkul kıymetin piyasa faizine olan duyarlılığını ölçer. Düşük kupon ödemeli, uzun vadeli kıymetlerin süresi daha uzun, diğer bir deyişle, faiz riski daha fazladır. Farklı vade ve kuponlu yatırım araçları ile bu tür mali araçlardan  oluşan portföylerin birbirlerine göre hangi oranda faiz riski ile karşı karşıya olduklarının karşılaştırılmasında kullanılır. 

Kelime : Sürekli Denetim
Çevirisi : Continuous Auditing
Açıklaması : Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi ortaklıkların, mevzuat ve genel kabul görmüş denetim ve muhasebe esas ve ilkelerine uygunluk yönünden, defter, kayıt ve belgelerinin her yıl denetlenmesidir.

Kelime : Sürü Psikolojisi
Çevirisi : Herd Behavior
Açıklaması : Büyük fiyat dalgalanmalarında küçük yatırımcıların bilinçsiz şekilde yüksek fiyattan alım yapmaları ya da panikle düşük fiyattan satış yapmalarıdır.

Kelime : sermaye artırımı
Çevirisi : capital contribution
Açıklaması :

Kelime : sermaye piyasaları işlemcileri
Çevirisi : trader
Açıklaması :

Kelime : sistemik risk
Çevirisi : systemic risk
Açıklaması :

Kelime : Satmama Taahhüdü
Çevirisi : Lock-up Agreement
Açıklaması : Halka arz suretiyle satış sürecinin bitimini takiben tüm ortakların belirli bir süre boyunca paylarını satmayacaklarına ilişkin verdikleri taahhüttür. Satmama taahhüdü genel olarak 180 gün olarak belirlenmekle birlikte 120 gün ile 360 gün arasında değişebilmektedir.

Kelime : sirküler
Çevirisi : circular
Açıklaması : Sermaye Piyasası Kanunu anlamında sirküler, esasları Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen ve halka arz esnasında halkı sermaye piyasası araçlarını almaya davet eden duyurudur.

Kelime : suç duyurusu
Çevirisi : Filing with the Public Prosecutors Office
Açıklaması : Suç şüphesinin mağdur, suçtan etkilenen ya da üçüncü kişiler tarafından, yetkili merciiye bildirilmesi

Kelime : Sharpe Oranı
Çevirisi : Sharpe Ratio
Açıklaması : Sharpe oranı, her hangi bir portföyün veya fonun, aldığı riske oranla ne kadarlık bir getiri elde ettiğini gösteren bir orandır. Bu oranın hesaplanmasında portföyün veya fonun ortalama getirisinden, risksiz faiz oranı olarak kabul edilen repo (veya çık kısa vadeli Hazine bonosu) faiz oranı çıkarılır. Elde edilen sonuç portföy/fon getirisinin riskliliğini gösteren getiri volatilitesine bölünerek Sharpe oranı elde edilir. Sharpe oranı yüksek olan portföylerin/fonların, daha başarılı bir yönetim sergilediği kabul edilmektedir.

Kelime : Spot Price
Çevirisi : Cari Değer
Açıklaması :

Kelime : Satım Opsiyonu
Çevirisi : Put Option
Açıklaması : Satım opsiyonu, bu opsiyonu alan tarafa, belirli bir vadede veya belirli bir vadeye kadar, önceden belirlenen fiyat üzerinden, belli miktar ve nitelikteki dayanak varlığı satma hakkını veren, ancak zorunlu tutmayan tarafı ise talebi halinde almaya yükümlü kılan sözleşmedir.

Kelime : Satım Opsiyonlu Alacaklı Dikey Yayılma
Çevirisi : Bull Spread With Put Options
Açıklaması : Bu stratejiyi uygulayan yatırımcı, iki farklı kullanım fiyatlı satım opsiyonundan yüksek kullanım fiyatlı opsiyonu satıp, eş zamanlı olarak düşük kullanım fiyatlı satım opsiyonunu satın alır. Dolayısıyla, yatırımcı asli değeri daha yüksek olan satım opsiyonunu satar ve eş zamanlı olarak, asli değeri daha düşük satım opsiyonunu alır. Bu işlem sonucunda yatırımcı primi yüksek opsiyonu satıp, primi düşük opsiyonu aldığından, yatırımcının hesabına nakit para girişi olur. Bu yüzden de söz konusu dikey yayılma işleminin ismine bir muhasebe terimi olan ??alacaklı?? kelimesi eklenerek ?alacaklı dikey yayılma? olarak tanımlanmıştır.

Kelime : Satım Opsiyonlu Borçlu Dikey Yayılma
Çevirisi : Bear Spread With Put Options
Açıklaması : Bu stratejiyi uygulayan yatırımcı, iki farklı kullanım fiyatlı satım opsiyonundan yüksek kullanım fiyatlı opsiyonu alıp, eş zamanlı olarak düşük kullanım fiyatlı satım opsiyonunu satar. Dolayısıyla, yatırımcı asli değeri daha yüksek olan satım opsiyonunu alır ve eş zamanlı olarak, asli değeri daha düşük olan satım opsiyonunu satar. Bu işlem sonucunda yatırımcı primi yüksek opsiyonu alıp, primi düşük opsiyonu sattığından, yatırımcının hesabından nakit para çıkışı olur. Bu yüzden de söz konusu dikey yayılma işlemi bir muhasebe terimi olan ??borçlu?? kelimesi eklenerek ?borçlu dikey yayılma? olarak tanımlanmıştır.

Kelime : Satış Fiyatı
Çevirisi : Selling Price
Açıklaması : Herhangi bir ürünün satılması için satıcısının teklif etmiş olduğu fiyat, satış fiyatıdır.

Kelime : Seans Emri (SNS)
Çevirisi : Session Order
Açıklaması : Sadece girildiği seansta geçerli olan seans sonuna kadar eşleşmezse sistem tarafından otomatik olarak iptal edilen emirdir.

Kelime : Sentetik Pozisyonlar
Çevirisi : Synthetic Positions
Açıklaması : Piyasada varolan bir enstrümanla alınabilecek bir pozisyonu opsiyonlarla veya opsiyonlar ve dayanak varlıklar ile birden fazla pozisyona girmek suretiyle taklit etme işlemi. Burada oluşturulan sentetik pozisyon ile piyasada bulunan tek bir enstrüman ile girilen pozisyonun kar/zarar profili aynıdır. Sentetik pozisyonlar vadeli işlem sözleşmeleri kullanılarak da alınabilir.

Kelime : Sesli Müzayede
Çevirisi : Open Outcry
Açıklaması : Borsa üyelerinin korbey veya pit olarak adlandırılan fiziki bir mekanda alım satımlarını yüz yüze sesli olarak yapmaları.

Kelime : Son İşlem Günü
Çevirisi : Last Trading Day
Açıklaması : Bir sözleşmede işlem yapılabilen son günün tanımlanmasıdır. Bu gün sonunda açık kalan pozisyonlar tanımlanan uzlaşma yöntemine göre kapatılır.

Kelime : Sorgulamacı Üye Temsilcisi
Çevirisi : Member Representative- Inquirer
Açıklaması : Bağlı bulunduğu üyenin yönetici temsilcilerinin ve normal temsilcilerinin sisteme gönderdiği emirleri izleyebilen , sorgulama yapabilen ancak sisteme emir göndereyen üye.

Kelime : Sözleşme
Çevirisi : Futures and Options Contract
Açıklaması : Borsa tarafından standart özellikleri ilan edilmiş olan ve borsada alım satıma konu olabilecek vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleridir.

Kelime : Sözleşme Ayı
Çevirisi : Contract Month
Açıklaması : Standart olarak ilgili sözleşmede hangi vade aylarının işleme konu olduğunun tanımlanmasıdır.

Kelime : Sözleşme Bazında Brüt Teminatlandırma
Çevirisi : Contract Based Gross Margining
Açıklaması : Sadece global hesaplar için kullanılan bu yöntem uygulandığında netleştirme yapılmaz. Bir global hesabın altında birden fazla müşterinin işlem yapması nedeniyle herhangi bir vadeli işlem sözleşmesinde alınan pozisyonlar emir girişinde aksi belirtilmediği sürece netleştirilmez. Böylece global hesaplar bir vadeli işlem sözleşmesinde aynı anda hem uzun hem de kısa pozisyon taşıyabilirler. Bu yöntemde spread pozisyonu dikkate alınmaz.

Kelime : Sözleşme Bazında Net Teminatlandırma
Çevirisi : Contract Based Net Margining
Açıklaması : Bu yöntemde Borsada işlem gören herhangi bir vadeli işlem sözleşmesi için alınan pozisyonlar netleştirilirken, aynı dayanak varlığa dayalı ancak farklı vadelerde olan vadeli işlem sözleşmelerindeki uzun ve kısa pozisyonlar, yayılma pozisyonu olarak teminatlandırılır. Böylelikle düz pozisyondan alınan teminatla karşılaştırıldığında daha az teminat alınmış olur.

Kelime : Sözleşme Büyüklüğü
Çevirisi : Contract Size
Açıklaması : Her bir sözleşmedeki alım satıma konu miktarın tanımlanmasıdır. (1 Ton Pamuk veya 1.000 USD gibi)

Kelime : Sözleşmenin Parasal Büyüklüğü
Çevirisi : Contract Value
Açıklaması : Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesine konu olan dayanak varlığın piyasa fiyatı ile sözleşme büyüklüğünün çarpılması sonucunda bulunan değer.

Kelime : Spot İşlem
Çevirisi : Spot Transaction
Açıklaması : Ödeme ve teslimatın işlem yapılan günde veya çok kısa süre içerisinde yapıldığı işlemler.

Kelime : Spot Piyasalar
Çevirisi : Spot Markets
Açıklaması : Belli miktarda bir mal veya kıymetin ve bunların karşılığı olan paranın işlemin ardından el değiştirmesini sağlayan piyasalardır.

Kelime : Sürdürme Teminatı Seviyesi
Çevirisi :
Açıklaması : Takas Kurumlarının belirlediği, hesapta teminat olarak bulundurulan tutarların düşebileceği en alt sınır.

Kelime : Sürekli Müzayede Yöntemi
Çevirisi : Continuous Auction Method
Açıklaması : Normal seans esnasında, VOBİS?e iletilen emirlerin Borsa Yönetmeliğinde belirtilen şekilde, fiyat önceliği ve zaman önceliği esaslarına uygun olarak eşleşmesi sonucunda oluşan fiyatlar üzerinden işlemlerin gerçekleşmesi yöntemidir.

Kelime : Serbest Fon
Çevirisi : Hedge Fund
Açıklaması : Genellikle kayıt altına alınmamış, komandit ortaklık şeklinde örgütlenmiş, menkul kıymetlerini halka arz etmeksizin yüksek gelir seviyesindeki kuruluş ve kişilere ihraç eden, yatırım fonlarından farklı olarak uzun pozisyon yanında kısa pozisyon da alabilen, kendilerine ait olmayan enstrümanları ödünç alıp açığa satarak piyasadaki düşüşlerden de kazanç elde etme imkanına sahip olan, arbitraj stratejileri kullanabilen varlık havuzlarıdır.

Kelime : Satış Fiyatı
Çevirisi :
Açıklaması : Herhangi bir ürünün satılması için satıcısının teklif etmiş olduğu fiyat, satış fiyatıdır.

Kelime : Seans
Çevirisi : Session
Açıklaması : Bir menkul kıymetin, ilgili olduğu pazarda, işlemlerinin başlatıldığı an ile bitirildiği an arasında geçen süre ?Seans? olarak adlandırılır.

Kelime : Sistematik Risk
Çevirisi :
Açıklaması : "Ekonomik Politik ve sosyal durum Çevresel faktörlerin değişkenliğinden kaynaklanıp, bütün şirketleri aynı yönde fakat değişik derecede etkileyen riskler. "

Kelime : Sistematik Olmayan Risk
Çevirisi :
Açıklaması : "Sadece bir firmayı etkilerken diğer firmaları etkilemeyen, finansal varlıkların - bireysel ya da - sektörel olarak sahip oldukları risklerdir. "

Kelime : Sistemik Risk
Çevirisi : Systemic Risk
Açıklaması : Kredi piyasalarında veya varlık piyasalarında finansal firmaların iflası tehlikesine yol açan ve bunun yayılarak ödemeler mekanizmasında ve finansal sistemin sermaye tahsis kapasitesini kesintiye uğratma tehlikesi yaratan miktarlarda ve fiyatlarda beklenmeyen değişmeler yaratan finansal piyasalardaki bozulmaları ifade eder.

Kelime : Son İşlem Günü Uzlaşma Fiyatı
Çevirisi :
Açıklaması : Vadeli işlem borsalarında işlem gören sözleşmelerde işlemlerin yapılabildiği son işlem günü sonunda tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesinde baz alınacak uzlaşma fiyatıdır.

Kelime : Samuray Tahviller
Çevirisi : Samuraybond /Samurai bond
Açıklaması : Japonyada ihraç edilen yabancı tahvildir.

Ş :

 
Kelime : Şemsiye Fonlar
Çevirisi : Umbrella Funds
Açıklaması : Değişken Sermayeli Yatırım Ortaklığı (DSYO), klasik tip yatırım ortaklığının hisse senetlerini yatırımcılar talep ettiği an ihraç eden ve yine yatırımcılar istediği an geri alan, bir başka ifade ile “açık uçlu” şeklidir. Bu modelin bir özelliği de bir Ana-Fon altında değişik yatırım amaçlarına sahip bir çok Alt-Fon barındıran Şemsiye Tipi olarak kurulabilmesidir. Şemsiye fon kavramı uygulamada kullanılan bir tanımlama olup, AB direktiflerinde özel bir düzenlemesi bulunmamaktadır. Şemsiye Fon yapılanmasında DSYO’nun varlıkları, farklı alt fonlarda bulunmaktadır. Her bir alt fon belirli yatırım hedeflerine uygun olarak yönetilen ayrı bir menkul kıymetler portföyüdür.

Kelime : Şarta Bağlı Emir (SAR)
Çevirisi : Market Contingent Order
Açıklaması : Bu emir türü, emri giren tarafından ilgili sözleşme için belirlenen fiyattan (aktivasyon fiyatı) ya da alış emirleri için daha yüksek ve satış emirleri için daha düşük fiyatlardan Borsada işlem olması durumunda, emrin sistemde aktif hale gelmesi amacıyla kullanılır.

T :

 
Kelime : Tahsisli Satış
Çevirisi : Private Placement
Açıklaması : Sermaye artırımlarında artırılan sermayeyi temsil eden hisse senetleri ile mevcut hisselerin hissedarlarınca, halka arz edilmeyerek, doğrudan dışarıda yerleşik kişilere, kayıt öncesi belirlenmiş yurtiçinde yerleşik kişilere tahsisli olarak veya Borsa’nın ilgili pazarında toptan satışıdır.

Kelime : Tahvil
Çevirisi : Bill
Açıklaması : İhraç vadesi 1 yıldan uzun menkul kıymetlerdir. 

Kelime : Takas
Çevirisi : Settlement
Açıklaması : Borsa’da gerçekleştirilen işlemler sonucunda oluşan borç ve alacakların karşılıklı olarak tasfiye edilmesidir.

Kelime : Takas
Çevirisi : Swap
Açıklaması : Finansal kuruluşların kendi aralarında belli bir süre boyunca belli bir para üzerinden bir tarafın önceden belirlenen sabit faizi ödeyip diğer tarafın da belli zamanlarda belirlenen değişen faiz oranlarını ödemesi işlemidir.

Kelime : Tasfiye Değeri / Likiditasyon Değeri
Çevirisi : Liquidation Value
Açıklaması : Şirket varlıklarının belirli bir süre içinde zorunlu satışı ile sağlanabilecek değerden tüm borçlar ödendikten sonra kalan miktarın, hisse senedi sayısına bölünmesi sonucu bulunan değerdir.

Kelime : Tebliğ
Çevirisi : Communiqué
Açıklaması :

Kelime : Teknik Analiz
Çevirisi : Technical Analysis
Açıklaması : Fiyat, hacim gibi göstergelerden hareketle, geçmiş dönem piyasa hareketlerinin analiz edilerek bu yolla geleceğe yönelik olarak fiyat tahminleri yapılmasıdır. Bu amaçla, çeşitli grafik oluşumlarından ve istatistiksel metodlardan faydalanılır. Grafikler üzerinde geçmiş fiyat hareketleri nedeniyle ortaya çıkan oluşumların gelecek için gösterge oluşturduğu, dolayısıyla bu tür oluşumların alım-satım için gösterge olarak kullanılabileceği varsayımına dayanır. Bu tür analizler, örneğin, geçmişte gerçekleşen en düşük fiyatların, diğer bir deyişle fiyatların döndüğü, yükselmeye başladığı noktaların “destek noktası” olduğu, dolayısıyla alım için bu noktaların beklenmesi (kriter olması) gerektiğini, yine geçmişte gerçekleşen en yüksek fiyatların “direnç” noktası olduğunu ve satım için dikkate alınması gerektiğini öngörür.

Kelime : Temel Analiz
Çevirisi : Fundamental Analysis
Açıklaması : Fiyat hareketlerini tahmin edebilmek için arzı ve talebi etkileyen unsurların analizine verilen genel isim.

Kelime : Temellük
Çevirisi : Acquisition
Açıklaması : Alacağın devralınması.

Kelime : Temettü / Kâr Payı
Çevirisi : Dividend
Açıklaması : Ortaklıkların dönem içinde elde ettikleri kârdan mevcut ortakların pay alma hakkıdır. Sözkonusu hak, hisse senedine bağlı “Kâr Payı Kuponları” karşılığında ve ayrıca hisse senedi ibrazına gerek kalmaksızın kullandırılır. Borsa’da işlem gören şirketler kar payı dağıtmaları halinde nakit ve/veya hisse senedi şeklinde dağıtılabilir.

Kelime : Teminat
Çevirisi : Collateral
Açıklaması : Borsa üyelerinin, borsa işlemleri dolayısı ile müşterilerine ve borsaya verebilecekleri zararlara karşılık olmak üzere, Borsa tüzel kişiliği adına yatırdıkları meblağa denir.

Kelime : Teminatlı İpotek Yükümlülükleri
Çevirisi : Collatralized Mortagage Obligations
Açıklaması : İpotek kredilerinin, ödeme aktarmalı menkul kıymetlerin ve getirisi ayrılabilen ipoteğe dayalı menkul kıymetlerin teminatı altında ihraç edilen borçlanma senedidir. Bu tür menkul kıymetlerin tamamen teminatlı olmasının yanı sıra teminat havuzunda gerçekleşebilecek, yeniden yatırma, kredi geri dönüşlerinin aksaması gibi riskler bazı yöntemlerle en aza indirilmektedir.

Kelime : Temlik
Çevirisi : Alienation, Assignment
Açıklaması : Alacağın Devredilmesi.

Kelime : Ters Repo
Çevirisi : Reverse Repo
Açıklaması : Bir menkul kıymetin işlemin başlangıç valöründe alınıp, bitiş valöründe geri satılmasıdır (Menkul kıymetin geri satım vaadiyle alımı).

Kelime : Tescil
Çevirisi : Registration
Açıklaması : Borsa’da gerçekleştirilen işlemlerin fiyatlarının doğrudan, Borsa dışında gerçekleştirilen işlemlerin fiyatlarının ise bu işlemlerin Borsa’ya bildirimi sonrasında Borsa kaydına alınması işlemidir.

Kelime : Teslim Karşılığı Ödeme Prensibi
Çevirisi : Delivery Versus Payment Principle
Açıklaması : Borsa işlemlerinin takasında, tarafların, takasa olan borçlarını ödedikleri nisbette alacaklarının ödenmesi prensibidir.

Kelime : Tezgah Üstü Piyasalar
Çevirisi : Over The Counter Markets
Açıklaması : Organize bir borsa dışında yapılan işlemleri kapsayan gevşek ve gayriresmi nitelikteki borsa dışı piyasalardır.

Kelime : Toptan Satışlar Pazarı
Çevirisi : Wholesale Market
Açıklaması : Alıcıları önceden belli olan veya olmayan, belli bir miktarın üzerindeki hisse senedi işlemlerinin Borsa’da güven ve şeffaflık ortamında organize bir piyasada gerçekleşmesini sağlayan pazardır.

Kelime : Tranş
Çevirisi : Tranche
Açıklaması : Tahvil ve Bono Piyasası’nda işlem yapabilme limiti içerisindeki her bir kademedir.

Kelime : Trust veya Tröst
Çevirisi : Trust
Açıklaması : Bir şey’in, bir ya da birkaç kişi tarafından özel bir amacın gerçekleşmesi veya bazı kimselerin yararına olarak, şey’i saklamak ve yönetmek amacı ile devralınmasıdır. Şey üzerinde devredenlerin sahip olduğu hak yalnızca devralana karşı değil, devir konusu şey’i iktisap edebilecek herkese karşı ileri sürülebilmektedir. Trust hukuku, tek bir şey’in iki ayrı hukuki maliki olması ilkesine dayanmaktadır: gerçek malik veya “Yararlanıcı” (Beneficiary) ile “Güvenilen” (trustee). Güvenilen, şey’in kendisine devredildiği gerçek veya tüzel kişidir ve şey ile ilgili olarak yararlanıcının çıkarları doğrultusunda hareket etmek zorundadır.

Kelime : Tümünü Yüklenim
Çevirisi : Full Underwriting
Açıklaması : Sermaye piyasası araçlarının, bedeli satışın başlamasından önce tam ve nakden ödenmek suretiyle tamamının satın alınarak halka satılacağının, satışı yapana karşı taahhüt edilmesidir.

Kelime : Türev Araçların Alım Satımı
Çevirisi : Purchase and sale of derivative instruments.
Açıklaması : Ekonomik ve finansal göstergelere, sermaye piyasası araçlarına, mala, kıymetli madenlere ve dövize dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil türev araçların dayandığı kategoriler itibarıyla ayrı ayrı veya bütün olarak türev araçların alım satımına ilişkin faaliyettir.

Kelime : Türev Piyasalar
Çevirisi : Derivatives Market
Açıklaması : İlerideki bir tarihte teslimatı veya nakit uzlaşması yapılmak üzere herhangi ibr malın veya finansal aracın bugünden alım satımının yapıldığı piyasalardır. Türev piyasaların tanımı forward, futures ve opsiyon işlemlerinin tamamını içermektedir.

Kelime : Türev Ürünler
Çevirisi : Derivative Products
Açıklaması : Getirisi başka bir kıymetin getirisine bağlanmış, diğer bir deyişle başka bir kıymetin getirisinden türetilmiş mali araçlardır. Futures ve Opsiyon sözleşmeleri bu enstrümanlara örnektir. Bu tür enstrümanlar, döviz, faiz, altın gibi her türlü ürün üzerine yazılabilir. Böyle bir durumda, örneğin döviz üzerine yazılan bir opsiyon kontratında, opsiyon kontratının getirisi üzerine yazıldığı dövizin piyasadaki hareketine bağlı olacaktır.

Kelime : Türkiye Cumruriyet Merkez Bankası (TCMB)
Çevirisi : Central Bank of The Republic of Turkey
Açıklaması : Temel amacı fiyat istikrarını sağlamak olan ve fiyat istikrarını sağlamak için uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını doğrudan kendisi belirleyen bir devlet bankasıdır. Banka, fiyat istikrarını sağlama amacı ile çelişmemek kaydıyla Hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını destekler.

Kelime : Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği (TSPAKB)
Çevirisi : The Association of Capital Market Intermediary Institutions of Turkey
Açıklaması : Türkiye’de sermaye piyasasında aracılık faaliyetinde bulunmaya Sermaye Piyasası Kanunu ile yetkili kılınmış kuruluşların üye olacağı, tüzel kişiliği haiz kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Amacı, sermaye piyasasının ve aracılık faaliyetlerinin gelişmesini, Birlik üyelerinin dayanışma ve sermaye piyasasının gerektirdiği özen ve disiplin içerisinde çalışmalarını, üyelerin iktisadi menfaatlerinin korunmasını, haksız rekabetin önlenmesini, mesleki konularda üyelerin aydınlatılmasını sağlamak üzere Kanun ve Statü ile verilen görevleri yerine getirmektir.

Kelime : tavan fiyat
Çevirisi : price cap
Açıklaması :

Kelime : temerrüde düşme
Çevirisi : default
Açıklaması :

Kelime : temerrüt
Çevirisi : default
Açıklaması :

Kelime : tüketici güven endeksi
Çevirisi : consumer confidence index
Açıklaması :

Kelime : temkinli
Çevirisi : cautious
Açıklaması :

Kelime : Tek Fiyat Yöntemi
Çevirisi : Single Price Method
Açıklaması : Borsaya iletilen emirlerin belirlenen zaman dilimleri boyunca toplanarak bir veya daha çok defa en çok işlem miktarını gerçekleştirecek şekilde ve öncelik kurallarına uygun olarak aynı işlem fiyatlarından eşleştirilmesi yöntemi

Kelime : Tender Offer
Çevirisi : Çağrı
Açıklaması :

Kelime : Teminat Defteri
Çevirisi : Cover Register
Açıklaması : Teminat varlıkların, ihraççının diğer malvarlığından ayrıştırılması amacıyla yazılı veya elektronik olarak takip edildiği kayıt sistemi.

Kelime : Teminat Havuzu
Çevirisi : Cover Pool
Açıklaması : Varlık teminatlı menkul kıymetlere teminat gösterilebilecek varlıkları temsil eden kambiyo senetleri, sözleşmeler ve diğer belgelere toplu olarak verilen ad.

Kelime : Teminat Sorumlusu
Çevirisi : Cover Monitor
Açıklaması : Teminat defteri ve teminat havuzunun belirtilen esaslar çerçevesinde kontrolünden sorumlu bağımsız denetim kuruluşu.

Kelime : Tüzel Kişi
Çevirisi : Legal Entity
Açıklaması : Gerçekte kişilik sahibi olmayan ancak hukuki sonuçlar bağlanacak ve hak süjesi olmalarını sağlayacak şekilde varsayımsal olarak kişilik sahibi olduğu kabul edilen kişi veya mal toplulukları.

Kelime : Tam ve Nakden Ödeme
Çevirisi : Fully pay for in Cash
Açıklaması : TTK?da yer alan, şirketin kuruluş aşamasında ayni sermaye koyma olanağı tanıyan ve taahhüt edilen bedelinin başlangıçta %25?inin ödenmesini yeterli gören sistemin doğurabileceği sakıncalar nedeni ile halka açık anonim ortaklıların kuruluş ve sermaye artırımı sırasında ihraç ve halka arz edilecek hisse senedi bedellerinin tam ve nakden ödenmesi zorunluluğu getirilmiştir.

Kelime : Tahkim
Çevirisi : Arbitration
Açıklaması : Uyuşmazlıkların mahkemeler eliyle çözülmesine alternatif teşkil eden tahkim kurumu, taraflar arasında doğmuş veya doğması muhtemel bir hukuki uyuşmazlığın, taraflarca seçilen hakemler tarafından nihai olarak karara bağlanmasıdır.

Kelime : Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği
Çevirisi : Association of Appraisal Specialists of Turkey
Açıklaması : Türkiye?de sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde gayrimenkul değerleme faaliyetinde bulunmak üzere kendilerine gayrimenkul değerleme uzmanlığı lisansı verilen kişilerin üye olacağı, tüzel kişiliği haiz, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur.

Kelime : Tüzel Kişi
Çevirisi : Legal Entity
Açıklaması : Gerçekte kişilik sahibi olmayan ancak hukuki sonuçlar bağlanacak ve hak süjesi olmalarını sağlayacak şekilde varsayımsal olarak kişilik sahibi olduğu kabul edilen kişi veya mal toplulukları.

Kelime : tedrici tasfiye
Çevirisi : Gardual Liquidation
Açıklaması : Aracı kurumların mal varlığını işin niteliğine göre aynen veya nakde çevirmek suretiyle elde edilen bedeli tahsis ederek, Kanun çerçevesinde yaptıkları sermaye piyasası faaliyetleri nedeniyle müşterilerine karşı olan nakit ödeme ve sermaye piyasası araçları teslim yükümlülüklerini tasfiye etmek amacıyla, aracı kurumun yasal organlarının görev ve yetkileri, tasfiye sonuçlanıncaya kadar Fon tarafından yerine getirilmesi suretiyle aracı kurumun tasfiye edilmesi yöntemidir.

Kelime : Takas Kurumu
Çevirisi : Clearing Institution
Açıklaması : Borsalarda taraflar arasında yapılan sözleşmelerde, alıcıya karşı satıcı ve satıcıya karşı alıcı gibi davranarak sözleşmelerden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesini taahhüt eden kuruluştur. Takas kurumu, borsanın kendisi olabileceği gibi, bu alanlarda uzmanlaşmış mali bakımdan sağlam bir kuruluş da olabilir.

Kelime : Takas Süresi
Çevirisi : Clearing Period
Açıklaması : VOBAª`da takas süresi saat 17:25.te baºlar ve T+1 günü saat 14:30?a kadar devam eder.

Kelime : Takas Ücreti
Çevirisi : Clearing Fee)
Açıklaması : Takas Kurumunun her bir sözleşmenin takası için aldığı ücret.

Kelime : Tarihli Emir (TAR)
Çevirisi : Good-Till-Date Order
Açıklaması : Emir, sisteme girilen tarihe kadar geçerlidir. Belirtilen tarihe kadar eşleşmezse ya da iptal edilmezse, bu tarihte gün sonunda sistem tarafından otomatik olarak iptal edilir. Sistemde, sözleşmenin vade sonundan daha ileri bir tarih girilmesine izin verilmez.

Kelime : Taşıma Maliyeti
Çevirisi : Cost of Carry
Açıklaması : Finans maliyeti, depo maliyeti ve sigorta maliyetini yansıtır.Taşıma maliyeti, mallara ilişkin vadeli fiyatın hesaplanmasında depolama gideri ve sigorta maliyetleri de hesaplamaya dahil edilir. Finansal araçlarda vadeli fiyatın hesaplanmasında ise sadece faiz maliyeti dikkate alınır.

Kelime : Tek Fiyat Belirleme Seansı
Çevirisi : Fixing Session
Açıklaması : Normal seans esnasında düzenlenen fiyat sabitleme seansına verilen addır. Bu seansta belirlenen denge fiyatı baz fiyatta herhangi bir değişiklik yapmaz

Kelime : Teminat ve Kar/ZararÇarpanı
Çevirisi : Margin and Profit/Loss Multiplier
Açıklaması : Teminat ve/veya kar/zarar çarpanları kullanılarak, alınabilecek pozisyon sayısının belirlenmesinde mevcut teminatların ve/veya VOBİS?te hesaplanan gün içi kar/zararların belirli bir oranı dikkate alınabilir. Teminat ve/veya kar/zarar çarpanları Borsa tarafından üye, hesap tipi ve/veya hesap bazında 1?den büyük ya da 1?den küçük olarak uygulanabilir. 1?den farklı olarak tanımlanmış teminat ve/veya kar/zarar çarpanları kullanılması durumunda seans içinde VOBİS, Borsa ve Takasbank tarafından yapılan tüm hesaplamalarda bu çarpanlarla çarpılarak hesaplanmış teminat rakamları ve/veya kar/zarar tutarları dikkate alınır.

Kelime : Teminat Tamamlama Çağrısı
Çevirisi : Margin Call
Açıklaması : Hesapta bulundurulan toplam teminat, sürdürme teminatının altına düşerse, takas merkezi tarafından pozisyon taşıyan kişiye, teminat miktarının başlangıç teminatı seviyesine tamamlanması için talepte bulunulur. Ya da hesapta (-) nakit oluşması durumunda, takas merkezi tarafından ilgili hesaba, oluşan (-) nakit kadar nakit yatırması talebinde bulunulur. Bu talepler teminat tamamlama çağrısı olarak adlandırılır.

Kelime : Ters İşlem
Çevirisi : Offsetting Position
Açıklaması : Uzun pozisyon sahibinin kısa, kısa pozisyon sahibinin uzun pozisyon almak suretiyle ilk pozisyonlarını kapatmalarıdır.

Kelime : Teslim Edilebilir Kaliteler
Çevirisi : Deliverable Grade
Açıklaması : Vadeli işlemler piyasalarında borsalar, teslimatın düzenli bir şekilde gerçekleşebilmesi için, baz kaliteden farklı kalitedeki malların teslimata konu edilebilmesine izin vermekte ve her bir kalitenin baz kaliteden farkına göre uygulanacak prim ve iskontolar önceden belirlenmektedir. Son işlem gününden önce satıcı tarafın pozisyonunu tasfiye etmeyerek teslimatı gerçekleştirmek zorunda kalması durumunda, borsanın teslim edilebilir özelliklere sahip olarak belirlediği derecedeki mallardır.

Kelime : Teslimat
Çevirisi : Delivery
Açıklaması : Fiziki teslimatın öngörüldüğü sözleşmelerde, uzun pozisyon taşıyan yatırımcıya, dayanak varlığın teslim edilmesidir.

Kelime : Teslimat Ayı
Çevirisi : Vade Ayı
Açıklaması : Sözleşmelerin vadesinin sona ereceği ayı ifade eder.

Kelime : Teslimat Bildirisi İlk Günü
Çevirisi : First Day of Delivery Notice
Açıklaması : Emtianın teslimatının gerçekleşmesi için borsanın belirlediği teslimat sürecinin başlangıcı olarak kabul edilen teslimat bildirisi ilk günüdür. Bu günde, emtia sözleşmesinde kısa pozisyon taşıyan kişi, teslimatı gerçekleştirme niyetini takas kurumuna ilan eder.

Kelime : Teslimat Noktaları
Çevirisi : Delivery Locations
Açıklaması : Fiziki teslimatın öngörüldüğü sözleşmelerde, dayanak varlığın teslim edilmesinin mümkün bulunduğu yer veya kurumlardır. Dayanak varlık sözleşmede belirtilen coğrafi mekan veya kurum dışında başka bir yerde teslim edilemez.

Kelime : Teslimat Şekli
Çevirisi : Settlement Method
Açıklaması : Son işlem gününde açık pozisyon sahibi olan tarafların yükümlülüklerini nasıl yerine getirecekleri teslimat şeklinin tanımlanması ile belirlenir. Teslimat yükümlülüğü fiziki olarak tanımlanabildiği gibi, nakdi mutabakat olarak da tanımlanabilir. Fiziki teslimat yönteminde alım satıma konu ürünün teslim edilmesi ile pozisyonlar kapatılırken, nakdi mutabakat yönteminde son güne ait uzlaşma fiyatı üzerinden ters işlem yapılarak pozisyonların kapatılması şeklinde kar zararlar ilgili hesaplara yansıtılır (Baz kalitenin dışında bir ürün teslim edilmesi prim ve iskonto uygulayarak yapılabilir.).

Kelime : T Günü
Çevirisi :
Açıklaması : İşlemin gerçekleştiği ve/veya hesapların güncelleştirildiği Borsa gününü ifade eder

Kelime : T+1 Günü
Çevirisi :
Açıklaması : İşlemin gerçekleştiği ve/veya hesapların güncelleştirildiği Borsa gününden bir sonraki Borsa gününü ifade eder.

Kelime : Theta
Çevirisi :
Açıklaması : Opsiyonun vadesine kalan zamandaki değişiminin, opsiyon priminde meydana getirdiği değişimi gösteren ölçüdür.

Kelime : Toplam Bakiyenin Sıfır Olması
Çevirisi : Zero Sum Game
Açıklaması : Piyasada kazanılan para miktarı ile kaybedilen para miktarının eşit olması durumudur. Vadeli işlem ve opsiyon piyasalarında kazanılan toplam para miktarı ile kaybedilen toplam para miktarı eşittir.

Kelime : Toplu Emir Dosyası
Çevirisi : Batch Order File
Açıklaması : İşlem yapılmayan dönemde, normal ya da fiyat sabitleme seanslarında temsilciler tarafından sisteme gönderilmek üzere toplu emir dosyaları hazırlanıp seans içinde istenildiği zaman sisteme gönderilebilir. Bir toplu emir dosyasında max. 50 emir olabilir.

Kelime : Toplu Hesap
Çevirisi : Omnibus
Açıklaması : Takas üyesi olmayan bir aracı kurumun takas üyesi olan aracı kurum nezdinde açtığı ve kendi müşterilerinin işlemlerini toplu olarak izlediği hesaplardır. Takas Üyesi, bu hesaptaki işlemlerin nihai olarak hangi müşteriye ait olduğunu bilmez. Omnibus hesabı açan aracı kuruluş, bu hesaptaki işlemlerin hangi nihai müşteriye ait olduğunu bilir.

Kelime : TVİS
Çevirisi : Takasbank Derivatives Trading System
Açıklaması : Takasbank Vadeli İşlemler Sistemi?nin kısaltmasıdır

Kelime : Theta
Çevirisi : Theta
Açıklaması : Opsiyonun vade sonuna kadar kalan gün sayısındaki 1 günlük değişim karşısında opsiyon priminde meydana gelecek değişimi gösterir. 0 ile opsiyonun toplam değeri arasında yer alır ve vade sonu yaklaştıkça değeri artar.

Kelime : Tüzel Kişi
Çevirisi : Legal Entity
Açıklaması :

Kelime : Türev Piyasalar
Çevirisi : Derivatives Market
Açıklaması : İlerideki bir tarihte teslimatı veya nakit uzlaşması yapılmak üzere herhangi ibr malın veya finansal aracın bugünden alım satımının yapıldığı piyasalardır. Türev piyasaların tanımı forward, futures ve opsiyon işlemlerinin tamamını içermektedir.

U :

 
Kelime : UCITS
Çevirisi : Undertakings for Collective Investment in Transferable Securities
Açıklaması : Devredilebilir menkul kıymetlere yatırım yapan kollektif yatırım kuruluşları

Kelime : Ulusal Pazar
Çevirisi : National Market
Açıklaması : Borsa Yönetim Kurulu kararı ile pazarı açılmış, endekse dahil olan ve olmayan Borsa kotunda yer alan her şirket hisse senedi için alım satım işlemlerinin gerçekleştirildiği pazardır.

Kelime : Uluslararası Finans Kurumu
Çevirisi : International Finance Corporation (IFC)
Açıklaması : 1956`da özel sektöre kredi vermek için kurulmuştur. 1957`de Türkiye de katılmıştır. Merkezi Washington`dadır. Dünya Bankası grubu içinde yer alır. Özel sektörü destekleyerek ekonomik kalkınmayı hedef alır.

Kelime : Uluslararası Finansal Raporlama Standatları (UFRS)
Çevirisi : International Accounting Standarts (IFRS)
Açıklaması : Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (International Accounting Standards Board-IASB) tarafından yayımlanan muhasebe standartlarının yayımlanış tarihine bağlı olarak, eski standartlar Uluslararası Muhasebe Standartları yenileri ise Uluslararası Finansal Raporlama Standatları olarak ifade edilmektedir.

Kelime : Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası
Çevirisi : World Bank veya International Bank for Reconstruction and Development (IBRD)
Açıklaması : 1944 yılı sonrası, Avrupa’nın yeniden imarına yönelik olarak kurulan ve BM sistemi içinde yer alan uluslararası finans kuruluşlarından biridir. Dünya Bankası`na bağlıdır. 1945 yılında savaşın ekonomik çöküntülerini gidermek ve ekonomik kalkınmayı sağlamak amacıyla kurulmuş, 1947`de BM`ye bağlanmış, aynı yıl da Türkiye üye olmuştur. Daha çok, gelişmekte olan ülkelere uzun vadeli proje kredileri sağlamaktadır. Son yıllarda görev tanımları içerisine, gelişmekte olan ülkelerin dış borçları ve yoksullukla mücadele kavramları da girmiştir.

Kelime : Uluslararası Menkul Kıymet Komisyonları Birliği
Çevirisi : International Organization of Securities Commissions (IOSCO)
Açıklaması : Sermaye piyasalarındaki düzenleyici/denetleyici otoriteler arasında, ilgili alanlarda koordinasyon ve işbirliğini sağlamak, sermaye piyasaların yasal ve kurumsal yapısına ilişkin olarak ortak uluslar arası standartlar oluşturmak ve üyeler arasında bilgi alış verişini olanaklı kılmak amacıyla oluşturulan bir kuruluş olup 100’ü aşkın ülkeden 174 üyesi bulunmaktadır.

Kelime : Uluslararası Muhasebe Standatları (UMS)
Çevirisi : International Accounting Standarts (IAS)
Açıklaması : Uluslararası muhasebe harmonizasyonunu sağlamayı hedefleyen Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (International Accounting Standards Board-IASB) tarafından geliştirilen ve işletmelerde gerçekleşen finansal işlemlerin ve bunların etkilerinin mali tablolara yansıtılmasında kullanılan muhasebe standartları seti.

Kelime : Uluslararası Ödemeler Bankası
Çevirisi : Bank for International Settlements (BIS)
Açıklaması : Parasal ve finansal istikrarı sağlamaya yönelik olarak merkez bankaları ve diğer kurumların kendi aralarındaki işbirliğini artırmak amacı ile kurulmuş uluslararası bir organizasyondur. 1930 yılında kurulmuş olup, İsviçre’nin Basel kentinde yerleşiktir. Sermayesi altın frank şeklinde ifade edilmekte olup, 1 altın frank 0.29 gram altını temsil etmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5000 altın frank ile bankanın hissedarıdır.

Kelime : Uluslararası Para Fonu
Çevirisi : International Monatary Fund (IMF)
Açıklaması : Uluslararasi para sistemi ile ilgili dogan gelisme ve sorunlar konusunda üyeler arasinda dayanisma sağlayan, çok yanlı bir uluslararası ödeme sistemini gelistiren, üye ülkelerin kısa dönemli kredi gereksinimlerini sağlayan, üye ülkelerin dış ödemeler bilançosunda ortaya çıkan dengesizliklerin giderilmesine yardımcı olan bir kuruluştur.

Kelime : Uyuşmazlık Komitesi
Çevirisi : Dispute Committee
Açıklaması : Borsa işlemleri ile ilgili olarak; üyeler arasında veya üyeler ile müşterileri arasında çıkan uyuşmazlıkların idari yoldan çözülmesine yardımcı olan komitedir.

Kelime : Uzlaşma Fiyatı
Çevirisi : Settlement Price
Açıklaması : Vadeli işlemler piyasasında pozisyon alan hesapların günlük kar/zarar ve teminat yükümlülüklerinin hesaplanmasında kullanılan fiyattır. Genelde seansın sonuna doğru oluşan fiyatların ortalaması şeklinde hesaplanır.

Kelime : Uzun Pozisyon
Çevirisi : Long Position
Açıklaması : Her vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesinde kısa ve uzun olmak üzere iki taraf vardır. Uzun pozisyon sözleşmelerin alımını ifade eder. Vadeli işlem sözleşmesinde uzun taraf, dayanak malı sözleşmede belirtilen fiyat üzerinden teslim alma hak ve yükümlülüğüne sahip olan taraftır. Alım opsiyonunda uzun taraf, primi ödeyen ve dolayısıyla dayanak varlığı kullanım fiyatı üzerinden alma hakkını (alma yükümlülüğü yok) elde eden taraftır. Satım opsiyonunda uzun taraf, ödediği prim karşısında dayanak varlığı satma hakkını elde eden taraftır.Alım opsiyonunda uzun taraf, primi ödeyen ve dolayısıyla dayanak varlığı kullanım fiyatı üzerinden alma hakkını (alma yükümlülüğü yok) elde eden taraftır. Satım opsiyonunda uzun taraf, ödediği prim karşısında dayanak varlığı satma hakkını elde eden taraftır.

Kelime : Ulusal 30 Endeksi (IMKB-30)
Çevirisi : ISE-30 Index
Açıklaması : Yatırım ortaklıkları hariç ulusal pazarda işlem gören şirketlerden önceden belirlenmiş şartlar yanında piyasa değeri ve likiditesi yüksek olanlardan sektörel temsil kabiliyeti de göz önünde bulundurularak seçilen 30 hisse senedinden oluşan endekstir.

Kelime : Uzun Pozisyonlu Korunma
Çevirisi : Long Hedging
Açıklaması : Uzun pozisyonlu korunma, alım satıma konu ürünün gelecekte fiyatının yükselmesi riskine karşı alım yönünde işlem yapılmasıdır.

V :

 
Kelime : Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. (VOBAŞ)
Çevirisi : TurkDEX
Açıklaması : Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. Türkiyenin özel şirket statüsündeki ilk borsasıdır.

Kelime : Vadeye Kalan Gün
Çevirisi : Days to Maturity
Açıklaması : Menkul kıymetin valör tarihinden itfasına kalan gün sayısıdır.

Kelime : Valör
Çevirisi : Value Date
Açıklaması : İşlem sonucu oluşan yükümlülüklerin yerine getirildiği, başka bir ifade ile menkul kıymet ve nakdin el değiştirdiği (takas) tarihtir.

Kelime : Varlığa Dayalı Menkul Kıymet
Çevirisi : Asset–Backed Securities (ABS)
Açıklaması : İhraçcıların kendi ticari işlemlerinden doğmuş alacakları veya temellük edecekleri alacaklar karşılığında, ihraç edebilecekleri kıymetli evraktır.

Kelime : Vergi
Çevirisi : Tax
Açıklaması : Vergi devletin gerçek ve tüzel kişilere yüklediği ekonomik yükümlülüktür. Devletin vatandaşlara yüklediği bu ekonomik yükümlülüğün asıl işlevi, devlet harcamalarını karşılayarak yol, su, elektrik, sağlık gibi altyapı hizmetlerinini sağlayabilmektir. Vergi ödemenin en temel ilkelerinden biri, toplumsal sınıf farkı tanımadan tüm vatandaşların bu görevi yerine getirmeleridir.

Kelime : Vergi İndirimi
Çevirisi : Tax Cut
Açıklaması : Devlet tarafından verilen vergi oranlarındaki indirimlerdir.

Kelime : Vergi Kaçakçılığı
Çevirisi : Tax Dodging
Açıklaması : Verginin bilinçli olarak mükellef tarafından ödenmemesidir.

Kelime : Vergi Teşviği
Çevirisi : Tax Incentive
Açıklaması : Vergi indirimi ya da vergi kesintisi şeklindeki olumlu etkidir.

Kelime : Vergiden Kaçınma
Çevirisi : Tax Avoidance
Açıklaması : Vergi yükünün yasal yollar aracılığı ile azaltılmasına yönelik çabadır. Örn; hisse senedi alım satımına ilişkin vergiyi ödememek için vergi yükü olmayan A Tipi yatırım fonu almak gibi .

Kelime : Vergiden Kaçınma
Çevirisi : Tax Evasion
Açıklaması : Yasal olmayan yollar ile mükelleflerin vergi durumunun yanlış beyan edilmesine sebep olan hallerdir. Örn; beyannamelerin eksik ya da yanlış doldurulması, belge ve kayıtların hatalı olması gibi

Kelime : Verim Eğrisi
Çevirisi : Yield Curve
Açıklaması : Belli bir anda bir yatırım aracının çeşitli vadeleri ile bu vadelerdeki getirileri arasındaki ilişkinin grafiksel ifadesidir. Dikey eksende verim (yield), yatay eksende ise vadeler yer alır. Pozitif eğimli (normal) verim eğrisi, negatif eğimli (inverted) verim eğrisi, düz verim eğrisi ve orta vadelerde yüksek verimi ifade eden (bell shape) verim eğrileri olarak sınıflandırılırlar. Eğrinin zaman içindeki hareketleri; dikleşmesi, "steeping" (pozitif eğimli bir eğri söz konusu ise eğrinin orijine uzak kısmının yükselmesi, yakın kısmının düşmesi, eğimin artması), düzleşmesi, "flattening" (pozitif eğimli verim eğrilerinde orijine uzak kısmın düşmesi, yakın kısmın yükselmesi, eğimin azalması) ve eğrinin şeklinin değişmeden yukarı aşağı hareket etmesi, "paralel shift" olarak adlandırılır.

Kelime : vade
Çevirisi : maturity
Açıklaması :

Kelime : Varlık Teminatlı Menkul Kıymet
Çevirisi : Asset Covered Bond
Açıklaması : İhraççıların genel yükümlülüğü niteliğinde olan ve varlıkların teminatı altında Kurul?ca kayda alınarak ihraç edilen borçlanma senetleri.

Kelime : Varant
Çevirisi : Warrant
Açıklaması : Elinde bulunduran kişiye, dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte veya belirli bir tarihe kadar alma veya satma hakkı veren ve bu hakkın kaydi teslimat ya da nakit uzlaşı ile kullanıldığı menkul kıymet niteliğindeki sermaye piyasası aracı.

Kelime : Varlık Teminatlı Menkul Kıymet
Çevirisi : Asset Covered Securities
Açıklaması : İhraççıların genel yükümlülüğü niteliğinde olan; tüketici kredileri, ticari krediler, finansal ve operasyonel kiralama sözleşmelerinden doğan alacaklar, ihracat işlemlerinden doğan alacaklar, diğer alacaklar, bankalar tarafından esnaf ve sanatkârlarla küçük işletmelere açılan ihtisas kredilerinden doğacak alacaklar, gayrimenkul yatırım ortaklıklarının portföylerindeki gayrimenkullerin satış veya satış vaadi sözleşmelerinden kaynaklanan alacaklar, T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı?nın gayrimenkul satışından kaynaklanan alacaklar, ikame varlıklar, nitelikleri Kurul?ca belirlenecek diğer varlıkların teminatı altında Kurul?ca kayda alınarak ihraç edilen borçlanma senetleridir.

Kelime : Vadeden Vadeye Pozisyon Devri
Çevirisi : Roll-over
Açıklaması : Vadeli işlem sözleşmelerinin bir zaman sınırı vardır. Yani belli bir vadede sözleşmelerin geçerliliği biter. Önceden almış olduğu pozisyonu devam ettirmek isteyen yatırımcılar sözleşme vadesinin bitmesine yakın bir zamanda eş zamanlı olarak var olan pozisyonlarını kapatıp aynı dayanak varlığın bir sonraki aktif vadesine denk gelen sözleşmede pozisyon alır. Bu işleme vadeden vadeye pozisyon devri denir.

Kelime : Vade Ayları
Çevirisi : Contract Months
Açıklaması : Standart olarak ilgili sözleşmede hangi vade aylarının işlemlere konu olduğunun tanımlanmasıdır.

Kelime : Vadelerarası Yayılma İşlemi
Çevirisi : Calender Spread-Inter month Spread
Açıklaması : Bir yatırımcının, aynı sözleşmenin bir vadesinde alım bir başka vadesinde satım yönlü işlem yapması halinde bu işlem vadelerarası yayılma işlemi olarak adlandırılmaktadır.

Kelime : Vadeli Fiyat
Çevirisi : Futures Price
Açıklaması : Nakit fiyatın üzerine taşıma maliyetinin eklenmesi sonucu bulunan fiyat.

Kelime : Vadeli İşlem Sözleşmesi
Çevirisi : Futures Contract
Açıklaması : Vadeli işlem sözleşmesi (futures), ileri bir tarihte, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte ekonomik veya finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni veya dövizi alma veya satma yükümlülüğü getiren sözleşmedir.

Kelime : Vadeli İşlem Sözleşmesi
Çevirisi : Futures Contract
Açıklaması : Vadeli işlem sözleşmesi (futures), ileri bir tarihte, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte ekonomik veya finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni veya dövizi alma veya satma yükümlülüğü getiren sözleşmedir.

Kelime : Varant
Çevirisi : Warrant
Açıklaması : Elinde bulunduran kişiye dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihe kadar alma veya satma hakkı veren ve bu hakkın kaydi teslimat ya da nakit uzlaşı ile kullanıldığı menkul kıymet niteliğinde sermaye piyasası aracıdır.

Kelime : Vega
Çevirisi :
Açıklaması : Opsiyonun vegası, dayanak varlık fiyatının zımni dalgalanmasının yüzde 1?lik değişimi sonunda opsiyon priminin ne kadar değişebileceğini gösterir.

Kelime : VOBİS
Çevirisi : TEOS
Açıklaması : Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası İşletim Sistemi

Kelime : VOBKE
Çevirisi : VOBKE
Açıklaması : Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası Kullanıcı Ekranı

Kelime : Volatilite
Çevirisi : Volatility
Açıklaması : Bir piyasadaki fiyatların hareketlilik düzeyini belirten bir ölçüdür.

Kelime : Vadeli İşlem Piyasaları
Çevirisi : Futures Markets
Açıklaması : Fiyat dışındaki şartları standartlaştırılmış bir vadeli (forward) sözleşmenin işlem gördüğü piyasalardır. Bu piyasalarda sözleşmeye konu teşkil eden ürün kontrat şartlarına uygun olarak ileri bir teslimat tarihinden alınıp satılmaktadır. /İleri tarihli işlemler anlamındadır. Belli bir kıymetin önceden belirlenmiş bir fiyattan yine önceden belirlenmiş bir tarihte teslim edilmesini öngörür. Forward piyasalardan farkı, organize piyasalarda standartlaştırılmış (bir kontratın miktarı, kontratların piyasaya çıkış tarihleri, marjin adı altında bir teminat sistemine sahip olunması gibi) kontratlar üzerinden işlem görmesidir. Spekülatif amaçlı yapıldığında, teorik olarak sonsuz kar ve zarar ihtimali vardır. 

Kelime : Vadeli Fiyat
Çevirisi :
Açıklaması : Alım satıma konu ürünün fiyatının bugünden tespit edilerek teslim ve tesellümün gelecekte yapılacağı sözleşmelerde belirlenen fiyattır. Vadeli fiyat taşıma maliyetini de içerir.

Kelime : Vergiden Kaçınma
Çevirisi : Tax Evasion /Tax Avoidance
Açıklaması : Vergi yükünün yasal yollar aracılığı ile azaltılmasına yönelik çabadır. Örn; hisse senedi alım satımına ilişkin vergiyi ödememek için vergi yükü olmayan A Tipi yatırım fonu almak gibi .

Y :

 
Kelime : Yankee bond
Çevirisi : Yankee bond
Açıklaması : ABD’nde ihraç edilen yabancı tahvildir.

Kelime : Yapay Piyasa / Yapay Fiyat
Çevirisi : Artificial Market/ Artificial Price
Açıklaması : Bir veya birkaç üyenin bir veya birden fazla seanslar boyunca herhangi bir menkul kıymet için, sözkonusu menkul kıymetin gerçek piyasa değerini yansıtmayacak şekilde fiyat (yapay fiyat) teşekkül ettirecek şekilde sürekli olarak önceki alım emrine göre daha yüksek fiyatlarda alım emirleri veya sürekli olarak daha düşük fiyatlarda satım emirlerinin borsaya iletilmesi ile oluşturmaya çalışılan piyasaya yapay piyasa denir.

Kelime : Yatırım
Çevirisi : Investment
Açıklaması : Bir varlığın gelecekteki değerinin öngörülerek, var olan beklenti doğrultusunda bugünden bir varlık satın alınması.

Kelime : Yatırım Danışmanlığı
Çevirisi : Investment Consultancy or Advising
Açıklaması : Karşılığında herhangi bir maddi menfaat temin etmek suretiyle, müşterilere sermaye piyasası araçları ile bunları ihraç eden ortaklık ve kuruluşlar hakkında ve sermaye piyasası ile ilgili diğer konularda yönlendirici nitelikte yazılı veya sözlü yorum ve yatırım tavsiyelerinde bulunulması faaliyetidir.

Kelime : Yatırım Fonu
Çevirisi : Mutual Fund or Open End Investment Trust
Açıklaması : Halktan katılma belgeleri karşılığı toplanan paralarla, belge sahipleri hesabına, riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet ilkesine göre sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenlerden oluşan portföyü işletmek amacıyla kurulan mal varlığıdır.

Kelime : Yatırım Ortaklıklığı
Çevirisi : Investment Trusts or Closed End Investment Trust
Açıklaması : Sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda veya borsa dışı organize piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletmek üzere anonim ortaklık şeklinde ve kayıtlı sermaye esasına göre kurulan sermaye piyasası kurumlarıdır.

Kelime : Yatırmcıları Koruma Fonu
Çevirisi : Investors’ Protection Fund
Açıklaması : Haklarında tedrici tasfiye veya iflas kararı verilmiş aracı kurumların sermaye piyasası işlemleri nedeniyle müşterilerine karşı olan hisse senedi ve hisse senedinden kaynaklanan nakit yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla kurulmuştur. Yatırımcıları Koruma Fonu tüzel kişiliği haiz olmakla birlikte, kendine ait bir örgütlenmesi bulunmamakta ve Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından temsil ve idare olunmaktadır.

Kelime : Yetki Belgesi
Çevirisi : Authorization Certificate
Açıklaması : Sermaye Piyasası Kurulu tarafından banka ve aracı kuruluşlara verilen ve icra edecekleri sermaye piyasası faaliyetini gösteren belgeye denir.

Kelime : Yönetilen Portföy Büyüklüğü
Çevirisi : Asset Under Management (AUM)
Açıklaması : Portföy yönetimi yapan bir kuruluşun yönetimi altındaki portföy büyüklüğünün tutarıdır.

Kelime : yükümlülüğünü yerine getirmeme
Çevirisi : default
Açıklaması :

Kelime : Yakınsama
Çevirisi : Convergence
Açıklaması : Vadeli işlem sözleşmesi ve spot piyasa fiyatının vade sonlarına doğru birbirine yaklaşması ve son işlem gününde birbirine eşit olması durumu.

Kelime : Yatay Piyasa
Çevirisi : Flat Market
Açıklaması : Fiyatların yatay seyrettiği piyasadır.

Kelime : Yatay Yayılma
Çevirisi : Horizontal Spread/Calender Spread
Açıklaması : Aynı türde ve kullanım fiyatında olmak üzere, vade ayı uzun olan opsiyonun satın alınması ve daha kısa olanın satılması suretiyle gerçekleştirilen stratejidir. Yatay yayılma, vadeli işlem sözleşmeleriyle de gerçekleştirilir. Farklı vadelere sahip, ancak aynı dayanak varlıklı iki vadeli işlem sözleşmesinin birinin alınması diğerininse satılması suretiyle yatay yayılma stratejisi oluşturulabilir.

Kelime : Yayılma
Çevirisi : Spread
Açıklaması : İki farklı sözleşmeden oluşan ve her bir sözleşmenin fiyatlarının zıt yönde hareket etmesinden kar sağladığı pozisyondur. Yayılma pozisyonunda iki farklı sözleşme (ayak) olur ve fiyatların belirli bir yönde hareket etmesi durumunda pozisyonun ayağının biri zarar ederken diğeri kar eder (veya tersi). Bu şekilde bir pozisyon, risklerin sınırlanması ve her iki ayak arasındaki fiyat ilişkisindeki değişiklikten kar elde edilmesi umuduyla alınır. Yayılma işlemleri opsiyonlarda vade bazlı ve kullanım fiyatı bazlı olabileceği gibi aynı anda hem kullanım fiyatı hem de vade bazlı olabilirler. Vadeli işlemlerde bir sözleşmenin bir vade ayının alınırken diğerinin satılması veya tersi hareket edilmesi şeklinde olur. Bunun yanında aynı vade ayında bir sözleşmeyi alırken farklı bir sözleşmeyi satma şeklinde de yapılabilir.

Kelime : Yönetici Üye Temsilcisi
Çevirisi : Member Representative- Firm Manager
Açıklaması : Üyeye ait tüm hesaplar için sisteme emir girme, işlem yapma ve bu hesapların pozisyon ve teminatlarını takip etme yetkisine sahiptir. Bunlara ek olarak, bağlı olduğu üyenin diğer temsilcileri tarafından girilen emirleri onaylama, izleme, iptal etme ve düzeltme yetkilerine de sahiptir. Üye nezdindeki hesapların normal temsilcilere tahsisi, yönetici temsilci tarafından yapılır. Yönetici temsilciler özel emir girişi yapma yetkisine de sahiptir.

Z :

 
Kelime : Zaman Önceliği Kuralı
Çevirisi : Time Priority Rule
Açıklaması : Fiyat eşitliği halinde sisteme zaman açısından daha önce kaydedilen emirlerin öncelikli olarak karşılanmasını ifade eder.

Kelime : Zarar Durdurma Emri
Çevirisi : Stop-Loss Order
Açıklaması : Fiyatın belirli bir seviyeye gelmesiyle piyasa emrine dönüşen ve genelde önceden alınan bir pozisyonu kapatmak için kullanılan bir emir türüdür. Zarar durdurma emirleri, alım gerçekleştirmek için veriliyorsa, verilen emrin durdurma fiyatı piyasa fiyatının üstünde olmalıdır; satış gerçekleştirmek için veriliyorsa, verilen emrin durdurma fiyatı, piyasa fiyatının altında olmalıdır.

Kelime : Zımni Dalgalanma Oranı
Çevirisi : Implied Volatility
Açıklaması : Opsiyon piyasalarında tarihsel dalgalanma yerine yatırımcıların gelecekteki dalgalanmaların fiyatlara yansımış hali olan zımni dalgalanma oranları kullanılmaktadır. Bir başka deyişle, tarihsel dalgalanma bize opsiyon priminin bugün 10 YKR olması gerektiğini belirtirken eğer gelecekte dalgalanmanın daha da artacağı beklentisi piyasada hakimse, bu beklenti opsiyon fiyatlarına yansır.

Diğer :

 
Kelime : 12 b-1 Ücreti
Çevirisi : 12 b-1 Fee
Açıklaması : Fon paylarının pazarlanması ve daha geniş kitlelere ulaştırılmasına olanak sağlayacak dağıtım mekanizmalarının oluşturulması için fon varlıklarından karşılanan dağıtım ücretidir.

Kelime : 401-k Planları
Çevirisi : 401-k Plan
Açıklaması : ABD`de bir işyerinde çalışanlara yönelik olarak hazırlanan ve planlardır ve işverenler tarafından sponsorluğu yapılan gönüllü nitelikteki emeklilik planlarıdır.

Kelime : Çanak Stratejisi
Çevirisi : Strangle Strategy
Açıklaması : Yatırımcı bu stratejiyi oluşturmak için vadeleri aynı olan, farklı kullanım fiyatlı bir alım, bir de satım opsiyonu alır veya satar. Bu stratejinin pergel stratejisine göre tek farkı pergel stratejisinde alınan veya satılan opsiyonların kullanım fiyatları aynıyken, çanak stratejisinde farklıdır.

Kelime : Çapraz Korunma
Çevirisi : Cross Hedging
Açıklaması : Bir varlık fiyatının dalgalanmalarından olumsuz etkilenmemek için başka bir varlığın üzerine düzenlenmiş vadeli işlem, opsiyon veya alivre işlem sözleşmesi kullanılarak gerçekleştirilen korunma işlemidir. Çapraz korunma işleminin yararlı olabilmesi için farklı iki varlığın fiyat hareketlerinin birbirine doğru orantılı olarak hareket etmesi gereklidir. Örneğin un fiyatının artışından korunmak amacıyla buğday vadeli işlem sözleşmesi alınması çapraz korunmaya bir örnek olabilir.

Kelime : Çevrim Faktörü
Çevirisi : Conversion Factor
Açıklaması : ABD ve Avrupa?daki borsada işlem gören fiziki teslim ile sonlandırılan uzun vadeli tahvillere dayalı VİS?lerde satış fiyatının belirlenmesinde kullanılan bir çarpandır. Dünyadaki piyasalarda tahvil fiyatları birikmiş faizler hariç olarak kote edilmektedir. Bu nedenle kote edilen fiyat bononun değerine eşit değildir. Takasa esas teşkil edecek fiyat bulunurken kote edilmiş vadeli işlem sözleşmesi fiyatı borsa tarafından belirlenen çevrim faktörü ile çarpılır ve bulunan bu değere birikmiş faiz eklenir.

Kelime : Özel Emir
Çevirisi : Negotiated Deal
Açıklaması : Ana Pazarda oluşan fiyatları etkileyebilecek büyüklükte olan yüksek miktarlı emirlerdir. VOB'da bir defada girilen 2.000 adet sözleşme ve daha yüksek miktardaki emirler özel emir olarak kabul edilir. Özel emirler, iki tarafıda belli olan, kısmen karşılama yapılamayan ve borsa onayına tabi emirlerdir.

Kelime : Özel Emir İlan Pazarı
Çevirisi : Advertising Board
Açıklaması : Sadece bir tarafı belirli olan özel emirler, Özel Emir İlan Pazarı?ında diğer üyelere ilan edilir. Burada eşleşen emirler borsa onayından sonra, ?Özel Emirler Pazarında? gerçekleşir.

Kelime : Özel Emirler Pazarı
Çevirisi : Negotiated Deals Board
Açıklaması : Ana Pazarda oluşan fiyatları etkileyebilecek büyüklükte (2000 veya daha büyük sayıda sözleşme) olan yüksek miktarlı emirlerdir. Her iki tarafı da belirli olan özel emirlerin işlem görmesi, Özel Emirler Pazarı?nda gerçekleşir.

Kelime : Ürünler Arası Yayılma İşlemi
Çevirisi : Intercommodity Spread
Açıklaması : Aynı borsada işlem gören aralarında fiyat uyumu yüksek iki ürünün birinde alış diğerinde satış yapılarak gerçekleştirilen işlemdir.

Kelime : Üye Temsilcisi
Çevirisi : Member Representative
Açıklaması : Borsa üyeleri adına işlem yapmaya yetkili olan personeldir.

Kelime : Üye Temsilcisi
Çevirisi : Member Representative
Açıklaması : Borsa üyeleri adına işlem yapmaya yetkili olan personeldir.

Kelime : Üyelik Teminatı
Çevirisi : Membership Collateral
Açıklaması : Borsa Yönetmeliği uyarınca üyeler, Borsa işlemleri dolayısıyla müşterilerine, diğer Borsa üyelerine, Borsaya ve Takasbank'a verebilecekleri zararlara karşılık olmak üzere Borsa tüzel kişiliği adına teminat yatırmak zorundadır.

Kelime : Özel Emir
Çevirisi : Special Order
Açıklaması : Borsa Yönetim Kurulu?nca her hisse senedi için ayrı ayrı belirlenmiş olan ?bir seferde girilebilecek işlem miktarı?nı aşan ve blok satış miktarından az miktarlı olan emirlerdir.

Kelime : Özel Limit Fiyatlı (OLFE) Emirler
Çevirisi : Special Limit Price Order
Açıklaması : Emir miktarının ?Sıfır-0? olarak girildiği, sadece fiyat verilerek sisteme aktarılan emirlerdir. Belirli bir fiyata kadar olan bütün emirleri karşılamak amacı ile girilir. Bu emirler, belirtilen fiyat seviyesine kadar tüm fiyat seviyelerindeki emirleri karşılar.

Kelime : Özsermaye
Çevirisi : Equity Capital / Equity Interest/ Shareholders` Equity"
Açıklaması : Aktif toplamından borçlar indirilerek hesaplanan tutardır. Ödenmiş sermayeye, şirketin iç kaynakları ve karı eklenir, zarar çıkartılır. Mevzuatta düzenlemenin amacına gore farklı hesplanaları da yapılabilmektedir. Örneğin hesaplamaya karın ilave edilmemesi gibi.

Kelime : Öz Sermaye Yakası
Çevirisi : Equity Collars
Açıklaması : Bir hisse senedi ya da portföyde belirli bir işlem fiyatlı satış opsiyonu satın alıp, daha yüksek bir işlem fiyatlı alış opsiyonu satarak oluşturulan bir pozisyondur.

Kelime : Öz Sermaye Varantı
Çevirisi : Equity Warrant
Açıklaması : 1990?lı yılların tezgah-üstü ürünlerinden biridir. Öz Sermaye Varantları (Equity Warrants) bir borsa endeksine dayalı olup bir kurum tarafından çıkarılıp halka satılan finansal ürünlerdir.

Kelime : Öz Düzenleyici Kuruluş
Çevirisi : Self Regulatory Organizations (SRO)
Açıklaması : Öz düzenleme, meslekte çalışanların, dışarıdan zorlandıkları için değil, bütünlük ve  ilkelere uyumu sağlamak amacıyla yüksek standartlar korumasını ifade eder. Özdüzenleyici kuruluşlar ise kendi sektörlerinde bu amaca hzimete eden kuruluşlardır.